Στοχασμοί 22/03/2014

Πνευματική Αναθεώρηση ΄Ε

Ποπ μουσική, έτοιμο φαί, τηλεοπτική διασκέδαση, πορνογραφία, φτιαχτές διακοπές. Αυτός είναι ο τελευταίος άνθρωπος του Nietzsche. Ένα απαθές, αγελαίο, μαζοποιημένο πλάσμα, ένα πλάσμα ανίκανο να ονειρευτεί, ανίκανο να οραματιστεί, το οποίο θέλει μόνο την άνεση του και τα λίγα αγαθά, τα οποία του προσφέρει το κράτος ή η πολυεθνική.
Η Ευρώπη  κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα ήταν βασικά χωρισμένη, στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η οποία λανθασμένα ονομάζεται ¨Βυζάντιο¨ και στα βασίλεια της δυτικής Ευρώπης. Η πρώτη ενωτική κίνηση αυτών των βασιλείων προέρχεται από τον Καρλομάγνο , ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ο προάγγελος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο πατέρας της σημερινής Ευρώπης. Η καρδιά της Ευρώπης χτυπά στο Βέλγιο, στην Ολλανδία, στη Γαλλία, στη Γερμανία. Στα μέρη δηλαδή, στα οποία κυριάρχησε ο Καρλομάγνος. Από τον Καρλομάγνο ξεκινάει και ο ανταγωνισμός Δυτικής και Ανατολικής Ευρώπης, ο οποίος θα κρατήσει για χρόνια και θα συνεχιστεί αργότερα μέσα από τον διπολισμό Σοβιετικής Ένωσης και Δύσης. Βέβαια αυτός ο διαχωρισμός ήταν καθαρά πολιτικός και ποτέ θρησκευτικός. Η Ευρώπη εκείνα τα χρόνια έπρεπε να αντισταθεί στο Ισλάμ, την άλλη μονοθεϊστική θρησκεία, η οποία αυτή τη φορά αποφάσισε να κατακτήσει τον κόσμο όχι με τη πρόφαση του κηρύγματος της αγάπης αλλά με την ειλικρίνεια του σπαθιού. Το Ισλάμ ηττήθηκε επειδή υπήρχαν ακόμα οι ρωμαϊκές και ελληνικές παραδόσεις του πολέμου. Το Ισλάμ ηττήθηκε και στο ανατολικό αλλά και στο δυτικό μέτωπο και περιορίστηκε η κυριαρχία του στην Ανατολή και στην Αφρική. Το Ισλάμ έμελλε να αναγεννηθεί μέσω των Οθωμανών, οι οποίοι για άλλη μια φορά επεκτάθηκαν και κατάφεραν να διαλύσουν τη παρηκμασμένη πια Ανατολική Αυτοκρατορία, ενώ με τη δυναμικότητα και την κινητικότητα του στρατού τους κατάφεραν να φτάσουν μέχρι τη Βιέννη, εκεί όπου οι δυτικοί, οι απόγονοι του Καρλομάγνου κατόρθωσαν να τους σταματήσουν. Από εδώ και πέρα το Ισλάμ έχασε τη δυναμικότητα του. Η ίδια αυτή  δυναμικότητα της θρησκείας του Ισλάμ είναι το κυριότερο του προτέρημα αλλά και μειονέκτημα, επειδή ως επιθετική μονοθεϊστική θρησκεία καταστρέφει κάθε δυνατότητα ανάπτυξης και πρωτοβουλίας. Η σύνδεση της θρησκείας με τη πολιτεία μοιραία οδηγεί σε κατάπτωση και φθορά, αφού κάθε προοδευτική τάση εμποδίζεται απ’τις γραφές και τα δόγματα του Κορανίου.  Μετά την αποτυχία των Οθωμανών να κατακτήσουν τη Βιέννη σηματοδοτείται η απόλυτη κυριαρχία της Δύσης.

H  Αναγέννηση άνοιξε νέους ορίζοντες στον δυτικό άνθρωπο αφού ήταν η πρώτη φορά μετά από χρόνια που εξερευνούσε τον πνευματικό πλούτο της αρχαιότητας και μπορούσε να απομακρυνθεί απ’ τον θρησκευτικό φανατισμό και τις αγκυλώσεις του Μεσαίωνα. Η εξερεύνηση του νέου κόσμου, η ανακάλυψη νέων πλουτοπαραγωγικών πηγών και η κατάκτηση γης παράλληλα με τις επιστημονικές ανακαλύψεις, οι οποίες ξεκινούν με τον Κοπέρνικο θα οδηγήσουν τη Δύση στη διπλή παγκόσμια κυριαρχία, την πνευματική αλλά και την υλική. Ο Διαφωτισμός ακολουθεί την Αναγέννηση. Ο Δυτικός άνθρωπος αισθάνεται πλέον την ανάγκει να στηριχθεί στη δική του λογική και στα δικά του επιτεύγματα, γίνεται φανερό πλέον πως μπορεί να ξεπεράσει ακόμακαι τα πρότυπα του, τους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους, αυτή η εμπιστοσύνη στη λογική και η αυτοπεποίθηση ενσαρκώνεται σε έναν μεγάλο κατακτήτη, τον Ναπολέοντα, ο οποίος αιώνες μετά τον Καρλομάγνο θα προσπαθήσει να ενοποιήσει την Ευρώπη κάτω από νέα ιδανικά και ιδέες. Το Ναπολέοντα όμως τον σταματάει μια δύναμη, η οποία ήταν αντίθετη σε μια μεγάλη αυτοκρατορία στην Ευρώπη. Η Μ. Βρεταννία ως ευέλικτη εμπορευματοκρατική δύναμη αντιλαμβανόταν πως μια αυτοκρατορία στην Ευρώπη κάποια στιγμή θα την απορροφούσε, γι’αυτό έκανε ότι μπορούσε για να συντρίψει τον κίνδυνο του Ναπολέοντα και να κρατήσει την ισχύ της. H Μ. Βρεταννία μετά την ήττα του Ναπολέοντα θα γίνει η παγκόσμια κυρίαρχη δύναμη και αυτό οφείλεται στο εμπόριο αλλά και στη βιομηχανική επανάσταση. Η Μ. Βρεταννία θα θέσει πρώτη τους κανόνες του λιμπεραλισμού, της χρησιμοθηρίας, της ισοπέδωσης κάθε κουλτούρας υπό το πρόσχημα της ελευθερίας της αγοράς. Η Μ. Βρεταννία εκφράζει το καπιταλιστικό ιδέωδες της  συνεχούς επέκτασης και ανάπτυξης, το οποίο το κληρονόμησε και στις ΗΠΑ.Οι ΗΠΑ μάλιστα, επειδή δεν τους συγκρατούσε καμία μεσαιωνική παράδοση και ως νέο κόσμος πια έθεσε ως σκοπό της ύπαρξης της την αναζήτηση της ευτυχίας, δηλαδή την οικονομική ισχύ και τη κατανάλωση.

Είναι βασικό να τεθεί ότι η ελεύθερη αγορά δεν είναι κάποια δαιμονική ιδεολογία αλλά η φυσική εξέλιξη των πραγμάτων, το πρόβλημα δημιουργείται όταν κάποια κράτη χρησιμοποιούν την γοητεία της ελεύθεριας αγοράς και τη δύναμη της έτσι ώστε να επιβληθούν σε άλλα έθνη και να ομογενοποιήσουν τον κόσμο, μεταμορφώνοντας τον σε μια αγέλη υποταγμένων όντων. Στον 19ο αιώνα λοιπόν δημιουργούνται αυτές οι δύο ιδεολογίες, η μία του φιλελευθερισμού και η άλλη του μαρξισμού, οι οποίες θα έχουν τη δύναμη των θρησκειών του Μεσαίωνα και θα υποσχεθούν τη βελτίωση των συνθηκών του κόσμου. Ο φιλελευθερισμός και ο ωφελιμισμός του John Stuart Mill επικρατεί στην Μ. Βρεταννία και συνδυάζεται με την απόλυτη πίστη στη λογική του ανθρώπου, δεν είναι αντιθρησκευτικός αλλά αδιάφορος προς οποιαδήποτε θρησκεία. Ο μαρξισμός είναι και αυτή μια ιδεολογία ωφελιμιστική, με περισσότερα θρησκευτικά στοιχεία αλλά και με την τάση να ομογενοποιήσει τους ανθρώπους, βίαια αυτή τη φορά μέσω των επανάστασεων. Άρα τον 19ο αιώνα δημιουργούνται οι δύο ιδεολογίες, οι οποίες θα κυριαρχήσουν στον 20ο. Τον 19ο  αιώνα κυριαρχεί η Μ. Βρεταννία, είναι Pax Britannica, η οποία προετοιμάζει την Pax Americana. Εκείνη τη περίοδο εμφανίζεται και ένας τρίτος καθαρά ηπειρωτικός ευρωπαίος στοχαστής, ο οποίος λατρεύθηκε και λοιδωρήθηκε και από τους φιλελεύθερους και από τους μαρξιστές στοχαστές. Ακόμα και σήμερα ο Friedrich Nietzsche παραμένει σημείο αντιλεγόμενο για τη φιλοσοφία. Είναι ο φιλόσοφος, ο οποίος αντιλήφθηκε το κενό, το οποίο αφήνει ο χριστιανισμός και που θα το αντικαταστήσει  ο λιμπεραλισμός και ο μαρξισμός τα επόμενα χρόνια, ομογενοποιώντας τους ανθρώπους. Ο Nietzsche θέτει το αίτημα για επαναξιολόγηση όλων των αξιών, επειδή για να αναπτυχθεί ο άνθρωπος χρειάζεται νέες αξίες, διαφορετικές από αυτές της αγέλης και της μάζας. Η θεωρία της αιώνιας επιστροφής, αντιτάσσεται στη γραμμική αντίληψη του χρόνου, στο δόγμα της αιώνιας προόδου και δείχνει ότι η ζωή στην ουσία της είναι ένα αξεδιάλυτο μυστήριο για τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος για τον Nietzsche δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια προοπτική, ο άνθρωπος πρέπει να ξεπεραστεί και θα ξεπεραστεί αναπόφευκτα για να γεννηθεί ο υπεράνθρωπος.Ο άνθρωπος, ο οποίος αντιλήφθηκε το κενό που αφήνει ο χριστιανισμός, ένα κενό, το οποίο θα γεμίσει ο λιμπεραλισμός και ο μαρξισμός τα επόμενα χρόνια. Προβάλλει το αίτημα για επαναξιολόγηση όλων των αξιών, μιλάει για την ιστορία γράφοντας για την αιώνια επιστροφή. Η αιώνια επιστροφή, η οποία αντιτάσσεται στη γραμμική αντίληψη του χρόνου. Ο μελλοντικός υπεράνθρωπος δεν είναι ένα όνειρο αλλά μια πραγματικότητα, μια αλήθεια, η οποία θα ξεπεράσει τον άνθρωπο, είναι το είδος, το οποίο θα μας αντικαταστήσει μια για πάντα. Όταν γεννηθεί ο υπεράνθρωπος η ιστορία δεν θα τελειώσει αλλά θα αρχίσει με μια νέα μορφή. Ο Nietzsche σίγουρα θα έγραφε περισσότερα για το όραμα του αλλά πέθανε σημαδιακά το 1900 στις αρχές του 20ο αιώνα.

Για τον Nietzsche ο σοσιαλισμός και ο δεξιός λιμπεραλισμός δεν είναι παρά οι όψεις του ίδιου νομίσματος. Ο ίδιος δεν δημιούργησε μια νέα ιδεολογία αλλά επηρέασε σχεδόν όλους τους νεώτερους στοχαστές του κόσμου. Ο Nietzsche αντιπαθούσε τα συστήματα, η δουλειά του δεν ήταν να φτιάξει ένα σύστημα, μια νέα θρησκεία αλλά να κατακεραυνώσει το νεωτερικό κράτος, την αγέλη, τη μάζα, τον εμποράκο, το σημερινό άνθρωπο, ο οποίος ευχαριστιέται με τα υποπροϊόντα, τα οποία του προσφέρουν αφειδώς.  Ποπ μουσική, έτοιμο φαί, τηλεοπτική διασκέδαση, πορνογραφία, φτιαχτές διακοπές. Αυτός είναι ο τελευταίος άνθρωπος του Nietzsche. Ένα απαθές, αγελαίο, μαζοποιημένο πλάσμα, ένα πλάσμα ανίκανο να ονειρευτεί, ανίκανο να οραματιστεί, το οποίο θέλει μόνο την άνεση του και τα λίγα αγαθά, τα οποία του προσφέρει το κράτος ή η πολυεθνική. Τώρα ζούμε τον ανταγωνισμό των ανθρώπων που εναντιώνονται στο δόγμα του τελευταίου ανθρώπου. Ο υπεράνθρωπος δεν έχει δημιουργηθεί, δημιουργείται. Είναι αυτός, ο οποίος θα αντισταθεί στο συναίσθημα της αγέλης, θα δημιουργήσει νέες αξίες μέσα από τη δεξαμενή της ιστορίας και θα τiς επιβάλλει πρώτα στον εαυτό του και έπειτα δρώντας μέσω των νέων αξιών και άλλοι θα τον ακολουθήσουν. Η αλλαγή αρχίζει από αυτούς που τολμούν και μένουν σταθεροί στις απόψεις τους, από όσους ορθώνονται για να αντιμετωπίσουν το κατεστημένο με κάθε τρόπο και δεν κάνουν ποτέ πίσω. Γι’ αυτό και δεν υπάρχει κάποια κίνηση, κόμμα, σύστημα, το οποίο μπορεί να βοηθήσει το άτομο. Η αλήθεια λάμπει μονάχα όταν κάποιος ξέρει τι ακριβώς θέλει και ποια είναι η πραγματικότητα γύρω του. Ο υπεράνθρωπος γεννιέται ενάντια σε κάθε μαζοποιημένο ον, με μια ίσια γραμμή, με έναν σκοπό και ένα πικρό χαμόγελο.
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση