Διεθνή 13/04/2018

Πώς Γεννήθηκε το Εξτρεμιστικό Ισλάμ

Παρίσι, Βρυξέλλες, Νίκαια, Βερολίνο, Κωνσταντινούπολη, Μάντσεστερ, Τεχεράνη, Λονδίνο, Βαρκελώνη… Ο κατάλογος των θυμάτων ασυγκρίτως μεγαλύτερος από αυτόν των αιματοβαμμένων πόλεων…  Πώς γεννήθηκε όμως η σύγχρονη τρομοκρατία; 

Πόθεν ξεφύτρωσε το εξτρεμιστικό Ισλάμ, το οποίο έχει βαλθεί να αιματοκυλήσει τον κόσμο; Παρά τις απλουστευτικές αναλύσεις για ύπαρξη του εξτρεμισμού στην ίδια τη φύση του Ισλάμ και της βίας εξ αρχής της γεννήσεώς του, η παγκόσμια ιστορία καταδεικνύει μία κάπως διαφορετική πραγματικότητα. Παρόλη την ύπαρξη τρομοκρατικών επιθέσεων ήδη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ιδίως στην Ευρώπη, η ισλαμιστική τρομοκρατία αποτελεί ένα φαινόμενο της όψιμης περιόδου του Ψυχρού Πολέμου, με τις πρώτες τρομοκρατικές επιθέσεις με καθαρά θρησκευτικό-ισλαμικό πρόσημο να σημειώνονται στο Αφγανιστάν…

Σοβιετική Εισβολή στο Αφγανιστάν

Η Σοβιετική Ένωση φοβούμενη για την επέκταση ισλαμικών κινημάτων κατ’ εικόνα της Ιρανικής Επαναστάτης στα νότια σύνορα και, στη συνέχεια, στο εσωτερικό της και θορυβημένη από τη διπλωματική επιτυχία των ΗΠΑ με την ειρηνευτική συμφωνία Ισραήλ-Αιγύπτου , η οποία ήταν πρώην σοβιετικός σύμμαχος (Συμφωνία του Camp David 17/9/1978), εισέβαλε στο Αφγανιστάν στις 27 Δεκεμβρίου του 1979, μετά από πρόσκληση της καταρρέουσας και χωρίς λαϊκά ερείσματα εκεί κομμουνιστικής κυβέρνησης. Στο Αφγανιστάν οι Σοβιετικοί είχαν να αντιμετωπίσουν τους ισλαμιστές αντάρτες Μουτζαχεντίν (=μελετητής του λόγου και στρατιώτης του Θεού), οι οποίοι είχαν εναντιωθεί ένοπλα στις βίαιες προσπάθειες της κυβέρνησης Ταράκι να επιβάλλει ένα κομμουνιστικό αθεϊστικό κρατικό και κοινωνικό καθεστώς. Η σθεναρή αντίσταση των Μουτζαχεντίν, των οποίων ο αγώνας χαρακτηριζόταν πρωτίστως από το στοιχείο της θρησκευτικής πίστης, εξοπλιζόμενοι από τις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία, ακόμη και την κομμουνιστική Κίνα και εκπαιδευόμενοι από τις εδικές δυνάμεις του Πακιστάν (με τη σειρά τους είχαν εκπαιδευτεί από τις αμερικανικές εδικές δυνάμεις), μετέτρεψε επιχείρηση «λίγων εβδομάδων», όπως αρχικά πίστευαν οι Σοβιετικοί, στο «Βιετνάμ των Ρώσων». Παράλληλα πλήθος νεαρών μουσουλμάνων από τρίτες χώρες συνέρεαν στο Αφγανιστάν για να πολεμήσουν κατά του αθεϊστικού κομμουνιστικού επεκτατισμού. Μεταξύ αυτών κι ένας νεαρός Σαουδάραβας επιχειρηματίας εν ονόματι Οσάμα μπιν Λάντεν.               Το 1988, με μεσολάβηση των ΗΠΑ, η ΕΣΣΔ βρίσκει τη ευκαιρία που αναζητούσε και συμφωνεί να αποσύρει τα στρατεύματά της από το Αφγανιστάν. Η συμφωνία και η νέα ηγεσία, όμως, δεν απολαμβάνουν καθολική στήριξη μεταξύ της πληθώρας των αντάρτικων ομάδων. Οι πιο ακραίες από αυτές, κατ’ αναλογία των προσπαθειών της κομμουνιστικής κυβέρνησης και εμφορούμενες από ρεβανσισμό, επιθυμούν τώρα την πλήρη επιβολή της Σαρία σε κάθε πτυχή της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής. Οι ομάδες αυτές θα αποτελέσουν τους Ταλιμπάν (=μαθητές του Κορανίου), οι οποίοι θα καταλάβουν, μετά από έναν αιματηρό εμφύλιο, την εξουσία το 1996 και θα επιβάλλουν το ακροϊσλαμικό καταπιεστικό καθεστώς τους.

Ίδρυση της αλ-Κάιντα (=η βάση)

Δημιουργηθείσα υπό τον Οσάμα μπιν Λάντεν ως δίκτυο εξοπλισμού των Μουτζαχεντίν στο Αφγανιστάν, μετά το 1989 συνέχισε τη δράση της με σκοπό να τιμωρήσει «διεφθαρμένα» ισλαμικά καθεστώτα (όπως την σαουδαραβική μοναρχία, με την οποία θα έρθει σε ρήξη ο ΟΜΛ λόγω της ιρακινής εισβολής στο Κουβέιτ), να «απελευθερώσει» τις απανταχού μουσουλμανικής μειονότητες από την επικυριαρχία των «απίστων» και να εκδιώξει ξένες δυνάμεις, με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ, από τα μουσουλμανικά κράτη. Θα πραγματοποιήσει την παρθενική της τρομοκρατική επίθεση στις 26 Φεβρουαρίου 1993 στο υπόγειο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, στους Δίδυμους Πύργους, προκαλώντας το θάνατο έξι και τον τραυματισμό δεκάδων ατόμων. Για ένα διάστημα ο ΟΜΛ εγκαθίσταται στο Σουδάν, απ’ όπου εκδιώκεται το 1996 καταλήγοντας στο Αφγανιστάν, το οποίο έχει περάσει πλέον υπό το καθεστώς των Ταλιμπάν. Έχουν ήδη προηγηθεί επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στο έδαφος της Σαουδικής Αραβίας. Το Φεβρουάριο του 1998 εκδίδει φετφά (=διάταγμα) με το οποίο κηρύττει τζιχάντ (=ιερό πόλεμο) κατά των ΗΠΑ και στις 7 Αυγούστου πραγματοποιεί διπλή τρομοκρατική επίθεση με παγιδευμένα οχήματα στις πρεσβείες των ΗΠΑ σε Ναϊρόμπι και Νταρ ες Σαλάμ.

11η Σεπτεμβρίου 2001

Από το 1999 ο ΟΜΛ βάζει σε εφαρμογή το λεγόμενο «Σχέδιο των αεροπλάνων». Στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001 τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη καταλαμβάνονται από αεροπειρατές και χρησιμοποιούνται ως όπλα στις επιθέσεις εναντίον των δίδυμων πύργων του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη και εναντίον του Πενταγώνου στην Ουάσινγκτον. Το τέταρτο το έριξαν οι ίδιοι οι επιβάτες, έχοντας πληροφορηθεί μετά από επικοινωνία με συγγενείς, τη στόχευσή του. Η «nine-eleven» στοίχισε τη ζωή σε 2.977 ανθρώπους, αποτελώντας την φονικότερη τρομοκρατική επίθεση της ιστορίας και ένα από τα καθοριστικότερα ορόσημα του σύγχρονου κόσμου. Με έντονα σημειολογικό χαρακτήρα για τους δράστες – το κέντρο του παγκόσμιου καπιταλισμού και ΄΄καρδιά΄΄ των ΗΠΑ – η επίθεση θα αποτελέσει ένα άνευ προηγουμένου τεκτονικών διαστάσεων σοκ για την αμερικανική κοινωνία και κυρίως για την αμερικανική ηγεσία. Η 11/9 κατέλυσε μία πεποίθηση την οποία οι Αμερικανοί διατηρούσαν ακλόνητη για τουλάχιστον 187 χρόνια: την απόλυτη μη τρωτότητα του εδάφους τους από οποιαδήποτε ξένη δύναμη. Ο μεταψυχροπολεμικός νεοσσός της διεθνούς τρομοκρατίας, όμως, και συγκεκριμένα η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, θα καταρρίψουν το απαρέγκλιτο της ασφάλειας «του Νησιού» και, πυροδοτώντας κάποιες από τις καθοριστικότερες της τύχης ολάκερου του κόσμου ενέργειες, θα μεταβάλλουν δια παντός τα μέχρι τότε στεγανά της διεθνούς πολιτικής.

Τα κράτη του κόσμου, στο σύνολό τους, θα εκφράσουν την συμπάθεια τους προς τις ΗΠΑ και θα καταδικάσουν τις αποτρόπαιες επιθέσεις, ακόμη και οι ορκισμένοι εχθροί των Ηνωμένων Πολιτειών θα τους παρέχουν ουσιαστική βοήθεια: Η Ρωσία θα πιέσει το Ουζμπεκιστάν να παραχωρήσει τις πρώην σοβιετικές βάσεις που υπήρχαν στο έδαφός του και το Ιράν θα ΄΄χαλιναγωγήσει΄΄ τους Σιίτες του Αφγανιστάν αποδυναμώνοντας τους Ταλιμπάν. Εμπρός σε ένα δύσκολο δίλημμα θα βρεθεί το Πακιστάν: λόγω της γεωστρατηγικά σημαίνουσας θέσης η επιλογή εμπολέμου από μέρους του λίγο-πολύ θα καθορίσει την έκβαση των επιχειρήσεων. Από τη μία οι Ταλιμπάν αποτελούν δημιούργημά του χάρις στο οποίο μπορεί εν μέρει να ελέγχει την πολυπληθέστερη ομάδα των δύο κρατών, τους Παστούν. Από την άλλη, το να επιλέξει να διαφοροποιηθεί από τις συμμάχους του, ΗΠΑ, θα ισοδυναμούσε με τη ΄΄διεθνή΄΄ του καταδίκη. Εν τέλει επέλεξε έξυπνα. Ένα κράτος μονάχα, η χώρα ενός ανδρός, δεν θα πραγματοποιήσει δήλωση στήριξης των ΗΠΑ και καταδίκης των γεγονότων της 11ης Σεπτεμβρίου: το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν…

Πόλεμος στο Αφγανιστάν

Στις 7 Οκτωβρίου, μετά τις αποφάσεις 1368(12ης/9) και 1373 (28ης/9) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, βασισμένες στο Κεφάλαιο VII περί Συλλογικής Ασφάλειας του Χάρτη, θα ξεκινήσει η επιχείρηση Enduring Freedom (=Διαρκής Ελευθερία) με τις ΗΠΑ επικεφαλής διεθνούς συμμαχίας να επιτίθενται στο Αφγανιστάν, με σκοπό να εντοπιστεί ο Οσάμα μπιν Λάντεν και τα υπόλοιπα ηγετικά στελέχη της αλ-Κάιντα και να καταρρεύσει το καθεστώς των Ταλιμπάν που τους προστάτευε, δίνοντας την εξουσία στην Βόρεια Συμμαχία1 του έκπτωτου από τους Ταλιμπάν προέδρου Μπουρχανουντίν Ραμπανί. Οι κάνες τις οποίες οι ίδιοι οι Αμερικανοί είχαν απλόχερα παράσχει πριν από δύο δεκαετίες θα στραφούν τώρα εναντίον τους… Οι Ταλιμπάν γρήγορα θα ηττηθούν και το 2002 θα εγκατασταθεί πολυεθνική δύναμη του ΟΗΕ, την οποία ένα χρόνο αργότερα θα αντικαταστήσουν δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Οι δυτικές δυνάμεις θα υποτιμήσουν τις δυνατότητες των Ταλιμπάν, οι οποίοι θα ανασυνταχθούν μετά την μετάθεση του κέντρου ενδιαφέροντος των ΗΠΑ στο Ιράκ, υπερτιμώντας τις αντίστοιχες της ασταθούς Βόρειας Συμμαχίας και η εξουσία θα παραδοθεί στον άκρως αμφιλεγόμενο Χαμίντ Καρζάι.

Αμερικανική Εισβολή στο Ιράκ

Μέσα σε ένα ντελίριο εθνικής ανασφάλειας και με την κεκτημένη ταχύτητα της κήρυξης του πολέμου κατά της απανταχού τρομοκρατίας, η μη καταδίκη των τρομοκρατικών επιθέσεων από τον Σαντάμ Χουσεΐν θα τον μετατρέψει εύκολα σε «κόκκινο πανί» για τις ΗΠΑ, λόγω και του «βεβαρημένου παρελθόντος» του. Οι παλαιόθεν (και) πυρηνικές φιλοδοξίες σε συνδυασμό με την επαμφοτερίζουσα στάση του απέναντι στους αρμόδιους ελεγκτές του ΟΗΕ, θα τον θέσουν αυτομάτως στο στόχαστρο των ΗΠΑ. Οι γρήγορες επιτυχίες στο Αφγανιστάν θα αφήσουν το πεδίο ελεύθερο για την αναζήτηση νέων έχθρων, δυνητικών απειλών για την ασφάλεια των ΗΠΑ – ρητορικώς «…για την παγκόσμια ειρήνη, ασφάλεια, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Υπό την πίεση του χρόνου – πριν ξεθωριάσει ο εσωτερικός πανικός και η διεθνής υποστηρικτική διάθεση – οι ΗΠΑ θα θελήσουν να τελειώνουν οριστικά με τον Σαντάμ. Υπερπηδώντας τον ΟΗΕ, ο οποίος λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων και διάγνωσης παρεμβατικών τάσεων, θα αρνηθεί να συναινέσει, ΗΠΑ και Μεγάλη Βρεταννία στις 20 Μαρτίου του 2003 θα επέμβουν στο Ιράκ, με διακηρυγμένο στόχο την «καταστροφή των όπλων μαζικής καταστροφής του Σαντάμ και την πτώση του καθεστώτος του χάριν του μακρόχρονα καταπιεζομένου ιρακινού λαού». Στις 9 Απριλίου θα πέσει η Βαγδάτη και μετά από ένα λυσσαλέο ανθρωποκυνηγητό, στις 13 Δεκεμβρίου, θα εντοπιστεί ο ίδιος ο Χουσεΐν. Από κει κι έπειτα θα ξεκινήσει ο χορός των λαθών.                                                                                                                     Οι Αμερικανοί δεν υπολόγισαν «Μετά τον Σαντάμ τι;». Ήταν  έτοιμοι για επέμβαση και επιβολή αλλά όχι για κατοχή και διοίκηση. Αγνοώντας θεμελιωδώς τις πραγματικότητες του Ιράκ – ιδίως τις κοινωνικές – όχι μόνο ανέτρεψαν τον δικτάτορα αλλά και βάλθηκαν να απομπααθοποιήσουν2 τις ιρακινές πολιτικές και κοινωνικές δομές, δομές που μετρούσαν ζωή πολλών δεκαετιών δυσάρεστων πλην αποτελεσματικών ισορροπιών. Αδρανείς μπροστά στην κατάσταση χάους που εξαπλωνόταν μετά την πτώση του καθεστώτος Χουσεΐν – σα να τους διέφυγε πως τώρα οι ίδιοι ήταν υπεύθυνοι να ΄΄κατευθύνουν΄΄ το Ιράκ – απέλυσαν όλους τους υψηλόβαθμους αξιωματούχους των δημοσίων υπηρεσιών και διέλυσαν(!) τον ιρακινό στρατό – στυλοβάτη του έκπτωτου καθεστώτος – παρόλο που κατά τις πολεμικές αναμετρήσεις είχαν υποσχεθεί στους τελευταίους εν πολλοίς το αντίθετο, προσπαθώντας να τους πάρουν με το μέρος τους. Οι ενέργειες αυτές, σε συνδυασμό με την προσπάθεια εισαγωγής (μάλλον επιβολής) ενός δημοκρατικού μοντέλου διακυβέρνησης και την ατυχή αντιπαραβολή με τις μεταπολεμικές κατοχές Γερμανίας και Ιαπωνίας, οδηγούσαν σε παρατεταμένη αναβολή της παράδοσης της εξουσίας ενισχύοντας τις παραστάσεις ξένης κατοχής αντί… απελευθέρωσης! Η βίαιη απομπααθοποίηση, η οποία οδήγησε στην εκδίωξη από την εξουσία των επί σχεδόν ένα αιώνα κυριάρχων Σουνιτών προς ανάδειξη των πολυπληθέστερων Σιιτών, θα ωθήσει τους πρώτους στην ολοένα και μεγαλύτερη ριζοσπαστικοποίηση και εν τέλει την ένοπλη σύγκρουση με τους Αμερικάνους και τους Σιίτες. Στο περιγραφόμενο πλαίσιο θα αναδειχθεί και η αλ-Κάιντα της Μεσοποταμίας, η οποία θα εξελιχθεί στο Ισλαμικό Κράτος.

Σε αυτό το σημείο θα ήταν ενδιαφέρον να κάνουμε μία παρένθεση, εστιάζοντας καθαρά στον παράγοντα των προσώπων. Ακόμη και στα πιο εκτεταμένα θεσμοποιημένα κράτη τα πρόσωπα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, ιδιαίτερα σε ταραγμένες περιόδους. Έτσι και στις μετά την 11/09 ΗΠΑ, η ψυχοσύνθεση των υψηλά ισταμένων θα αφήσει ανεξίτηλα το στίγμα της στην χάραξη της πολιτικής. Όλοι σχεδόν οι παρεπιδημούντες τον Λευκό Οίκο εκείνη την περίοδο, υπήρξαν ‘’καθαρόαιμα τέκνα’’ του Ψυχρού Πολέμου, γαλουχημένα υπό τη δαμόκλειο σπάθη της διαρκούς κομμουνιστικής απειλής, έχοντας εγκολπωθεί, εντούτοις, και τις σταθερές της περιόδου. Μη έχοντας ζήσει την δόξα του Δευτέρου Παγκοσμίου αλλά την ήττα του Βιετνάμ (η κα Ράις ήταν τότε 20 ετών), η οποία θα βιωθεί ως η απόλυτη και διαχρονική ταπείνωση του «μεγάλου αμερικανικού έθνους», θα αναπτύξουν μία κριτική αντίληψη ενάντια στην διαχρονική ψυχροπολεμική αμερικανική στρατηγική, κατηγορώντας ως παθητική και καρτερική απέναντι στη Σοβιετική Ένωση. Οι ίδιοι πίστευαν, δηλαδή, πως η χώρα τους όφειλε εξ’ αρχής να αναπτύξει μια πιο δυναμική και παρεμβατική πολιτική απέναντι στον «αιώνιο εχθρό». Όταν, όμως, έλθουν στα πράγματα, η ΕΣΣΔ, στην οποία είχαν ειδικευθεί καθόλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής και πολιτικής τους πορείας δεν υφίσταται πλέον και το εύφορο για πειραματισμούς πεδίο της Μέσης Ανατολής, που ανοίγεται μετά την 11/09 μπροστά τους, το αγνοούν ριζικώς. Συμμερίζονται, δε, οι τότε αμερικανοί πολιτικοί καθοδηγητές την λεγόμενη φιλελεύθερη προσέγγιση των διεθνών σχέσεων, η οποία ορίζει πως μόνο ένας κόσμος δημοκρατιών μπορεί να είναι ένα κόσμος ειρήνης και πως τα αυταρχικά καθεστώτα είναι εκ προοιμίου επιθετικά και λειτουργούν συγκρουσιακά. Επιπροσθέτως, αναπτύσσουν μία συνολική φιλοσοφία, με προφανή μεσσιανικό χαρακτήρα, πως στη μεταψυχροπολεμική πια περίοδο δεν ζούμε στην  εποχή της ατάραχης ειρήνης και ευημερίας αλλά μια νέα μάχη έχει αρχίσει, αυτή του απόλυτου καλού (ΗΠΑ) και του απόλυτου κακού (διεθνής τρομοκρατία), τα οποία οφείλουν να κονταροχτυπηθούν μέχρι τελικής πτώσεως του δευτέρου. Τέλος, στο επίπεδο των αμιγώς προσωπικών παθών πιστεύω πως ο Τζορτζ. Ο. Μπους ζούσε υπό τη σκιά του πατέρα του. Επιθυμώντας να πάρει κάτι από τη δόξα εκείνου, θα δώσει το sequel του Πολέμου του Κόλπου, τελειώνοντας οριστικά με τον Σαντάμ και το καθεστώς του, πράγμα που ο ίδιος μάλλον θεωρούσε πως ο πατέρας του δεν έκανε από συντηρητισμό και ατολμία…

Αραβική Άνοιξη

Ξεκινώντας από τα τέλη του 2010 στην Τυνησία του Προέδρου Μπεν Αλί, ως Αραβική Άνοιξη θα χαρακτηρισθεί ένα ογκώδες κύμα κοινωνικοπολιτικών αναταραχών και αντιδράσεων, που θα εξαπλωθεί στο σύνολο του αραβικού κόσμου, με αιτήματα την πτώση μακρόβιων αυταρχικών καθεστώτων και την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων προς μια δημοκρατικότερη διακυβέρνηση. Το επιτυχημένο πείραμα της ομαλής μετάβασης της Τυνησίας δεν θα ακολουθήσουν οι υπόλοιπες χώρες, παλινδρομώντας σε αυταρχικότερες πραγματικότητες – Μπαχρέιν –  ή βυθιζόμενες σε αιματηρούς μακροχρόνιους εμφυλίους και εν τέλει στο χάος – Λιβύη, Υεμένη, Συρία.  

Γένεση του ISIS και Συριακός Εμφύλιος

Το 2004, ως αντίσταση στην αμερικανική επιβολή θα δημιουργηθεί μία οργάνωση, ΄΄θυγατρική΄΄ της αλ-Κάιντα, με επικεφαλής τον ιορδανό Αμπού Μουσάμπ αλ-Ζαρκάουι, η αλ-Κάιντα Μεσοποταμίας (ή αλ-Κάιντα του Ιράκ). Μετά τον θάνατο του αρχηγού της θα δημιουργήσει μία ευρύτερη οργάνωση, το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ, η οποία ωστόσο θα παραμείνει ασήμαντη μέχρι το 2010, οπότε θα τεθεί επικεφαλής της ένας πρώην κρατούμενος των ΗΠΑ στο Γκουαντάναμο, ο Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι. Αυξάνοντας διαρκώς τις επιχειρησιακές δυνατότητες και τον αριθμό των μελών του, το ΙΚΙ θα έλθει σε ρήξη ακόμη και με την ΄΄ανώτερή΄΄ του αλ-Κάιντα, λόγω της βιαιότητας των μεθόδων που μετέρχεται. Το 2012, μεσούντος του Συριακού Εμφυλίου, θα δημιουργηθεί το συριακό Μέτωπο αλ-Νούσρα, παρακλάδι της αλ-Κάιντα, εναντιούμενο, ωστόσο, πρωτίστως στο καθεστώς Άσαντ και μη συμμεριζόμενο σε τόσο μεγάλο βαθμό τις μεγαλεπήβολες βλέψεις του Μπαγκντάντι για παγκόσμια κυριαρχία του Ισλάμ. Το 2013 ο τελευταίος θα κηρύξει τη δημιουργία του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και του Λεβάντε3, με στόχο την εγκαθίδρυση Χαλιφάτου4 στο σύνολο του αραβικού κόσμου. Η κίνηση αυτή θα οδηγήσει το πρώην ΙΚΙ, πλέον ΙΣΙΛ σε ρήξη τόσο με την αλ-Κάιντα όσο και με την αλ-Νούσρα. Εκμεταλλευόμενοι την εκ νέου αναζωπύρωση των συγκρούσεων Σουνιτών-Σιιτών από το 2011 και την βιαστική απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων, λόγω της ανάλογης προεκλογικής δέσμευσης Ομπάμα, το IΣΙΛ (ή μετέπειτα ΙΣΙΣ-Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και της Συρίας) θα επεκτείνει εύκολα την κυριαρχία του στο Ιράκ και θα εμπλακεί στον εμφύλιο της Συρίας. Τον Σεπτέμβριο του 2014 οι ΗΠΑ θα αρχίσουν την μάχη κατά του ΙΣΙΛ στο Ιράκ και ένα χρόνο αργότερα θα ακολουθήσει η Ρωσία στη Συρία.

Με τη ΄΄λήξη΄΄ του Ψυχρού Πολέμου, λόγω της κατάρρευσης του ενός πόλου, της Σοβιετικής Ενώσεως (31/12/1991), πάμπολλοι ήταν εκείνοι – πολιτικοί, ακαδημαϊκοί, διεθνολόγοι – που προσπάθησαν να προβλέψουν (να μαντέψουν, καλύτερα) την εξέλιξη του κόσμου. Δημοφιλέστερες υπήρξαν οι απόψεις των αμερικανών (αλλοίμονο) πολιτικών επιστημόνων, Φράνσις Φουκουγιάμα με το έργο του «Το Τέλος της Ιστορίας» και του Σάμιουελ Χάντινγκτον με το «Η Σύγκρουση των Πολιτισμών και ο Ανασχηματισμός της Παγκόσμιας Τάξης». Ο πρώτος υποστήριξε πως θα επέρχετο το ΄΄τέλος΄΄ της ιστορίας λόγω της ολικής επικράτησης του δυτικού προτύπου και της φιλελεύθερης δημοκρατίας ενώ ο δεύτερος, η θεωρία του οποίου απεδείχθη ανθεκτικότερη και ρεαλιστικότερη του πρώτου (η οποία κατερρίφθη πολύ γρήγορα), υποστήριξε πως την κατάρρευση της αντιπαράθεσης των δύο κυριάρχων ιδεολογιών που επί δεκαετίες διαιρούσαν καθέτως και οριζοντίως το διεθνές σύστημα αλλά και τις εσωτερικές κρατικές δομές, θα διαδεχθεί μια σύγκρουση πολιτισμών που δεν θα αφορά πλέον τόσο διαφοροποιήσεις πολιτικών και οικονομικών προσεγγίσεων όσο πολιτισμικά στοιχειά. Σίγουρα η δράση τόσο της αλ-Κάιντα και έτι περισσότερο του Ισλαμικού Κράτους έχει ως αιχμή του δόρατος την θρησκεία, η οποία αποτελεί προεξάρχον και αναπόσπαστο πολιτισμικό στοιχείο. Εντούτοις, όσοι βιάζονται να δουν την πλήρη δικαίωση του Χάντιγκτον μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου και ιδίως με την εμφάνιση του ISIS και το μπαράζ των αιματηρών τρομοκρατικών χτυπημάτων στην καρδιά του Δυτικού κόσμου, την Ευρώπη, υπό την επήρεια και συλλογικών ιστορικών μνημών, παραβλέπουν το ότι τα λεγόμενα του καθηγητή δεν παύουν να αποτελούν μία… θεωρία, η οποία μάλιστα σε κάποια σημεία υπερβάλλει και σε άλλα υπεραπλουστεύει, και επιχειρώντας να την εφαρμόσει κανείς μονοκόμματα στην ανάλυση των διεθνών εξελίξεων, θα αγνοήσει την πολυμορφική πραγματικότητα του σύγχρονου κόσμου. Η αλαζονική επεμβατικότητα των δύο υπερδυνάμεων σε χώρες τις πραγματικότητες των οποίων αγνοούσαν, η σταδιακή ύφεση της ιδεολογικής ψυχροπολεμικής σύγκρουσης και τα τέλματα στα οποία περιήλθε ο πυρήνας του δυτικού – χριστιανικού – κόσμου μετά «την πλήρη επικράτησή του» θα οδηγήσουν στην ΄΄ανατροφή΄΄ του ισλαμικού φονταμενταλισμού και του ιδεολογικού επιστεγάσματός του, του Σαλαφισμού5, από περιθωριακές απόψεις σε μαζικές ψυχώσεις ολόκληρων κοινωνιών.

Για τους περισσότερους τώρα που δεν ασχολούνται με ασαφή θεωρητικά  σχήματα αλλά, με βάση τα όσα παρατηρούν, επιχειρούν να προκαταβάλουν τις εξελίξεις, θεωρώντας πως η ήττα του ISIS στο Ιράκ και η διαφαινόμενη συντριβή του στη Συρία θα οδηγήσει σε εξάλειψη του ισλαμικού φονταμενταλισμού, ας τονισθεί πως οι αντιλήψεις κι οι ιδεολογίες είναι ασυγκρίτως ανθεκτικότερες όσων – ατόμων, θεσμών, στρατών – τις στηρίζουν. Το ISIL αξιοποιεί ήδη μαζικά τα προγεφυρώματα που είχε δημιουργήσει συνεργαζόμενο με την αλ-Σαμπάαμπ, στην άνευ κρατικών δομών Σομαλία, οι επαφές του με τους Ταλιμπάν σε Αφγανιστάν και στο κινδυνεύον να χάσει τον έλεγχο Πακιστάν βρίσκονται στο ζενίθ, στην Κίνα οι Ουιγούροι ριζοσπαστικοποιούνται όλο και περισσότερο αντιδρώντας ίσως στη χρόνια περιθωριοποίησή τους ενώ η μετατροπή της Λιβύης σε επαρχία του Ισλαμικού Κράτους απεφεύχθη χάρη στη σθεναρή αντίδραση του στρατηγού Χαφτάρ, για πόσο όμως, όσο το χάος διαιωνίζεται;

 

  1. Ως «Βόρεια Συμμαχία» θα γίνει γνωστή η οργάνωση Ηνωμένο Ισλαμικό Μέτωπο για τη Σωτηρία του Αφγανιστάν, πολιτικοστρατιωτική ένωση ετερόκλητων στοιχείων, που εναντιώνονται ένοπλα στους Ταλιμπάν, αποτελούμενη κυρίως από Τατζίκους, Ουζμπέκους και Χαζάρους (σε αντίθεση με τους Ταλιμπάν που κυριαρχούσαν στην πολυπληθέστερη φυλή των Παστούν).
  2. Το Αραβικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, γνωστό ως κόμμα Μπάαθ, δημιουργηθέν στα τέλη της δεκαετίας του ’40, με κυρίαρχη ιδεολογία τον παναραβισμό, τον εθνικισμό και τον σοσιαλισμό, θα ανέλθει στην εξουσία στο Ιράκ και τη Συρία κατά τη δεκαετία του ’60. Επικεφαλής του ιρακινού Μπάαθ θα είναι από το 1979 έως το 2003 ο Σαντάμ Χουσεΐν.
  3. Ασαφής γεωγραφικός όρος προερχόμενος από το ιταλικό Levante που σημαίνει Ανατολή. Χρησιμοποιείται εδώ και πολλούς αιώνες για την περιοχή που ορίζεται από την Κύπρο (περιλαμβανομένη) δυτικά, την Τουρκία στα βόρεια, την αραβική χερσόνησο νοτίως και το Ιράν στα ανατολικά.
  4. Όρος που περιγράφει το πολιτικό-θρησκευτικό κράτος, βάση του οποίου διοικήθηκε ιστορικά το Ισλάμ, συνώνυμο – θα μπορούσαμε να πούμε – της ισλαμικής αυτοκρατορίας. Προέρχεται από τηναραβική λέξη khalifa (=διάδοχος του Προφήτη). Προτεραιότητες αυτής της κεντρικής διακυβέρνησης είναι η επιβολή της Σαρία, η άμυνα και η επέκταση της επικράτειας του Ισλάμ. Το Χαλιφάτο είχε ιδιαίτερα αυξημένη συμβολική σημασία αναφορικά με τη διατήρηση της πνευματικής αλλά και πολιτικής ενότητας του μουσουλμανικού κόσμου.
  5. Η σήμερα κυρίαρχη μορφή του Σαλαφισμού είναι αυτή της μονολιθικής προσκόλλησης στον ισλαμικό νόμο και της απόλυτης μίμησης του Μωάμεθ και των πρώτων επιγόνων του. Εξιδανικεύει πλήρως την περίοδο που αυτοί έζησαν (7ος αιώνας μ.Χ.) αποβλέποντας στην ΄΄ανάστασή΄΄ της σε επίπεδο πολιτικών και κοινωνικών δομών. Ακολουθούν, ακόμη, και την ενδυμασία της εποχής.

 

 

 

 

Δευτέρα,11/12//2017

 

 

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση