Στοχασμοί 24/02/2015

Το καρναβάλι και οι "σκοτεινές" ιδιότητες της μάσκας

Όταν πέφτουν οι "μάσκες" αρχίζει το πραγματικό καρναβάλι.
'Αλλο ένα καρναβάλι έφτασε στο τέλος του, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να ξαναγυρίζουν στα κοινωνικά πρότυπα της καθημερινότητας, αφήνοντας παράλληλα πίσω τους τις λίγες στιγμές απελευθέρωσης και ανεμελιάς  που προσέφερε η <<μάσκα>> του καρναβαλιού.

Πιο επεξηγηματικά, αναλύοντας το λαϊκό έθιμο του καρναβαλιού, αντιλαμβανόμαστε ότι έχει πολλά κοινά στοιχεία με τις γιορτές που επιτελούνταν προς τιμή του Θεού Διόνυσου στην Αρχαία Αθήνα. Χαρακτηριστικά, στις αρχαίες αυτές γιορτές που ήταν αφιερωμένες στον Θεό του <<κρασιού>>,  οι άνθρωποι κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ (κρασί), ενώ παράλληλα απελευθερώνονταν από τις κοινωνικές νόρμες της εποχής. Πιο αναλυτικά,  στις ημέρες του καρναβαλιού, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει  ο τρόπος που  η ψυχολογία κάθε ατόμου μεταβάλλεται, καθώς  καταλύονται οι  κοινωνικές συμβάσεις και ο καθένας μέσω της αμφίεσής του  δημιουργεί  την ταυτότητα που επιθυμεί.

Πιο συγκεκριμένα, θα έχουμε παρατηρήσει όλοι μας λίγο ή πολύ, ότι στις μέρες του καρναβαλιού άνθρωποι του γνωστού μας κοινωνικού περιβάλλοντος (και όχι μόνο), οι οποίοι όλο τον χρόνο χαρακτηρίζονται από σοβαρότητα  και από τυποποιημένη συμπεριφορά, αποβάλλουν τα κοινωνικά <<προσωπεία>>  της καθημερινότητας και αφήνονται στον αυθορμητισμό και την  <<προστασία>> της μάσκας.  Σε αυτό το σημείο αναδύεται  μία λανθάνουσα  ψυχολογική όψη που χαρακτηρίζει πολλά άτομα της εποχής μας, η οποία συνδέεται με την σύγκρουση μεταξύ υποσυνείδητου και συνειδητού. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τον Φρόυντ το συνειδητό είναι το στοιχείο της λογικής στις ανθρώπινες διανοητικές και ψυχολογικές διαδικασίες, ενώ το υποσυνείδητο χαρακτηρίζει τις υπόγειες και κοινωνικά κατακριτέες επιθυμίες  της ανθρώπινη ψυχής. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον θεμελιωτή της ψυχανάλυσης  στα πρώτα παιδικά μας χρόνια, επικρατεί στο επίπεδο της συμπεριφοράς και της εκδήλωσης συναισθημάτων το υποσυνείδητο στοιχείο, καθώς τα μικρά παιδιά είναι <<ανώριμα>> και δεν μπορούν να τιθασεύσουν τις επιθυμίες τους, με αποτέλεσμα να είναι δεσμευμένα σε αυτές. Με το πέρασμα από τα παιδικά στα εφηβικά χρόνια, αρχίζει να υπερτερεί στα άτομα το συνειδητό στοιχείο, καθώς πλέον οι άνθρωποι αφομοιώνονται και προσαρμόζονται στα πρότυπα της κοινωνικής πραγματικότητας. Αναλυτικότερα, το συνειδητό στοιχείο συνδέεται με την επονομαζόμενη <<λογική>>, η οποία διαμορφώνεται από τους κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτιστικούς παράγοντες.

Σε αυτό στάδιο της εξέλιξης του ατόμου επέρχονται και οι εσωτερικές συγκρούσεις, καθώς πλέον το συνειδητό (λογική)  κατακρίνει με άμεσο τρόπο το υποσυνείδητο (συναισθήματα, επιθυμίες), με σκοπό να προσαρμοστεί το άτομο  στα κοινωνικά αποδεκτά πλαίσια.  Έτσι λοιπόν στους περισσότερους ανθρώπους στην εσωτερική αυτή σύγκρουση, κερδίζει το συνειδητό, με αποτέλεσμα οι  υπόγειες και κοινωνικά κατακριτέες επιθυμίες (υποσυνείδητο) να <<θάβονται>> και να ενυπάρχουν μόνο ως μνήμη. Όλα τα προαναφερθέντα σχετίζονται άμεσα με την προσθήκη της μάσκας, καθώς όταν οι άνθρωποι μεταμφιέζονται (καρναβάλι), ξεπηδάει από το πεδίο της μνήμης το υποσυνείδητο, με αποτέλεσμα να σπάνε οι κοινωνικές νόρμες και να πρωταγωνιστούν οι ασύδοτες επιθυμίες. Με αυτόν τον τρόπο οι άνθρωποι που μεταμφιέζονται  σε γιορτές όπως τα καρναβάλια, ανακτούν την παιδική τους αθωότητα και προβαίνουν σε αυθόρμητες ενέργειες, που είναι κατακριτέες από τα κοινωνικά πρότυπα.  Έτσι λοιπόν η <<μάσκα>> αποκτά ψυχολογικές ιδιότητες, καθώς  λειτουργεί ως παράγοντας απενοχοποίησης των κοινωνικά κατακριτέων επιθυμιών, ενώ παράλληλα αποκαθάρει τους μεταμφιεζόμενους από τις τύψεις και τις αναστολές, καθώς  οι ιδιότητες που είναι κοινωνικά μη αποδεκτές  μεταφέρονται από τους ανθρώπους στο ψεύτικο ρόλο που δημιουργεί η αμφίεση.

Εν κατακλείδι, η  μάσκα (αμφίεση) πολλές φορές αναδεικνύει τις πραγματικές σκέψεις και επιθυμίες των ανθρώπων που καταπιέζονται από τα κοινωνικά και πολιτιστικά στερεότυπα. Σε αυτό το σημείο ίσως να ήταν ψυχολογικά ορθό να πούμε, ότι όταν πέφτουν οι <<μάσκες>> αρχίζει το πραγματικό καρναβάλι.    
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση