Στοχασμοί 13/12/2016

Ο ανθρωπισμός του Χόκινγκ και η αναισθησία των ελίτ

Αν ο Χόκινγκ γνώριζε την ταξική ανάλυση της καπιταλιστικής κοινωνίας που πρεσβεύει ο μαρξισμός, θα καταλάβαινε ενδεχόμενα ότι η συμπεριφορά των ελίτ δεν είναι αποτέλεσμα εγωισμού ή πλεονεξίας.

Ο Στίβεν Χόκινγκ δεν είναι μόνο ένας κορυφαίος επιστήμονας, του οποίου η τεράστια συμβολή στη σύγχρονη φυσική γίνεται ακόμη πιο αξιοθαύμαστη από τις εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες κάτω από τις οποίες επιτεύχθηκε. Έχει επίσης αποδείξει όλα αυτά τα χρόνια πως είναι ένας σκεπτόμενος και προοδευτικός άνθρωπος, με βαθιά ανησυχία για το μέλλον του πολιτισμού πάνω στη Γη. Αρκετές φορές έχει στιγματίσει την πλεονεξία των κρατούντων, διακηρύσσοντας πως η κύρια απειλή για το ανθρώπινο είδος δεν προέρχεται από την τεχνολογία αλλά από το σύστημα του κέρδους, τον ασύδοτο καπιταλισμό και τις κοινωνικές ανισότητες που αυτός δημιουργεί.

Η πρόσφατη παρέμβαση του στις εξελίξεις [1] έρχεται να επιβεβαιώσει για άλλη μια φορά την εικόνα του του κοινωνικά ευαίσθητου και ανθρωπιστή επιστήμονα, που δεν χρειαζόταν βέβαια ιδιαίτερη επιβεβαίωση. Μας δίνει όμως μια αφορμή να αναφερθούμε στα ζητήματα που θέτει.

Ο Χόκινγκ αναφέρεται στην παρούσα ιστορική στιγμή ως την πιο επικίνδυνη στιγμή της ανθρωπότητας, μια διάγνωση που θα βρει ασφαλώς σύμφωνους όλους όσους έχουν μια στοιχειώδη αντίληψη των καταστροφικών και αντιδραστικών τάσεων που αναπτύσσονται στις μέρες μας. Η διάγνωσή του των προβλημάτων, επίσης, δεν θα συναντήσει αντιρρήσεις:

«Η πρόσφατη οικονομική κατάρρευση, έκανε φανερό στις κοινωνίες ότι μία μικρή ομάδα ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στον οικονομικό κλάδο μπορούν να εξασφαλίσουν υπέρογκες αμοιβές, όσο οι υπόλοιποι απλώς εγγυόμαστε αυτή την επιτυχία τους και “πληρώνουμε τον λογαριασμό” όταν η απληστία τους μας οδηγεί εκτός πορείας. Ζούμε σε έναν κόσμο μιας διαρκώς διογκούμενης ανισότητας, όπου πάρα πολλοί άνθρωποι βλέπουν την δυνατότητά τους για απλή επιβίωση να εξανεμίζεται. Δεν αποτελεί επομένως έκπληξη ότι αυτοί οι άνθρωποι αναζητούν μια νέα “ευκαιρία” που ο Τραμπ και το Brexit ευαγγελίζονται και “φαίνεται” να εκπροσωπούν».

Πραγματικά, αυτές είναι οι ωθήσεις πίσω από τα τελευταία γεγονότα της επικαιρότητας και ο Χόκινγκ έχει δίκιο όταν βάζει το «φαίνεται» σε εισαγωγικά, για να τονίσει ότι εξελίξεις όπως η εκλογή του Τραμπ κάθε άλλο παρά θα προσφέρουν μια πραγματική ευκαιρία για τους αδικημένους της παγκοσμιοποίησης. Κι ούτε βέβαια θα διαφωνήσει κανείς με την πρότασή του για τη διέξοδο από την κατάσταση, την ανάγκη μια συνεργατικής κοινωνικής δράσης για την αντιμετώπιση των τεράστιων κινδύνων:

«Τώρα, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη εποχή της ιστορίας μας, το είδος μας πρέπει να λειτουργήσει συνεργατικά: πρέπει να δουλέψουμε μαζί. Αντιμετωπίζουμε πολύ σοβαρές περιβαλλοντικές προκλήσεις: κλιματική αλλαγή, υπερπληθυσμό, επιδημίες, οξίνιση των ωκεανών, προβλήματα τροφικής παραγωγής και εξαφάνιση των ειδών. Όλα αυτά αποτελούν μία υπενθύμιση ότι βρισκόμαστε στην πιο επικίνδυνη φάση της ανθρώπινης ανάπτυξης».

Εκεί όμως που γίνονται συζητήσιμα και προβληματικά τα πράγματα, είναι όταν ο Χόκινγκ κάνει έκκληση στις τωρινές ηγετικές ελίτ να αντιληφθούν αυτή την ανάγκη και να αποδεχτούν μια πιο ισότιμη διανομή του κοινωνικού πλούτου, υιοθετώντας ένα διαφορετικό, ταπεινόφρονα τρόπο δράσης. Τέτοιες εκκλήσεις έχουν γίνει αναρίθμητες φορές στο παρελθόν, από τις πιο διαφορετικές πλευρές, και δεν έφεραν κανένα αποτέλεσμα. Κι ούτε θα φέρουν τώρα.

Αν ο Χόκινγκ γνώριζε την ταξική ανάλυση της καπιταλιστικής κοινωνίας που πρεσβεύει ο μαρξισμός, θα καταλάβαινε ενδεχόμενα ότι η συμπεριφορά των ελίτ δεν είναι αποτέλεσμα εγωισμού ή πλεονεξίας, ή τουλάχιστον δεν είναι αποτέλεσμα μόνο ή κυρίως αυτών των γνωρισμάτων, αλλά απορρέει από το σύμφυτο τρόπο λειτουργίας του ίδιου του συστήματος. Ενός συστήματος βασισμένου στην ένταση της εκμετάλλευσης η οποία μακροχρόνια, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν ισχυρές αντίρροπες τάσεις από τα κινήματα των από κάτω, παράγει αναπόφευκτα αυτά τα αποτελέσματα.

Ακόμη και έτσι, ο Χόκινγκ, με τις προτροπές του που δεν θα βρουν καμιά ανταπόκριση, συνεισφέρει στη συνειδητοποίηση από όλους της αλήθειας. Μια αλήθειας που λέει ότι η έκκλησή του «να σπάσουμε τα τείχη αντί να τα σηκώνουμε σε εσωτερικό ή διεθνές επίπεδο» μπορεί να υλοποιηθεί μόνο από τη δράση των ίδιων των κοινωνικά αδικημένων, των περιθωριοποιημένων, των νέων, των μεταναστών και όλων των θυμάτων της παγκοσμιοποίησης. Μια συνεργατική δράση θα προέλθει μόνο από εκείνους που έχουν συμφέρον από την κοινωνική ισότητα και τη συνεργασία και μια τέτοια δράση δεν θα μπορεί να υλοποιηθεί αν δεν κατατείνει σε μια διαφορετικά δομημένη κοινωνία. Από τις ελίτ δεν μπορεί να αναμένεται όχι μια ριζικά διαφορετική στάση, αλλά ούτε καν μια ελαφρή τροποποίηση της τωρινής τους αδιέξοδης πολιτείας. Και αυτό αποτελεί απόδειξη της ιστορικής τύφλωσης και της αναισθησίας τους.

*Ο Χρήστος Κεφαλής είναι μέλος της ΣΕ της Μαρξιστικής Σκέψης.

[1] Βλέπε «Στίβεν Χόκινγκ: Αυτή είναι η πιο επικίνδυνη στιγμή της ανθρωπότητας», 5/12/2016, http://www.skai.gr/news/technology/article/332863/stiven-hoking-auti-einai-i-pio-epikinduni-stigmi-tis-anthropotitas/#ixzz4SBjHdhyF, από το οποίο παραθέτουμε στη συνέχεια.

 

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

Σχόλια   

0 #1 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΙΑΓΚΟΣ 15-12-2016 09:10
Παντα μου εκανε εντυπωση, οταν διαβαζα καποιο βιβλιο του Χοκινγκ και αλλων μεγαλων μαθηματικων και φυσικων, το οτι οι διαφαινομενες πολιτικες τους αποψεις, ηταν ξεκαθαρα αριστερες, η τουλαχιστον διεθνιστικες.
Δυστυχως, μεσα απο ενα βιβλιο δεν μπορεις να ζητησεις διευκρινησεις κι ετσι ακομη και σημερα μενω με την απορια, πως γινεται τα οξυτερα μυαλα του κοσμου, να εχουν τοσο απλοικες πολιτικες αποψεις.
Υποθετω οτι οταν "σκαρωνουν" εξισωσεις στο μυαλο τους για να καταλαβουν τον κοσμο, ξεχνανε (κρινοντας εξ ιδιων τα αλλοτρια) μια παραμετρο. Την ανθρωπινη ανοησια.
Ετσι καταγινονται με το τι ειναι λογικο να γινει, σ εναν κοσμο λογικων ανθρωπων, ξεχνωντας να ασχοληθουν με το οτι οι περισσοτεροι ανθρωποι δεν θ ασχοληθουν ουτε να τους ακουσουν.

Εννοειται οτι ουτε οι "ελιτ" θα πειστουν στον Χοκινγκ, ουτε οι λαοι στον Κεφαλη.
Εκεινο ομως που πρεπει κανεις να προσεξει στην συνεντευξη του μεγαλου φυσικου, ειναι οτι αναγνωριζει την θεση του στην "ελιτ", αλλα ενω καταλαβαινει υποτιθεται το προβλημα, δεν μπορει να ξεφυγει απο το να βλεπει τον ορθοτερο καταμερισμο του παραγωμενου πλουτου σαν ελεημοσυνη προς τους μη προνομιουχους πολιτες.
Η αληθεια ειναι οτι χωρις την ισχυ των πολιτων, οι διαφορες ελιτ, απλως δεν θα υπηρχαν.
Στην Κωνσταντινουπολ η για να φερω ενα παραδειγμα ειχαν αρχοντες με τεραστιες περιουσιες. "Πετυχημενους" του καιρου τους. Οταν ομως εμειναν απο λαο γινανε δουλοι των Τουρκων.
Πρεπει να γινει κατανοητο, οτι οι λαοι ειναι οι ιδιοκτητες των χωρων και οχι ζητουλες. Το τι παραγουν ειναι δευτερευον.
Η δουλεια των πολιτων ειναι να προστατευουν και να κυβερνουν την χωρα τους και το παραγωμενο προιον ειτε εργαζονται ειτε οχι για να το παραγουν, τους ανηκει.
Αυτα τα ορισε η φυση, γιατι αυτος ειναι ο μοναδικος τροπος για να ζησει ενας λαος ελευθερος.
Οι διεθνιστικες σαχλαμαρες ειτε των φιλελευθερων, ειτε των μαρξιστων, καταληγουν στο ιδιο αποτελεσμα.
Στην στερηση της ιδιοκτησιας καθε χωρας απο τον λαο της.
Η συνεργασια των λαων δεν ειναι αδυνατον να επιτευχθει. Ειναι απλως δυσκολο.
Η διαλυση ομως των εθνων και των κρατων τους, το μονο που θα κανει ειναι να μας παει πισω στις συνθηκες οι οποιες εκαναν τα κρατη και τα συνορα απαραιτητα.
Παράθεση
0 #2 Γιάννης Καμίνης 07-01-2017 10:05
Ασφαλώς και ο Stephen Hawking είναι μεγάλος φυσικός επιστήμων αλλά απ' ότι φαίνεται δεν γνωρίζει από οικονομικά και δυστυχώς αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, το ίδιο συμβαίνει με τους μαρξιστές, οι προτάσεις τους για αλλαγή του συστήματος οδηγούν σε απόλυτη καταστροφή, ο κομμουνισμός εφαρμόστηκε και τελικά αποδείχθηκε χειρότερος και από τον καπιταλισμό αλλά και από τον φασισμό . Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί οι κομμουνιστές αναμασούν τα ίδια επιχειρήματα εδώ και χρόνια σαν να μην έχει συμβεί τίποτα, σαν να μην έχει εφαρμοστεί η θεωρία τους στη πράξη και να μην έχει αποδειχθεί καταστροφική, σαν να μην υπήρξαν στρατόπεδα συγκεντρώσεως, βασανισμοί, ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα, το μόνο που κάνουν είναι να επισημαίνουν τα προβλήματα και να δίνουν λανθασμένες, δοκιμασμένες, "καταστροφικές" λύσεις, επιτέλους πότε θα το καταλάβουν ότι οι -ισμοί και οι ιδεολογίες δεν είναι επιστήμη αλλά καμουφλαρισμένε ς θρησκείες. Από τα παραπάνω λεγόμενα παρατηρώ πως η μόνη πρόταση που έχουν οι κάθε λογής αριστεροί και κομμουνιστές εκτός απ' το να καταστρέψουν το υπάρχον σύστημα είναι μια αναδιανομή του πλούτου, αλλά αυτό θα μας οδηγήσει ακόμα πιο πίσω για τους εξής λόγους: η παρεμπόδιση της αγοράς από τη κυβέρνηση είναι μαι δοκιμασμένη μέθοδος δημιουργίας φτώχειας και ανεργίας. Η εργατική νομοθεσία αποτρέπει εργοδότες και εργαζόμενους να συνάπτουν εθελοντικές συμβάσεις και τελικά επιδεινώνει και τα δύο μέρη, Οι νόμοι του ελάχιστου εισοδήματος και οι απαιτήσεις των επαγγελματικών αδειών καθιστούν πιο δύσκολη την εύρεση εργασίας και το βάρος των προβλημάτων τελικά πέφτει στους ήδη φτωχούς και περιθωριοποιημέ νους στη κοινωνία. Οι φραγμοί στο εμπόριο και στην απασχόληση είναι από τους πιο οπισθοδρομικούς νόμους που έχουν υπάρξει στην ιστορία και οι πιο άμεσες μορφές σοσιαλισμού έχουν καταστρέψει εντελώς την οικονομία. Είναι καλύτερα να βοηθήσουμε τους φτωχούς σήμερα με την απελευθέρωση της αγοράς και την αύξηση του πλούτου και της παραγωγικότητας παρά ν' ανησυχούμε για τις φανταστικές απειλές του αύριο.
Παράθεση

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση