Ναυτιλία 22/02/2015

Ενεργειακή Ασφάλεια και Θαλάσσια Στρατηγική Ασφάλειας της Ε.Ε., Ανάγκες και Προοπτικές για το Μέλλον

Το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης δεν είναι κάτι πρόσφατο, όμως αυτό που το κάνει αναγκαίο να αναδειχθεί περισσότερο είναι ο συγκερασμός κάποιων γεγονότων.
Στο άκουσμα της έννοιας ‘’θαλάσσια ασφάλεια’’ το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό είναι η προστασία των θαλασσίων ζωνών τόσο των εσωτερικών όσο και των εξωτερικών με σκοπό την αντιμετώπιση προκλήσεων όπως η παράνομη μετανάστευση και η πειρατεία. Μια άλλη πτυχή της όμως η οποία κερδίζει έδαφος ιδιαίτερα μετά την κρίση στην Ουκρανία η οποία συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, είναι το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας, όπως προκύπτει από την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων που βρίσκονται στο θαλάσσιο χώρο.

Είναι γνωστό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ‘’διψά’’ για ενέργεια λόγω του χαμηλού αποθέματος ενεργειακών πόρων στο εσωτερικό της. Η ενέργεια αποτελεί καθοριστικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας και οικονομικής ανάπτυξης και για την ίδια την Ε.Ε. αλλά και για κάθε κράτος παγκοσμίως. Συνεπώς, είναι απόλυτα λογικό η σημασία της να είναι ψηλά στην ατζέντα όσον αφορά συνεργασίες με τρίτα κράτη τα οποία έχουν σημαντικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ευρωμεοσογειακή συνεργασία και μια σειρά συμφωνιών που έχουν υπογραφεί πάνω στα ενεργειακά θέματα, παράδειγμα των δράσεων αυτών είναι η δημιουργία του Ευρωμεσογειακού Φόρουμ για την Ενέργεια. Μετά την ανακάλυψη κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Μεσογειακό χώρο αλλά και στον Αρκτικό Ωκεανό, η Ε.Ε. έχει εντείνει τους ρυθμούς έτσι ώστε να διαφυλάξει τις θαλάσσιες ζώνες που σε αυτές διακυβεύονται τα οικονομικά της συμφέροντα. Είναι ζωτικής σημασίας η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ε.Ε. από τις εισαγωγές η οποια φαίνεται να αγγίζει το 50% των ενεργειακών αναγκών. Εάν δεν σημειωθεί κάποια αλλαγή στο επίπεδο εξάρτησης μέχρι το 2030 υπολογίζεται ότι το ποσοστό αυτό θα ανέλθει στο 70% .

Για να επιτύχει τους οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς της στόχους, έχει να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα στο θέμα της ενέργειας, την αυξανόμενη εξάρτησή της από τις εισαγωγές, τις ευμετάβλητες τιμές των υδρογονανθράκων, την αλλαγή του κλίματος, την άνοδο της ζήτησης και τα εμπόδια στην εσωτερική αγορά ενέργειας. Ένα άλλο όμως ζήτημα καίριας σημασίας είναι ο συσχετισμός της θαλάσσιας ασφάλειας με την ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε. Πιο συγκεκριμένα, η διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων των κρατών μελών αλλά και της ίδιας της Ένωσης μπορεί να επιτευχθεί από την αξιοποίηση των θαλασσίων πόρων στις διαφορετικές θαλάσσιες ζώνες. Συνεπώς θα πρέπει να εξασφαλίσει την ασφάλεια των θαλασσών και να προβλέψει αποτελεσματικά μέτρα για να αντιμετωπίσει τις απειλές που προκύπτουν στη θάλασσα, είναι γνωστό το ότι το 80% των εμπορικών ροών κινούνται δια θαλάσσης και παραπάνω από το 70% της επιφάνειας του πλανήτη καλύπτεται από θάλασσα.

Τον Ιούνιο του 2014 είχαμε την τελική έγκριση του κειμένου για την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Θαλάσσιας Ασφάλειας από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που ήταν το τελευταίο μάλιστα επί ελληνικής προεδρίας. Το Συμβούλιο πέραν από τις απειλές που εμφανίζονται στο θαλάσσιο χώρο όπως η πειρατεία, η παράνομη μετανάστευση, η υποβάθμιση του θαλασσίου περιβάλλοντος κ.α. πραγματεύτηκε και ζητήματα που αφορούν την ανάδειξη της σημασίας των ενεργειακών πόρων εντός των θαλασσίων ζωνών.

Το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης δεν είναι κάτι πρόσφατο, όμως αυτό που το κάνει αναγκαίο να αναδειχθεί περισσότερο είναι ο συγκερασμός κάποιων γεγονότων. Από τη μια πλευρά είναι η ανακάλυψη σημαντικών πόρων ειδικά στη μεσογειακή λεκάνη όπως ειπώθηκε και παραπάνω και από την άλλη, η κρίση στην Ουκρανία, η οποία προκάλεσε επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ε.Ε. και Ρωσίας, την επιβολή κυρώσεων από την ευρωπαϊκή πλευρά, ενώ η Ρωσία χρησιμοποιεί το σημαντικό ‘’χαρτί’’ της ενέργειας ως πολιτικό όπλο με σκοπό να πετύχει βασικές της επιδιώξεις.

Έμπρακτα η αξιοποίηση του ενεργειακού ‘’χαρτιού’’ φαίνεται από τη ραγδαία αύξηση στην τιμή του πετρελαίου, αύξηση τέτοια που προκαλεί ανησυχίες στους ευρωπαίους επενδυτές. Κάτι ακόμη που αναδεικνύει τη σημασία του ζητήματος αυτού είναι το γεγονός ότι η εξάρτηση της Ε.Ε. φαίνεται να αυξάνεται ακόμα περισσότερο καθώς παρατηρείται ότι τα κοιτάσματα της Βορείου Θάλασσας οδεύουν προς την εξάντληση τους κατά τα επόμενα 15 χρόνια. Έτσι η ενεργειακή ασφάλεια, έγκειται κυρίως στην πολυμορφία, μια νέα αναζήτηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας που θα μπορούσε να ανακουφίσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσική ενέργεια.

Οι απειλές και οι προκλήσεις ασφαλείας αλλάζουν συνεχώς με απρόβλεπτο τρόπο. Η εξασφάλιση νέων πηγών φυσικών πόρων από το θαλάσσιο χώρο θα επιτευχθεί μόνο με συντονισμένες πολιτικές και δράσεις, το γεγονός ότι η Θαλάσσια Στρατηγική Ασφάλειας της Ε.Ε. αναβαθμίζεται και εμπλουτίζεται είναι ένα ελπιδοφόρο σημάδι, το ουσιαστικότερο βήμα όμως θα πραγματοποιηθεί όταν σε πρακτικό επίπεδο οι προσπάθειες όλων των κρατών μελών καρποφορήσουν. Χωρίς ασφαλείς θάλασσες είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορούν να διαφυλαχθούν τα οικονομικά συμφέροντα του ευρωπαϊκού συνασπισμού. Περιπτώσεις επιθέσεων όπως σε γαλλικό δεξαμενόπλοιο από την Αλ Κάιντα το 2002 ή το 2004 όπου πραγματοποίηθηκε μια άλλη επίθεση σε δεξαμενόπλοιο από οργάνωση από τις Φιλιππίνες και πιο πρόσφατα, τρομοκρατικά χτυπήματα σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, όλα αυτά τα παραδείγματα επιδεικνύουν τη σημασία της εγκαθίδρυσης της έννομης τάξης στις θάλασσες και την ανάγκη όλες αυτές οι μεγαλόπνοες πολιτικές να γίνουν πράξη.
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

Σχόλια   

+4 #1 Γιώργος Μπιρμπίλης 23-02-2015 23:30
[Έμπρακτα η αξιοποίηση του ενεργειακού ‘’χαρτιού’’ φαίνεται από τη ραγδαία αύξηση στην τιμή του πετρελαίου, αύξηση τέτοια που προκαλεί ανησυχίες στους ευρωπαίους επενδυτές.]

ΜΗΠΩΣ ΕΧΕΤΕ ΧΑΣΕΙ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ;
Παράθεση

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση