Υγεία - Δημόσια Υγεία - Ιατρική Πράξη

Τα οικονομικά μεγέθη που επενδύει η κοινωνία μας σχετικά με τους τελευταίους μήπως είναι πολύ λιγότερα από αυτά που δαπανώνται στην κλασική, νοσοκομειοκεντρική υγεία, με αποτέλεσμα τη μη αποδοτική παραγωγή και συντήρηση του αγαθού της υγείας ;
Κυριάκος Παυλίδης , Doctor of Medicine - Master of Health Care Management - General Practitioner

ΥΓΕΙΑ : Στο καταστατικό της Παγκόσμιας Οργάνωσης (Οργανισμός ή Οργάνωση ;) Υγείας (Π.Ο.Υ., 1946) η υγεία ορίζεται ως η κατάσταση της απόλυτης φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας κι όχι αποκλειστικά η απουσία νόσου ή αναπηρίας. Ο ιδεαλιστικός αυτός ορισμός εξέφραζε την αισιοδοξία του κόσμου μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο ορισμός αυτός επιβεβαιώθηκε και στην παγκόσμια συνδιάσκεψη για την Υγεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας που έγινε από την Π.Ο.Υ. στην Alma – Ata στις 12.09.1978. Στα πορίσματα της συνδιάσκεψης αυτής τονίζεται ότι η υγεία είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και η κατάκτηση του υψηλότερου δυνατού επιπέδου υγείας είναι κοινωνικός στόχος που αφορά όλο τον κόσμο και η πραγματοποίησή του απαιτεί τη δραστηριότητα πολλών τομέων.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ : Η οπτική της ελληνικής κοινωνίας για τη Δημόσια Υγεία αποτυπώνεται στον ν.3370/2005.  Σύμφωνα με τον εν λόγω κανόνα δικαίου η δημόσια υγεία είναι επένδυση για τη διατήρηση και βελτίωση του ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας. Ως δημόσια υγεία ορίζεται το σύνολο των οργανωμένων δραστηριοτήτων της πολιτείας και της κοινωνίας, που είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και αποβλέπουν στην πρόληψη νοσημάτων, στην προστασία και την προαγωγή της υγείας του πληθυσμού, στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Η δημόσια υγεία έχει χαρακτήρα πολυτομεακό, απευθύνεται κυρίως σε πληθυσμούς και κοινότητες και, ως έννοια, είναι ευρύτερη της υγιεινής και της πρόληψης ή της κοινωνικής ιατρικής ή της ιατρικής στη δημόσια υγεία. Η δημόσια υγεία περιλαμβάνει διατομεακές δραστηριότητες και ασκείται με διεπιστημονική μεθοδολογία και προσέγγιση. Η δημόσια υγεία είναι, πρωτίστως, άσκηση δημόσιας πολιτικής και γίνεται με την ευθύνη του κράτους.

Στη βιβλιογραφία υπάρχουν αρκετοί ορισμοί της Δημόσιας Υγείας. Ο πιο πρόσφατος ορισμός της Δημόσιας Υγείας δόθηκε από τους R. Beaglehole και R. Bonita και δημοσιεύθηκε σε άρθρο τους στο Lancet το 2004, σύμφωνα με τον οποίο Δημόσια Υγεία είναι η συλλογική δράση για αειφόρο (διαρκή) ανάπτυξη της υγείας του πληθυσμού (Public Health : Collective action for sustained population – wide health improvement).

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ : Ένα σημαντικό κείμενο της ελληνικής πολιτείας, στο οποίο δίδεται σχετικός ορισμός, είναι ο ν.3418/2005 Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας. Ιατρική πράξη είναι εκείνη που έχει ως σκοπό τη με οιαδήποτε επιστημονική μέθοδο πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση της υγείας του ανθρώπου. Ως ιατρικές πράξεις θεωρούνται κι εκείνες οι οποίες έχουν ερευνητικό χαρακτήρα, εφόσον αποσκοπούν οπωσδήποτε στην ακριβέστερη διάγνωση, στην αποκατάσταση και τη βελτίωση της υγείας των ανθρώπων και στην προαγωγή της επιστήμης.

Ένα σημαντικό ερώτημα που συνδέεται με την εκτέλεση ιατρικών πράξεων, δηλ. με την άσκηση της Ιατρικής είναι το εξής : Η Ιατρική είναι Επιστήμη ή Τέχνη ; Όλοι οι ιατροί γνωρίζουν και μέσα από την άσκηση του λειτουργήματός τους καθημερινά εμπεδώνουν ότι η Ιατρική βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία / δεδομένα, αλλά κατά κύριο λόγο αποτελεί Τέχνη. Ο όρος Τέχνη προέρχεται από το ρήμα «τίκτω» και σημαίνει την ικανότητα του ανθρώπου να δημιουργεί ή να παράγει κάτι. Η τέχνη ως ικανότητα παραγωγής ενός πράγματος είναι κατά βάση εμπειρική και, ως τέτοια, όπως παρατήρησε ο Αριστοτέλης διαφέρει από την επιστημονική γνώση. Από γνωσιολογική άποψη, ορισμένως, η τέχνη, κατά τον Αριστοτέλη, είναι υποδεέστερη της επιστήμης. Η διαφορά τους συνίσταται στο γεγονός ότι ο κάτοχος μιας τέχνης μπορεί να επιτελέσει το έργο του και να δημιουργήσει ένα πράγμα χωρίς να γνωρίζει ακριβώς τις αρχές βάσει των οποίων επιτυγχάνει το στόχο του, ενώ, αντίθετα, ο κάτοχος μιας επιστημονικής γνώσης για κάτι γνωρίζει σε τι συνίσταται αυτό καθώς και την αιτία για την οποία υπάρχει αυτό, γιατί, με άλλα λόγια, υφίσταται αυτό όπως υφίσταται.  

Με μια πρώτη ματιά μετά την παράθεση των παραπάνω ορισμών των σχετικών εννοιών μπορεί να φαίνονται οι τελευταίες στέρεα καθορισμένες και απόλυτα λειτουργικές. Σε βαθύτερη ανάγνωση όμως αρχίζουν να διαφαίνονται οι προβληματισμοί που θα μας απασχολήσουν άμεσα. Π.χ. η αυτονομία της τέχνης του ιατρού θα περιοριστεί από ή ακόμα και θ’ αντιταχθεί προς τις επιστημονικά τεκμηριωμένες δράσεις της δημόσιας υγείας ; Οι νέες πρακτικές όπως η τηλε – ιατρική θ’ αλλάξουν το ρόλο του ιατρού ; Ο ιατρός του μέλλοντος θα είναι το σύστημα υγείας ; Η κοινωνική / οικονομική μας θέση θα επηρεάζεται άμεσα από τη γνώση του γενετικού μας κώδικα και των νόσων που πιθανότατα θα αναπτύσσουμε ο καθένας μας στο μέλλον ; Ποια θα είναι τα όρια της άσκησης της δημόσιας υγείας από την πολιτεία σε σχέση με την ατομικότητά μας και την ιδιωτική μας σφαίρα ; Είμαστε σήμερα υγιείς ή παράλληλα με τη μετάλλαξη των παραγωγικών σχέσεων νοσούμε διότι έχει αποσταθεροποιηθεί ο κοινωνικός μας περίγυρος ; Πόσο τελικά δίνουμε έμφαση σε και χαράσσουμε πολιτικές βάσει των δέκα (10) κοινωνικών καθοριστών της υγείας ( the social gradient, stress, early life, social exclusion, work, unemployment, social support, addiction, food, transport ) ; Τα οικονομικά μεγέθη που επενδύει η κοινωνία μας σχετικά με τους τελευταίους μήπως είναι πολύ λιγότερα από αυτά που δαπανώνται στην κλασική, νοσοκομειοκεντρική υγεία, με αποτέλεσμα τη μη αποδοτική παραγωγή και συντήρηση του αγαθού της υγείας ; 

Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

Σχόλια   

0 #1 Πάνος Νικολάου 22-10-2013 17:57
Πολύ καλό άρθρο ! Μία εισαγωγή στον χώρο της δημόσιας υγείας , κατανοητή και από κάποιον άσχετο επί του θέματος , σαν κι εμένα . Θα ήθελα φίλε Κυριάκο σε μελλόντικο σου άρθρο , να θίξεις τα τρέχοντα και φλέγοντα ζητήματα της υγείας όπως τα γεννόσημα και τις συγχωνεύσεις νοσοκομείων , διότι νομίζω ότι υποβιβάζουν την παρεχόμενη από το κράτος περίθαλψη σε επίπεδα τριτοκοσμικής χώρας .
Παράθεση
0 #2 Γιάννης Μαυρουδάκης 22-10-2013 18:00
Η υγεία σήμερα έχει γίνει εμπόρευμα σαν το πετρέλαιο και τις πατάτες! Πρέπει να καταλάβουν οι λακέδες που κυβερνάνε ότι η υγεία των πολιτών είναι αδιαπραγμάτευτη και δε χωράει σε οικονομικές περικοπές και μνημόνια!
Παράθεση

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση