Ναυτιλία 11/04/2015

Θαλάσσια (Αν)ασφάλεια, Μύθοι και Αλήθειες για τις Κυριότερες Απειλές στο Θαλάσσιο Χώρο

Σε αυτόν τον άνισο αγώνα κανείς δεν μπορεί να μείνει αμέτοχος!
Με το ξεκίνημα των εμπορικών δραστηριοτήτων στο θαλάσσιο χώρο, συνεπακόλουθο τους ήταν η ανάδυση εγκληματικών δραστηριοτήτων, όπως του φαινομένου της πειρατείας. Με την πάροδο των χρόνων και με την επέκταση των δραστηριοτήτων στη θάλασσα οι απειλές αυτές και προκλήσεις αυξήθηκαν. Το άρθρο αυτό επικεντρώνεται στην προσπάθεια διαχωρισμού των εννοιών θαλάσσια τρομοκρατία και πειρατεία. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αλληλεπικαλύψεις του ενός όρου από τον άλλον είναι δύο διαφορετικά φαινόμενα και θα πρέπει να ερευνώνται και να αναζητούνται ανεξάρτητες για το καθένα πολιτικές και στρατηγικές που στοχεύουν στην καταπολέμηση τους. Η επέκταση του Ισλαμικού Κράτους και στο θαλάσσιο χώρο από τη μια πλευρά με την κατάληψη πλοίων και από την άλλη με την απειλή να στείλουν με πλοιάρια στη Μεσογειακή λεκάνη εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες κάνει την ανάγκη να διαχωριστούν οι δύο αυτές έννοιες κρισιμότερη. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να απαντήσει στις προκλήσεις αυτές με αποτελεσματικές πολιτικές που θα ανταποκρίνονται στη φύση των απειλών. Φυσικά κανένα μέτρο καταπολέμησης τους δεν θα είναι ισχυρό χωρίς την ενεργό συνεισφορά των τοπικών κυβερνήσεων που πλήττονται άμεσα από τις εγκληματικές αυτές ενέργειες.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα με βάση την επέκταση των εγκληματικών δραστηριοτήτων του ISIL στο θαλάσσιο χώρο ακούμε και διαβάζουμε την έννοια ‘’πειρατική επίθεση’’. Γενικότερα στις ακαδημαϊκές συζητήσεις αλλά και σε επίπεδο διεθνών οργανισμών δεν έχουν δοθεί κάποιοι κοινώς αποδεκτοί ορισμοί για το φαινόμενο της τρομοκρατίας στο θαλάσσιο χώρο και της πειρατείας. Παράγοντας που δεν έχει επιτευχθεί αυτό είναι το γεγονός ότι τα ίδια τα κράτη αντιλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο την έννοια και το περιεχόμενο τους. Συνεπώς, το έργο εξεύρεσης ενός κοινώς αποδεκτού ορισμού γίνεται όλο και δυσκολότερο. Αδιαμφισβήτητα όμως, είναι δύο διαφορετικές μεταξύ τους έννοιες που συγκλίνουν σε ορισμένα επίπεδα, η σύγκλιση αυτή πραγματοποιείται στις δράσεις τους για την επίτευξη του βασικού τους στόχου.

Ξεκινώντας λοιπόν θα πρέπει να ερευνήσουμε τη φύση και την σκοπιμότητα των δύο αυτών δραστηριοτήτων. Σίγουρα και η τρομοκρατία στη θάλασσα αλλά και η πειρατεία, συνιστούν την απειλή ή και τη χρήση βίας όπως και τον εκφοβισμό για τη συμμόρφωση στις απαιτήσεις των τρομοκρατών είτε τον πειρατών.

Ξεφεύγοντας από τα κοινά χαρακτηριστικά και μελετώντας τις ειδοποιούς διαφορές τους η κυριότερη διαφορά που κάνει την έννοια της πειρατείας και της τρομοκρατίας στο θαλάσσιο χώρο να διαφέρουν είναι το κίνητρο. Πιο συγκεκριμένα, η πειρατεία έχει ως σκοπό την εξασφάλιση οικονομικών οφελών ενώ η τρομοκρατία έχει πολιτικούς στόχους. Επιπροσθέτως, οι πειρατές δρουν με βάση το ιδιωτικό συμφέρον. Η πλειοψηφία τους προτιμούν να διατηρούν την ανωνυμία τους, να εξασφαλίσουν τα κέρδη από το πλοίο που κατέλαβαν και να μην αφήσουν πίσω ίχνη από το έγκλημα που διέπραξαν.

Από την άλλη πλευρά, οι τρομοκράτες δεν δρουν αθόρυβα όπως οι πειρατές, προσπαθούν να προκαλέσουν χάος και προχωρούν σε καταστροφές , για παράδειγμα, του πλοίου με σκοπό να στείλουν ένα πολιτικό μήνυμα στους αντιπάλους τους. Επιπλέον, όταν οργανώσεις στο θαλάσσιο χώρο στοχεύουν στο να διαπράξουν ένα τρομοκρατικό χτύπημα κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους δεν ανεβαίνουν στο πλοίο που θέλουν να χτυπήσουν, πετυχαίνουν το σκοπό τους μέσω άλλων τρόπων. Συνήθως, με τη χρήση βαρκών περικυκλώνοντας το πλοίο. Σε αντίθεση με τους πειρατές οι οποίοι χρησιμοποιούν τον ίδιο τρόπο να παγιδεύσουν το πλοίο αλλά ανεβαίνουν έτσι ώστε να ληστέψουν οτιδήποτε μεγάλης αξίας όπως χρήματα ή εμπορεύματα.

Σύμφωνα με τον Dr. Νικόλαο Γιαννόπουλο οι παράγοντες που μπορούν να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη πρόσφορου εδάφους για τις πειρατικές δραστηριότητες είναι αδυναμίες νομικής φύσεως, η γεωγραφική θέση που ευνοεί την ‘’άνθηση’’ της πειρατείας, συγκρούσεις και ταραχές στην περιοχή, ανεπαρκής επιβολή του νόμου και αδυναμίες στην εγκαθίδρυση της ασφάλειας, ανεκτικότητα από το πολιτικό περιβάλλον, η οικονομική ανισότητα και η υπόσχεση της ανταμοιβής. Όσον αφορά την τρομοκρατία στο θαλάσσιο χώρο θα πρέπει επίσης να ευνοηθεί από τις συγκυρίες για να αναπτυχθεί, συγκυρίες οι οποίες ομοιάζουν με εκείνες της ανάπτυξης της πειρατικής δραστηριότητας. Εκείνες που προστίθενται είναι η θαλάσσια παράδοση, χαρισματική και αποτελεσματική ηγεσία αλλά και η κρατική υποστήριξη. Κάτι που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι το γεγονός ότι κάποιοι από τους παράγοντες αυτούς δεν μπορούν μεμονωμένα να δώσουν την ευκαιρία στην ανάπτυξη των παράνομων αυτών φαινομένων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που δίδεται από τον κύριο Γιαννόπουλο είναι οι Νορβηγικές ακτές, η γεωγραφία της περιοχής θα μπορούσε να ευνοήσει τις πειρατικές δραστηριότητες όμως δεν συντελούν και οι υπόλοιπες συγκυρίες έτσι ώστε αυτό να επιτευχθεί.

Επιστρέφοντας και πάλι στις δράσεις του Ισλαμικού Κράτους η επέκταση στο θαλάσσιο χώρο με την επίθεση ισλαμιστών ανταρτών τον Νοέμβριο του 2014 σε πυραυλοφόρο αιγυπτιακή φρεγάτα θεάθηκε ως πειρατική απόπειρα κατάληψης πολεμικού πλοίου. Το συγκεκριμένο συμβάν είναι καθαρά ένα δείγμα τρομοκρατικής δραστηριότητας των μαχητών του Ισλαμικού Κράτους στο θαλάσσιο χώρο. Η συγκεκριμένη παρανόηση γίνεται διότι δεν υπάρχει όπως αναφέρθηκε και παραπάνω ένας κοινώς αποδεκτός ορισμός για τις έννοιες πειρατεία και τρομοκρατία στη θάλασσα.

Τα τρομοκρατικά χτυπήματα δια θαλάσσης πραγματοποιούνται σε πλοία- οικονομικούς στόχους όπως δεξαμενόπλοια είτε πλατφόρμες πετρελαίου, πλοία που μπορεί σε ενδεχόμενο χτύπημα να επιφέρει πολιτικές επιπτώσεις. Ο σκοπός της επίθεσης δεν είναι οικονομικός αλλά να επιφέρει το φόβο και να ταράξει την ειρήνη και την ασφάλεια στη συγκεκριμένη περιοχή, στέλνοντας με αυτό τον τρόπο ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα, οι επιθέσεις αυτές είναι φορτισμένες από ιδεολογικούς, θρησκευτικούς είτε και εθνοτικο-εθνικιστικούς παράγοντες.

Αδιαμφισβήτητα, βρισκόμαστε σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η θαλάσσια τρομοκρατία και η πειρατεία βαίνουν παράλληλα. Κυβερνήσεις, περιφερειακοί και διεθνείς οργανισμοί δίνουν έναν καθημερινό αγώνα για την καταπολέμηση τους. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε μια ενιαία, ομοιογενή πολιτική όταν έχουμε να αντιμετωπίσουμε ετερογενείς απειλές ασφαλείας. Η διευθέτηση των κρίσιμων αυτών ζητημάτων αφορούν όχι μόνο τις περιοχές που λαμβάνουν χώρα αλλά και ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα. Οι επιπτώσεις των ενεργειών αυτών έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια των εθνών, στην οικονομική σταθερότητα αλλά και στην εξασφάλιση της ασφαλούς και απρόσκοπτης ροής του διεθνούς εμπορίου. Σε αυτόν τον άνισο αγώνα κανείς δεν μπορεί να μείνει αμέτοχος!
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση