Στοχασμοί 08/12/2014

Πολιτικός Φιλελευθερισμός: Το πολίτευμα της «κοινής λογικής»

Οι λαοί που ήδη έχουν κατακτήσει ένα φιλελεύθερο πολίτευμα, οφείλουν να σέβονται την ουσία του και κάνουν ό,τι μπορούν για να το διατηρήσουν και να το βελτιώσουν, ώστε να ανταποκρίνεται όσο γίνεται περισσότερο στις θεμελιώδεις του αρχές.
Εισαγωγή

Ο φιλελευθερισμός είναι μια πολιτική φιλοσοφία ή κοσμοθεωρία, θεμελιωμένη στις ιδέες της ελευθερίας και των ίσων δικαιωμάτων. Οι φιλελεύθεροι ασπάζονται ένα ευρύ φάσμα απόψεων, ανάλογα με τρόπο με τον οποίον κατανοούν τις αρχές αυτές, αλλά γενικά υποστηρίζουν ιδέες, όπως η διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, τα πολιτικά δικαιώματα, η ελευθερία του Τύπου, η θρησκευτική ελευθερία, το ελεύθερο εμπόριο και η ιδιοκτησία.

Μολονότι τα πολιτικά και τα οικονομικά συστήματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και αλληλοεπηρεαζόμενα, καλό είναι για συστηματικούς λόγους να διακρίνουμε ευθύς εξαρχής τις έννοιες πολιτικός φιλελευθερισμός και οικονομικός φιλελευθερισμός.

Υπάρχουν πράγματι χώρες, στις οποίες οι παραπάνω έννοιες εφαρμόζονται σε διαφερετικούς βαθμούς, όπως και ακραίες καταστάσεις, στις οποίες η μία έννοια εφαρμόζεται πλήρως και η άλλη καθόλου. Πρέπει ωστόσο να επισημάνουμε ότι εκεί όπου αποτυγχάνει στην πράξη ο οικονομικός φιλελευθερισμός, μπορεί να αμφισβητείται και ο πολιτικός φιλελευθερισμός. Τέτοια παραδείγματα, με συνήθως δυσάρεστες καταλήξεις είχαμε το διάστημα 1920-1940 με την επικράτηση ακραίων απολυταρχικών – δικτατορικών καθεστώτων όπως το φασιστικό και το ναζιστικό με τα γνωστά ολέθρια αποτελέσματα.

Αρχαία χρόνια

Οι πρώτες φιλελεύθερες ιδέες γεννήθηκαν (όπως όλα άλλωστε) στην Αρχαία Ελλάδα. Το πολιτικό σύστημα στην Αρχαία Αθήνα , όπως διαμορφώθηκε από τους νόμους του Κλεισθένους και του Σόλωνος υπήρξε πρότυπο δημοκρατικού πολιτεύματος, αν και αφορούσε μόνο τους Αθηναίους Πολίτες και όχι τους Περιοίκους ούτε φυσικά τους δούλους.

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος (161-180 μ.Χ.) εξήρε «την ιδέα μιας πολιτείας που διοικείται με ισονομία και ισηγορία, και την ιδέα μιας βασιλικής κυβέρνησης που σέβεται πάνω απ' όλα την ελευθερία των πολιτών». Παρά την μεγάλη του μόρφωση και ήθος, προέβη δυστυχώς σε διωγμούς Χριστιανών δύο φορές.

Γέννηση του Φιλελευθερισμού στην Αγγλία του 17ου αιώνα

Σημαντικός πρόδρομος των ιδεών του Φιλελευθερισμού υπήρξε ο μεγάλος ποιητής και λογοτέχνης John Milton (1608-1674), ο οποίος αναγκάσθηκε να ανεχτεί λογοκρισία στο περίφημο ποίημά του «Ο Χαμένος Παράδεισος», ενός εκ των κορυφαίων λογοτεχνικών έργων της εποχής του. Ο Μίλτον υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ελευθερίας σε όλες τις μορφές της και υποστήριξε την κατάργηση των προνομίων της Εκκλησίας.  Στο έργο του «Areopagitica», ο Μίλτον παρέχει τα πρώτα επιχειρήματα για τη σημασία της ελευθερίας του λόγου: «η ελευθερία του να γνωρίζεις, να εκφράζεις άποψη και να επιχειρηματολογείς ελεύθερα και με συνείδηση, είναι η σημαντικότερη από όλες τις ελευθερίες».

Επηρεασμένος από τον προηγούμενο και θεωρούμενος ως ο πατέρας του σύγχρονου φιλελευθερισμού υπήρξε ο Μέγας John Locke (1632-1704, φιλόσοφος και ιατρός). Αυτός πρώτος ανέπτυξε μια φιλελεύθερη φιλοσοφία, η οποία συμπεριλάμβανε τα δικαιώματα της ατομικής ιδιοκτησίας και της συναίνεσης των κυβερνωμένων, η οποία απαιτείται να είναι συνεχώς παρούσα, για να παραμένει οιαδήποτε κυβέρνηση νόμιμη.  Οι δύο πολιτικού περιεχομένου πραγματείες του (Two Treatises of Government, 1690) υπήρξαν κείμενα με μεγάλη επιρροή, αποτελούν το θεμελιώδες κείμενο της φιλελεύθερης ιδεολογίας. Ο Λοκ όρισε επίσης την έννοια του διαχωρισμού Εκκλησίας και κράτους. Βασιζόμενος στην αρχή του κοινωνικού συμβολαίου, ο Λοκ υποστήριξε ότι υπάρχει ένα φυσικό δικαίωμα στην ελευθερία της συνείδησης, απόρροια του οποίου αποτελεί η θρησκευτική ανοχή (Letters Concerning Toleration). Στα κείμενά του επίσης βρίσκεται εν σπέρματι η αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών, όπως και η αρχή ότι οι πολίτες έχουν υποχρέωση να επαναστατούν για να διεκδικούν τα δικαιώματά τους, όταν αυτά καταπατούνται.

Ο αγγλικός εμφύλιος πόλεμος (1642-1651) μεταξύ οπαδών της απόλυτης μοναρχίας και οπαδών του κοινοβουλευτισμού έληξε με νίκη των δεύτερων και ολιγόχρονη αντικατάσταση της βασιλείας από την Κοινοπολιτεία (1649-1653) και το Προτεκτοράτο με ηγέτη τον Oliver Cromwell (1653-1659). Με αυτά, η απολυταρχία υπέστη καίριο πλήγμα, το οποίο ολοκληρώθηκε με την Ένδοξη Επανάσταση του 1688. Ορόσημα της περιόδου αυτής θεωρούνται η Πράξη Habeas Corpus του 1679, η οποία απαγόρευε την κράτηση χωρίς επαρκή αίτια ή ενδείξεις και κυρίως Διακήρυξη των Δικαιωμάτων (Bill of Rights) (1689) που καθιέρωσε επισήμως την υπεροχή του νόμου και του κοινοβουλίου έναντι του μονάρχη και καθόρισε βασικά δικαιώματα για όλους τους Άγγλους πολίτες, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα υποβολής αναφοράς (Petition) κατά του μονάρχη. Η συμμετοχή του Λοκ στα κείμενα αυτά δεν έχει τεκμηριωθεί, εικάζεται όμως από το γεγονός ότι υπήρξε προσωπικός γιατρός και φίλος του βουλευτή των Whigs (φιλελευθέρων της εποχής) Λόρδο Anthony Ashley Cooper, 1st Earl of Shaftesbury. Η επόμενη όμως σημαντική πράξη που ακολούθησε,  η «Πράξη της (θρησκευτικής) Ανοχής» (Act of Toleration) το 1670, βασίστητε στις αντιστοίχου ιδεολογικού  περιεχομένου τέσσερις επιστολές του Τζον Λοκ. Τέλος, το 1695 η Βουλή των Κοινοτήτων κατάργησε την Πράξη Αδειοδότησης του Τύπου του 1662 (Licensing of the Press Act), εγκαινιάζοντας μιαν άνευ προηγουμένου περίοδο ελευθερίας του τύπου.

Περίοδος του Διαφωτισμού

Η ανάπτυξη του φιλελευθερισμού συνεχίστηκε και το 18ο αιώνα με τα ιδεώδη του Διαφωτισμού της εποχής αυτής.

Σε αντίθεση με την Αγγλία, η κατάσταση στη Γαλλία κατά το 18ο αιώνα χαρακτηρίστηκε από τη συνέχιση του φεουδαλισμού και της απολυταρχίας. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι του Γαλλικού Διαφωτισμού ήταν προοδευτικοί, κατά τη φιλελεύθερη έννοια, και πρέσβευαν την αναμόρφωση του γαλλικού συστήματος διακυβέρνησης.

Ο Βαρόνος Μοντεσκιέ (Charles-Louis de Secondat, Baron de La Brède et de Montesquieu 1689-1755) συνέγραψε σειρά εργασιών με μεγάλη απήχηση στις αρχές του 18ου αιώνα, στις οποίες περιλαμβάνονται «Οι Περσικές Επιστολές» (1717) και «Το Πνεύμα των Νόμων» (1748). Η τελευταία είχε τρομακτική επιρροή τόσο στη Γαλλία όσο και στο εξωτερικό. Ο Μοντεσκιέ τοποθετήθηκε υπέρ ενός συστήματος συνταγματικής διακυβέρνησης, στο οποίο οι πολιτικοί θεσμοί οφείλουν να απηχούν τις κοινωνικές και γεωγραφικές πτυχές κάθε κοινότητας. Ειδικότερα υποστήριξε ότι η πολιτική ελευθερία απαιτούσε το διαχωρισμό των εξουσιών της κυβέρνησης. Βασιζόμενος στη Δεύτερη Πραγματεία της Διακυβέρνησης του Τζον Λοκ, υποστήριζε ότι οι εκτελεστικές, νομοθετικές και δικαστικές λειτουργίες  του κράτους πρέπει να ανατίθενται σε διαφορετικούς φορείς. Ειδικότερα υποστήριξε το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη, το τεκμήριο της αθωότητας και την αναλογικότητα στην αυστηρότητα της ποινής.

Ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ (Jean-Jacques Rousseau 1712-1778 ήταν Ελβετός φιλόσοφος, συγγραφέας και μουσικός. Έγραψε αρκετά πολιτικά δοκίμια. Μεταξύ αυτών το μνημειώδες Κοινωνικό Συμβόλαιο, στο οποίο αναλύει θεωρητικά τη συγκρότηση της κοινωνίας με βάση την ηθική, τη λογική και τις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου.   

Την ίδια εποχή ο Βολταίρος (Voltaire, ψευδώνυμο του François-Marie Arouet, 1694-1778) πολέμησε ακούραστα κατά της μισαλλοδοξίας, της αδικίας του καθεστώτος και υπέρ των πολιτικών και θρησκευτικών ελευθεριών και μιας παιδείας με φιλελεύθερο χαρακτήρα.   

Αμερικανική Επανάσταση (1775-1783)

Η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, η οποία γράφτηκε από τον Τόμας Τζέφερσον, και υιοθετήθηκε τον Ιούλιο του 1776 από το Second Continental Congress, απηχούσε ξεκάθαρα απόψεις του Τζον Λοκ:

 

«Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυτονόητες: Ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, ότι έχουν προικιστεί από το δημιουργό τους με αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα και ανάμεσα σε αυτά είναι η ζωή, η ελευθερία και η επιδίωξη της ευτυχίας».

 


Η Αμερικανική Επανάσταση επισήμως ολοκληρώθηκε το 1783 με τη Συνθήκη του Παρισιού, με την οποία οι Βρετανοί αναγνώρισαν την ανεξαρτησία των Αμερικάνων.

Η Διάσκεψη της Φιλαδέλφεια (1787) υιοθέτησε το Σύνταγμα των ΗΠΑ. Αποτελεί ένα μνημειώδες έγγραφο για την αμερικανική, αλλά και την παγκόσμια ιστορία. Για τις συνθήκες εκείνης της εποχής, το Σύνταγμα ήταν επαναστατικά φιλελεύθερο έγγραφο. Εγκαθίδρυσε Ομοσπονδιακή Δημοκρατία και δημοκρατικό πολίτευμα με ξεκάθαρο διαχωρισμό μεταξύ της εκτελεστικής, της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας (κατά την αρχή του Μοντεσκιέ). Οι δέκα πρώτες τροπολογίες του Συντάγματος, γνωστές ως η Κατάλογος Δικαιωμάτων (Bill of Rights, 1791) των Ηνωμένων Πολιτειών, εξασφάλιζαν μερικά από τα φυσικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα λόγου, θρησκευτικών πεποιθήσεων, συνεταιρισμού κλπ, αλλά και οπλοφορίας.

Γαλλική Επανάσταση (1789)

Αρχικά απετέλεσε ένα θρίαμβο των φιλελεύθερων ιδεωδών, όπως φαίνεται από το κείμενο της  Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη (βλ. σχετικό Αρχείο) τον Αύγουστο του 1789. Η συνέχεια δεν ήταν καθόλου ενθαρρυντική για τα φιλελεύθερα και δημοκρατικά ιδεώδη. Ακολούθησαν 10 χρόνια ταραχών, διαγκωνισμών για την εξουσία, με αποκορύφωμα την εποχή της τρομοκρατίας, κατά την οποία κυριαρχούσε ο Maximilien Robenspière (εκτελέστηκε ο ίδιος το 1994) και οι οπαδοί του με εκατοντάδες χιλιάδες εκτελέσεις και σφαγιασμούς πολιτικών αντιπάλων ή εξεγερμένων μερίδων του πληθυσμού. Τα συντάγματα που ψηφίσθηκαν (3) ουδέποτε εφαρμόσθηκαν. Τέλος, με ένα πραξικόπημα, (18 Brumair ή 9 Νοεμβρίου 1799) ο στρατηγός Ναπολέων Βοναπάρτης ανέτρεψε το Διευθυντήριο (που ασκούσε εξουσία χωρίς κοινοβούλιο) και ανακηρύχθηκε Ύπατος και ακολούθως Αυτοκράτορας (2 Δεκεμβρίου 1804) (με πράξεις που επικυρώνονταν με αντίστοιχα «δημοψηφίσματα»).

Παραταύτα υποτίθεται ότι εξακολουθούσε να αγωνίζεται πολεμώντας για κάποια από τα ιδεώδη της Επανάστασης όπως η κατάργηση της φεουδαρχίας και των εκκλησιαστικών προνομίων. Η παρακαταθήκη που άφησε στη Γαλλία υπήρξε μια αναμόρφωση του Δικαίου (ναπολεόντειοι κώδικες), που περιελάμβανε τη φιλελευθεροποίηση των ιδιοκτησιακών νόμων, το τέλος των φεουδαρχικών φόρων, την κατάργηση των συντεχνιών, τη νομιμοποίηση του διαζυγίου, τη διάλυση των εβραϊκών γκέτο, την κατάρρευση της Ιεράς Εξέτασης, την εξάλειψη των ιεροδικείων και του θρησκευτικού αυταρχισμού, την εγκαθίδρυση του μετρικού συστήματος και την ισονομία για όλους τους ανθρώπους ενώπιον του νόμου.

Ριζοσπαστισμός (Αγγλία 19ος αιώνας) και φεμινισμός

Ο  Thomas Paine (1737-1809) υπήρξε Άγγλο-Αμερικανός πολιτικός φιλόσοφος και συγγραφέας, ακτιβιστής και επαναστάτης. Γεννημένος στην Αγγλία μετανάστευσε στις βρετανικές αμερικανικές αποικίες το 1774 για να συμμετάσχει στην αμερικανική επανάσταση. Το 48σέλιδο φυλλάδιό του «Κοινή Λογική» (common sense) και μία σειρά άλλων επαναστατικών φυλλαδίων με τίτλο «The American crisis» άσκησαν τρομακτική επίδραση στο ηθικό και την αποφασιστικότητα των εξεγερμένων Αμερικανών. Επέστρεψε στη Γαλλία για να συμμετάσχει ενεργά στη γαλλική επανάσταση, της οποίας τις θέσεις υποστήριξε με ένα άλλο του σύγγραμμα «Τα ανθρώπινα Δικαιώματα» (The Rights of Man, 1791) που απετέλεσε μανιφέστο πολιτικού ριζοσπαστισμού. Αυτό γράφτηκε ως απάντηση στο συντηρητικό δοκίμιο του Edmund Burke «Σκέψεις για τη Γαλλική Επανάσταση» (Reflections on the Revolution in France). Φυλακίστηκε από το καθεστώς Ροβεσπιέρου το 1993 αλλά γλύτωσε τη λαιμητόμο και αποφυλακίστηκε το 1994.

 Στη συνέχεια εξέδωσε την «Εποχή της Λογικής» (The Age of Reason, 1794), στην οποία ασκούσε κριτική στα θρησκευτικά δόγματα και στις επίσημες Εκκλησίες, υποστηρίζοντας και ενθαρρύνοντας την ελεύθερη σκέψη και την ελευθερία στις θρησκευτικές επιλογές. Λίγο αργότερα, το 1795 εξέδωσε την «Αγροτική Δικαιοσύνη» (Agrarian Justice), όπου πρότεινε ένα καθολικό φόρο και ένα φόρο επί της ιδιοκτησίας, ώστε να χρηματοδοτείται κάποια σύνταξη για τους ηλικιωμένους και τους ανήμπορους. Στο ίδιο βιβλίο πρότεινε επίσης το ελάχιστο (εγγυημένο) εισόδημα ή «βασικό εισόδημα του πολίτη».    

Το ριζοσπαστικό φιλελεύθερο κίνημα ξεκίνησε έτσι (με τον Paine και άλλους θεωρητικούς) τη δεκαετία του 1790 στην Αγγλία και επικεντρώθηκε στην κοινοβουλευτική και εκλογική μεταρρύθμιση, δίνοντας έμφαση στα φυσικά δικαιώματα και τη λαϊκή κυριαρχία.

Στις ζωηρές θεωρητικές διαμάχες συμμετέσχε μεταξύ άλλων, η Μαίρη Γουόλστονκραφτ (Mary Wollstonecraft, 1759 – 1797), που διακρίθηκε ως μια από τις πρώτες φεμινίστριες με το βιβλίο της  «Δικαίωση των δικαιωμάτων της γυναίκας» («A Vindication of the Rights of Woman», 1792 ), στο οποίο  αντιμετώπισε τις παραδοσιακές έννοιες της θηλυκότητας και της ανδρικής αυθεντίας και διατύπωσε τα πρώτα συστηματικά επιχειρήματα για τα πολιτικά δικαιώματα των γυναικών.  Οι Ριζοσπάστες ενθάρρυναν την μαζική υποστήριξη των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων σε συνδυασμό με την απόρριψη της μοναρχίας, της αριστοκρατίας, καθώς και κάθε μορφής προνομίων.

Η «Μεταρρυθμιστική Πράξη» (Reform Act) του 1832 προωθήθηκε με την υποστήριξη από μαζικές συγκεντρώσεις των «πολιτικών ενώσεων» και ταραχές σε ορισμένες πόλεις. Αυτό χειραφέτησε τη μεσαία τάξη, επεξέτεινε τον αριθμό των εκλεγομένων βουλευτών και την αντιπροσωπευτικότητα του αγγλικού κοινοβουλίου.

Μετά τη Μεταρρυθμιστική Πράξη οι κυρίως αριστοκράτες Ουίγοι της (αγγλικής) Βουλής των Κοινοτήτων ενώθηκαν με ένα μικρό αριθμό κοινοβουλευτικών ριζοσπαστών, καθώς και έναν αυξημένο αριθμό Ουίγων μεσαίας τάξης. Μέχρι το 1839 είχαν ανεπίσημα αρχίσει να αποκαλούνται «Το Φιλελεύθερο Κόμμα». Οι Φιλελεύθεροι έβγαλαν έναν από τους μεγαλύτερους βρετανούς πρωθυπουργούς, τον Γουίλιαμ Γκλάντστοουν (William Ewart Gladstone, 1809 –1898, ο οποίος ήταν επίσης γνωστός ως «Grand Old Man» και ήταν η κορυφαία πολιτική φυσιογνωμία του φιλελευθερισμού του 19ου αιώνα. Υπό την πρωθυπουργία του Γκλάντστοουν (1868–74, 1880–85, Φεβρουάριος - Ιούλιος 1886 and 1892–94), οι Φιλελεύθεροι προχώρησαν τη μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης, την αποσύνδεση από την Εκκλησία της Ιρλανδίας και εισήγαγαν τη μυστική ψηφοφορία για τις τοπικές και βουλευτικές εκλογές.

Ο Τζον Στιούαρτ Μιλ (John Stuart Mill), (1806 –1873)  συνέβαλε σημαντικά στη φιλελεύθερη σκέψη της εποχής του. Διετέλεσε βουλευτής του φιλελεύθερου κόμματος από το 1865 έως το 1868. Στο έργο του On Liberty (1859) ο Μιλ πραγματεύεται τη φύση και τα όρια της εξουσίας που μπορεί να ασκείται νομίμως από την κοινωνία πάνω στο άτομο. Υπερασπίστηκε με πάθος την ελευθερία του λόγου, υποστηρίζοντας ότι ο ελεύθερος διάλογος είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την πνευματική και κοινωνική πρόοδο. Ο Μιλ όρισε την «κοινωνική ελευθερία» ως προστασία από «την τυραννία των πολιτικών αρχόντων». Εισήγαγε μια σειρά από διαφορετικές έννοιες των μορφών που μπορεί να πάρει η τυραννία, αναφερόμενες ως κοινωνική τυραννία και τυραννία της πλειοψηφίας αντίστοιχα. Κοινωνική ελευθερία σήμαινε όρια στην εξουσία του ηγεμόνα μέσα από την αναγνώριση των πολιτικών ελευθεριών και δικαιωμάτων και με τη δημιουργία ενός συστήματος «συνταγματικών επιταγών». Υπό την επίδραση της συντρόφου και συζύγου του Harriet Taylor έγινε ένθερμος συνήγορος για τα γυναικεία δικαιώματα. θεωρούμενος ως ένας από τους πρώτους φεμινιστές. Το άρθρο του The Subjection of Women (1861) είναι από τα πρώτα έργα πάνω στο θέμα των δικαιωμάτων των γυναικών που γράφτηκαν από άντρες συγγραφείς.

Κατάργηση της δουλείας και των φυλετικών διακρίσεων

Η διατήρηση της δουλείας σε ορισμένες Πολιτείες των ΗΠΑ ερχόταν σε εξώφθαλμη αντίθεση με τις φιλελεύθερες αρχές της Αμερικανικής Επανάστασης. Για την κατάργηση της απάνθρωπης αυτής κατάστασης, οι Αμερικανοί κυριολεκτικά «μάτωσαν» στον Εμφύλιο Πόλεμο (1861-1865), που είναι ο μοναδικός εμφύλιος πόλεμος στην Ιστορία που έγινε για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την πολιτική ισότητα όλων των πολιτών. Ο Πρόεδρος Abraham Lincoln, που πλήρωσε με τη ζωή του την αποφαστιστικότητα και την τελική επικράτηση των φιλελεύθερων ιδεών, θεωρείται από τους Αμερικανούς Εθνικός Ήρωας και ένας από τους σημαντικότερους προέδρους στην ιστορία τους.  

Οι φυλετικές διακρίσεις ως πολιτειακός και κοινωνικός «θεσμός» καταργήθηκαν στο τελευταίο κράτος που τις διατηρούσε, στην (κατά τ’ άλλα) Δημοκρατία της Νότιας Αφρικής το 1992, μετά από προσπάθειες ετών του Nelson Rolihlahla Mandela (1918-2013)και την αποφασιστική συμβολή του τότε προέδρου Frederik Willem de Klerk (1936-) και του Αρχιεπισκόπου Desmond Mpilo Tutu (1931 -)

Η καθολική ψηφοφορία

Οι πρώτες εκλογές με καθολική ψηφοφορία για τους άνδρες έλαβε χώρα στην Ελβετία το 1848 (όπου όμως επεκτάθηκε σταδιακά (στα διάφορα καντόνια) στις γυναίκες από το 1959 έως το 1990). Στη Νέα Ζηλανδία καθιερώθηκε για πρώτη φορά καθολική ψηφοφορία για άνδρες και γυναίκες το 1987. Περισσότερες πληροφορίες για το θέμα στον ακόλουθο σύνδεσμο:
Επίλογος

Όλα αυτά που σήμερα θεωρούνται αυτονόητα στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες, υπήρξαν προϊόντα αγώνων που έκαναν πολίτες διαφόρων χωρών, που συγκρότησαν το ευρύτατο και ευρύτατης αποδοχής πολιτικό ρεύμα του Φιλελευθερισμού.

Ακόμα και η θεωρούμενη ως καθιερώσασα τη Δημοκρατία Αρχαία Ελλάδα (με πρωτοπόρο την αρχαία Αθήνα) θεωρούσε «πολίτες με πλήρη δικαιώματα» ένα τμήμα του πληθυσμού, εξαιρώντας τους περιοίκους και φυσικά τους δούλους.

Σήμερα, τα πολιτεύματα που ακολουθούν την φιλελεύθερου τύπου «αστική» δημοκρατία, αποτελούν το πρότυπο και το σημείο αναφοράς παγκοσμίως, στο οποίο όσοι λαοί στον κόσμο δεν το έχουν επιθυμούν να φθάσουν.

Οι λαοί που ήδη έχουν κατακτήσει ένα φιλελεύθερο πολίτευμα, οφείλουν να σέβονται την ουσία του και κάνουν ό,τι μπορούν για να το διατηρήσουν και να το βελτιώσουν, ώστε να ανταποκρίνεται όσο γίνεται περισσότερο στις θεμελιώδεις του αρχές.

Κλείνοντας, επισημαίνουμε ότι ο Φιλελευθερισμός ως πολίτευμα βρίσκεται περισσότερο από όλα στο πνεύμα της «Κοινής Λογικής», όπως την όρισαν και την χρησιμοποίησαν φιλόσοφοι όπως ο John Locke, ο Jean Jacques Rousseau ή ο Thomas Paine.

Κύρια πηγή: Wikipedia
Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

Σχόλια   

0 #1 ΓΙΑΓΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 10-12-2014 00:09
"Ακομα πιο αινιγματικο γινεται τουτο το γεγονος, οταν βλεπουμε οτι η ζωη του πολιτη, η πολιτικη κοινοτητα, υποβιβαζεται απο τους φορεις της πολιτικης χειραφετησης σε απλο μεσο για την διαφυλαξη αυτων των λεγομενων δικαιωματων του ανθρωπου, οτι δηλαδη ο πολιτης θεωρειται υπηρετης του εγωιστη ανθρωπου.."
Καρλ Μαρξ "το εβραικο ζητημα"

Αυτο που επισημαινει παραπανω ο Μαρξ ειναι η αντιφαση μεταξυ των ανθρωπινων δικαιωματων που κατοχυρωνουν τα δικαιωματα του ιδιωτη, εναντι του ιδιου ανθρωπου που σαν πολιτης ωφειλει να του τα εξασφαλισει.
Ετσι ο πολιτης που οφειλει να ενεργει για την κοινοτητα γινεται δουλος του εγωιστη ιδιωτη που κοιταει τα συμφεροντα του.
Σε κατι τετοιες αντιφασεις πεφτουμε οταν δεν κατανοουμε τις εννοιες του πολιτη και του δουλου.
Ο πολιτης δεν εχει καμια αναγκη να εχει ανθρωπινα δικαιωματα. Ο πολιτης κατεχει εξουσια.
Οποιος του την αφαιρει τον υποβιβαζει στην ταξη των δουλων.
Για αλλη μια φορα ακουω την παρατηρηση οτι στην αρχαια δημοκρατια υπηρχαν δουλοι και μετοικοι (οι περιοικοι υπηρχαν στην Σπαρτη).
Το συνταρακτικο ομως δεν ειναι οτι υπηρχαν ανθρωποι με περιορισμενα δικαιωματα και μετοικοι/μετανα στες που πληρωναν μετοικιο και δεν ειχαν πολιτικα δικαιωματα. Το συνταρακτικο ειναι οτι υπηρχαν πολιτες. Σε αντιθεση με τους υπολοιπους λαους που ηταν ΟΛΟΙ δουλοι. Δουλος δεν ειναι αυτος που αγοραζεται αλλα αυτος που δεν οριζει τον εαυτο του και απο αυτην την αποψη πρεπει να ψαξουμε πολυ στην ιστορια για να βρουμε ελευθερους ανθρωπους.
Στην αρχαια Ελλαδα οι δουλοι ηταν οι μηχανες που επετρεπαν στους πολιτες να ασχολουνται με την διοικηση και την αμυνα της χωρας τους.
Στην Περσια η και στην Ρωμαικη αυτοκρατορια, υπηρχαν και οι δουλοι μ αυτην την εννοια αλλα στην ουσια και οι υπολοιποι ηταν ολοι δουλοι εφ οσον δεν οριζαν τον εαυτο τους και ηταν ερμαια στα κεφια του καθε ηγεμονα ο οποιος ζουσε σε αφανταστη χλιδη απο τους κοπους τους.
Αυτης της μορφης δουλοι αλλωστε ηταν και οι περιοικοι της Σπαρτης. Υποτελεις γειτονικοι πληθυσμοι, χωρις πολιτικα δικαιωματα και υποχρεωμενοι σε φοροδοσια. Ηταν μαλιστα και σχετικα, πολυ τυχεροι αφου οι ολιγαρκεις Σπαρτιατες δεν ειχαν τις απαιτησεις των Περσων.
Ο Ισοκρατης μιλωντας για τους υπο περσικη κατοχη Ιωνες λεει
ΟΙΣ ΟΥΚ ΕΞΟΡΚΕΙ ΔΑΣΜΟΛΟΓΕΙΣΘΑΙ ΚΑΙ ΤΑΣ ΑΚΡΟΠΟΛΕΙΣ ΟΡΑΝ ΥΠΟ ΤΩΝ ΕΧΘΡΩΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑΣ, ΑΛΛΑ ΠΡΟΣ ΤΑΙΣ ΚΟΙΝΑΙΣ ΣΥΜΦΟΡΑΙΣ ΚΑΙ ΤΟΙΣ ΣΩΜΑΣΙΝ ΔΕΙΝΟΤΕΡΑ ΠΑΣΧΟΥΣΙΝ ΤΩΝ ΠΑΡ ΗΜΙΝ ΑΡΓΥΡΩΝΗΤΩΝ. ΟΥΔΕΙΣ ΓΑΡ ΗΜΩΝ ΟΥΤΩΣ ΑΙΚΙΖΕΤΑΙ ΤΟΥΣ ΟΙΚΕΤΑΣ ΩΣ ΕΚΕΙΝΟΙ ΤΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΚΟΛΑΖΟΥΣΙΝ.
Στους οποίους δεν αρκεί να δασμολογουνται και να βλέπουν τις ακροπολεις τους να κατεχονται από τους εχθρούς, άλλα μαζί με τις κοινες σύμφορες και στα σώματα τους υπομένουν περισσότερα από τους αγοραστους μας δούλους. Γιατί κανείς από εμάς δεν βασανιζει έτσι τους δούλους του όπως εκεινοι τιμωρουν τους ελευθερους.

Ενω ο Πλατωνας τονιζει οτι ο μοναδικος ελευθερος ειναι ο βασιλιας στην Περσια. Οι υπολοιποι ειναι δουλοι του εφ οσον τους μεταχειριζεται οπως θελει.
Ετσι ο φιλελευθερισμος και τα ανθρωπινα δικαιωματα εχουν αξια μονο ως φρενο στην κακομεταχειριση των δουλων και δεν προσφερουν τιποτε στους πολιτες.
Ειναι ομως ιστορικα εξακριβωμενο οτι τα ανθρωπινα δικαιωματα καταπατουνται απο οποια εξουσια αισθανθει αρκετα ισχυρη για να τα καταπατησει.
Το θεμα λοιπον δεν ειναι το ποσο φιλανθρωπο αφεντη εχεις αλλα να εισαι εσυ αφεντης του εαυτου σου. Ο φιλελευθερισμος οπως και ο σοσιαλισμος, δεν προκειται να λυσουν αυτο το προβλημα γιατι δεν ειναι πολιτευματα αλλα ιδεολογηματα.
Ο κοινοβουλευτισμ ος που ειναι πολιτευμα, εχει βολεψει την αρχουσα ταξη αφου ειναι ενα ολιγαρχικο πολιτευμα που μπορει να γινει εξαιρετικα ακραιο.
Ετσι παει πακετο με τον φιλελευθερισμο που λυνει τα χερια των πλουσιων, ενω ο γιαλατζι σοσιαλισμος λειτουργει σαν φερετζες. Κανενα πραγματικα σοσιαλιστικο συστημα δεν μπορει να σταθει για πολυ στον κοινοβουλευτισμ ο. Οι εκλογες παντα δινουν την εξουσια σε οποιον εχει το χρημα να πληρωσει προβολη.
Το προβλημα που λυνουν τα πολιτευματα ειναι η νομη της εξουσιας και οχι ο τροπος διαχειρησης της.
Τα πολιτευματα που παρεχουν δυνατοτητα ελεγχου της χωρας απο τον λαο της, δημιουργουν κρατη πολιτων.
Οσα δεν παρεχουν τετοιες δυνατοτητες φτιαχνουν κρατη δουλων που διεκδικουν ανθρωπινα δικαιωματα, μισθους, παροχες και οτι αλλο, αλλα δεν τολμανε να διεκδικησουν εξουσια.
Παράθεση

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση