Πολιτική 28/09/2015

Σεβασμός των πολιτικών προς τους πολίτες-1: Η επιλογή των υπουργών και οι ετεροδημότες

Τα ίδια τα κόμματα συμβάλλουν ποικιλοτρόπως στην «απαξίωση της πολιτικής» (την οποία ξορκίζουν και για την οποία εκφράζουν …βαθιά ανησυχία!), αλλά η αδιαφορία για παρόμοια – τόσο θεμελιώδη όσο και πρακτικά - θέματα υποδηλώνει την ουσιαστική περιφρόνηση και «απαξίωση» των πολιτών ΑΠΟ τα πολιτικά κόμματα.

Εισαγωγή

Όσοι είχατε την τύχη να ζήσετε ένα διάστημα σε κάποια πολιτισμένη χώρα (π.χ. της δυτικής Ευρώπης), θα είχατε την ευκαιρία να διαπιστώσετε πώς η εκεί κυβέρνηση δείχνει έμπρακτα τον σεβασμό της στους πολίτες και πώς οι εκεί πολίτες τους τον ανταποδίδουν. Χωρίς να θέλουμε να εξιδανικεύσουμε καταστάσεις, η απόσταση που τις χωρίζει από ό,τι συμβαίνει στη χώρα μας είναι αβυσσαλέα.  

Ο κ. Θάνος Τζήμερος έχει επανειλημμένα τονίσει ότι το κτίσιμο κλίματος αμοιβαίου σεβασμού και εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και στους πολίτες πρέπει να ξεκινάει από τον πιο δυνατό, δηλαδή από το κράτος. Μόνο τότε μπορεί να περιμένει κανείς από τους πολίτες να ανταποκριθούν.

Πολλές περιπτώσεις έλλειψης σεβασμού από το κράτος προς τους πολίτες έχουν ήδη συζητηθεί:

  • Το πώς το κράτος διαχειρίζεται τα έσοδα που συλλέγει από τους φόρους
  • Πώς το κράτος ανταμείβει εκείνους που διακρίνονται ή εργάζονται σκληρότερα (μέσα και έξω από τον δημόσιο τομέα)
  • Πόσο το κράτος μεριμνά για τους πλέον αδύναμους και αδικημένους. Για παράδειγμα τους μακροχρόνια ανέργους, στους οποίους δεν παρέχει απολύτως τίποτα, ενώ μπορεί να τους ζητάει και …φόρο (π.χ. ΕΝΦΙΑ για ακίνητο, που δεν τους αποφέρει κανένα εισόδημα)
  • Πόσο διευκολύνει τους πολίτες να ιδρύσουν μια νέα επιχείρηση
  • Πόσο φροντίζει για την ποιότητα της καθημερινότητάς τους
  • Πώς έχει μεριμνήσει να μετέχουν στις εθνικές εκλογές Έλληνες πολίτες που τυχαίνει να βρίσκονται εκτός Ελλάδος.
  • Κλπ, κλπ.

Το παρόν σημείωμα θα περιορισθεί σε δύο θέματα, που έχουν συζητηθεί ελάχιστα έως καθόλου. 

Η «επιλογή των καλυτέρων» να κυβερνήσουν

  • Η Εκτελεστική Εξουσία ήταν ανέκαθεν η πιο θεμελιώδης για τη διακυβέρνηση μιας χώρας, διότι εκτός από την εφαρμογή των νόμων που ήδη ψήφισε η βουλή έχει ως καθήκον και την πρωτοβουλία για τη σύνταξη των νομοσχεδίων που θα ψηφίσει στη συνέχεια η βουλή. 

  • Ναι μεν οι πολίτες ψηφίζουν δημοκρατικά (στο μέτρο που ο εκάστοτε εκλογικός νόμος τους το επιτρέπει) τους βουλευτές και δι’ αυτών τον πρωθυπουργό, αλλά τότε λαμβάνει τέλος η όποια δημοκρατική διαδικασία. Από κει και πέρα, όλα είναι πλέον στο χέρι του πρωθυπουργού. 

  • Θα ήταν πολύ πιο δημοκρατικό να υπάρχει και ένα δεύτερο ψηφοδέλτιο για την επιλογή των μελών της κυβέρνησης – υπουργών. Αυτό θα εξασφάλιζε εκτός των άλλων και την «Αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών», η οποία ουδέποτε εφαρμόζεται. 

  • Οι υπουργοί θα μπορούν έτσι – και θα πρέπει - να επιλέγονται βάσει ικανοτήτων, συνάφειας με το αντικείμενο του υπουργείου και  από πριν διακηρυγμένης πολιτικής, την οποία προτίθενται να ασκήσουν. 

  • Στο έργο τους πρέπει να επικουρούνται από υφυπουργούς. Σε πολλές χώρες αυτοί είναι μόνιμοι ή απολαμβάνουν μιας μεγαλύτερης μονιμότητας από τους υπουργούς. Πρόκειται να τεχνοκράτες, που είναι σε θέση να εφαρμόσουν κατά τον καλύτερο τρόπο την πολιτική του υπουργού και της κυβέρνησης. Μια ιδέα είναι αυτοί να μην επιλέγονται ούτε από τον πρωθυπουργό ούτε από τη βουλή. Για τον απλούστατο λόγο ότι η θητεία τους θα είναι μεγαλύτερη από τους παραπάνω θεσμούς. Π.χ. 8 χρόνια με δυνατότητα παράτασης για άλλα 4. Και αυτό γιατί θα πρέπει να έχουν και την απαραίτητη διοικητική εμπειρία και να εκφράζουν την ομαλή «συνέχεια του κράτους», ανεξάρτητα από το ποιος κυβερνάει. 
      Για τους ημι-μόνιμους αυτούς υφυπουργούς, οι οποίοι και θα εκπροσωπούν την κορυφή της διοικητικής ιεραρχίας, θα μπορούσε να ακολουθηθεί κατά συνέπεια μια άλλη διαδικασία επιλογής: «Πανελλαδικές Εξετάσεις» τύπου ΑΣΕΠ. Με μεθόδους αξιολόγησης βάσει διεθνών standards και με αμερόληπτους κριτές ακόμη και από το εξωτερικό, που δεν θα γνωρίζουν καν ποιόν αξιολογούν, αλλά μόνο τα προσόντα και τις επιδόσεις του.

Αντί για τα παραπάνω, ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση;
• «Λέμε, θα σχηματισθεί κυβέρνηση; Και μετράμε βουλευτές. Εάν αυτός συνεργασθεί μ’ αυτόν θα αθροίσουν 151;… Κυβέρνηση σχηματίζεται εάν υπάρχουν κάποιοι που ΞΕΡΟΥΝ να κυβερνήσουν… Οι 151 βουλευτές είναι η ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΙΚΑΝΗ ΣΥΝΘΗΚΗ για να κυβερνηθεί η χώρα…» (Από πρόσφατη ομιλία του Θάνου Τζήμερου).  


  • Και οι δύο «μονομάχοι» είχαν υποσχεθεί ότι «θα βρουν τους καλύτερους» να βάλουν στην κυβέρνηση. Τους «καλύτερους» τους είδαμε, για μια ακόμη φορά. Όλοι – υπουργοί και υφυπουργοί – φαίνεται να είναι προϊόντα ενδοκομματικών  «εξισσοροπήσεων», αν πρόκειται για μονοκομματική κυβέρνηση και διακομματικής συμφωνίας – κατ’ αναλογίαν προς την κοινοβουλευτική δύναμη – αν πρόκειται για δικομματική ή πολυκομματική κυβέρνηση.

Σε κάθε περίπτωση δίνεται η εντύπωση ότι ο «εξισορροπιστής» πρωθυπουργός επιλέξει τα μέλη της κυβέρνησης με πρόσθετα κριτήρια κάποιες προσωπικές προτιμήσεις ή «ανταμοιβή» του επιλεγομένου έναντι προσφερθεισών υπηρεσιών.

Το κατά πόσον η εκάστοτε κυβέρνηση μπορεί να ανταποκριθεί στο έργο της παίζει φυσικά κάποιο ρόλο, όχι όμως πάντα τον κυρίαρχο, ως όφειλε.

  • Ένα πρόσθετο χαρακτηριστικό μιας τέτοιου τύπου διαδικασίας επιλογής είναι υπερτροφικές κυβερνήσεις με πάνω από 40 μέλη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται από άποψη αποτελεσματικότητας, συντονισμού και δαπανών. Και προφανώς παρά τις συχνά επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες για «μικρό και ευκίνητο» κυβερνητικό σχήμα.

Περί αποχής και «ηλεκτρονικής συμμετοχής»

Πολλά έχουμε ακούσει για την αποχή (που φθάνει το 45%, αν δεχτούμε αριθμό εγγεγραμμένων 9.940.000, που περιλαμβάνει υπερήλικες, Έλληνες του εξωτερικού και καμπόσους …πεθαμένους) και τις δυσάρεστες για όλους (πολίτες – πολιτικούς – πολιτικό σύστημα) επιπτώσεις.

Σύμφωνα με άλλους υπολογισμούς, στις τελευταίες εκλογές ψήφισαν 800.000 λιγότεροι από ό,τι τον Ιανουάριο (5.549.211 έναντι 6.330.684)

http://www.newsit.gr/politikh/Apotelesmata-eklogon-2015-Nikise-i-apoxi-PSifisan-sxedon-800-000-ligoteroi-apo-ton-Ianoyario/432068
και περίπου 2 εκατομμύρια λιγότεροι από όσο τον Μάρτιο του 2004, οπότε είχαν ψηφίσει 7.573.368. (από Wikipedia)
Αρκετές ερμηνείες μπορούν να δοθούν στο φαινόμενο αυτό. 
Μία αφορά την «κόπωση» ή την απογοήτευση, πέρα ως πέρα δικαιολογημένες.

Μια άλλη όμως αφορά τους λεγόμενους «ετεροδημότες», δηλαδή πολίτες που έχουν τα «εκλογικά δικαιώματά» τους μακριά από τον τόπο κατοικίας, είτε από αμέλεια, είτε για «συναισθηματικούς λόγους». 
Όπως και να έχει όμως, κάθε μετακίνηση κοστίζει και την περίοδο που διανύουμε αυτό μπορεί να αποτελεί καθοριστικά ανασταλτικό παράγοντα συμμετοχής.

Όλοι μας γνωρίζουμε πώς χρησιμοποιούνται οι Εκλογικοί Κατάλογοι κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας. Αναζητείται το όνομα του ψηφοφόρου, το οποίο και «διαγράφεται» με χάρακα και στυλό. 
Είναι άραγε τόσο δύσκολο αυτό το πεπαλαιωμένο σύστημα να αντικατασταθεί; 
Για παράδειγμα με πρόσβαση σε μια βάση δεδομένων (με όλους τους …ζωντανούς ψηφοφόρους) του Υπουργείου Εσωτερικών από τον δικαστικό αντιπρόσωπο με σχετικούς κωδικούς που θα παραλαμβάνει ηλεκτρονικά το πρωϊ της ημέρας των εκλογών… και η διαγραφή - τσεκάρισμα όποιου προσέρχεται για να ψηφίσει να γίνεται και αυτή ηλεκτρονικά.
Και αυτή η διαδικασία να γίνεται σε ειδικό εκλογικό τμήμα για «ετεροδημότες», που θα έχει τον κατάλληλο εξοπλισμό και την απαραίτητη σύνδεση με το ΥΠΕΣ.

Περιττό φυσικά να πούμε ότι μια τέτοια διαδικασία θα εξασφάλιζε αμέσως και την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού.

Όλα τα κόμματα μιλούν για την «καταστροφή» της μεγάλης αποχής, αλλά δεν άκουσα κανένα να προτείνει τρόπους για τη μείωσή της. 

Επίλογος

Τα ίδια τα κόμματα συμβάλλουν ποικιλοτρόπως στην «απαξίωση της πολιτικής» (την οποία ξορκίζουν και για την οποία εκφράζουν …βαθιά ανησυχία!), αλλά η αδιαφορία για παρόμοια – τόσο θεμελιώδη όσο και πρακτικά - θέματα υποδηλώνει την ουσιαστική περιφρόνηση και «απαξίωση» των πολιτών ΑΠΟ τα πολιτικά κόμματα.

Κάποτε θα πρέπει η «βαθιά ανησυχία» των πολιτικών για την απαξίωση της … πολιτικής από τους πολίτες (βλέπε: απολύτως δικαιολογημένη απαξίωση των ιδίων από τους πολίτες) να μετουσιωθεί σε αληθινή, ενεργό και αποτελεσματική προσπάθεια για κάλυψη του χάσματος εμπιστοσύνης και σεβασμού από τους πολιτικούς προς τους πολίτες, στους οποίους οφείλουν, ει μη τι άλλο, τα πλείστα όσα προνόμιά τους αλλά και την ίδια την ύπαρξή τους ως πολιτικών και πολιτειακών παραγόντων.  

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση