Πολιτική 20/01/2012

Απαίτηση των καιρών : ανοικτά δημοκρατικά κόμματα

Καθημερινά οι θεσμοί της δημοκρατίας, ξεθωριάζουν και παραμορφώνονται. Οι συμμετοχικές μέθοδοι προβάλλουν ως μόνη απάντηση και λύση για την αναζωογόνηση του ενδιαφέροντος του πολίτη για την πολιτική .

Η δημοκρατία με την σημερινή της αντιπροσωπευτική μορφή αριθμεί κάτι παραπάνω από 2 αιώνες ύπαρξης  . Ιστορικά συνδέεται με την βιομηχανική εποχή  και η κοινοβουλευτική δημοκρατία , μαζί με το κοινωνικό κράτος δικαίου και τις εργασιακά δικαιώματα , θεωρούνται οι μεγάλες κατακτήσεις αυτής της ιστορικής περιόδου . Οι στέρεες βάσεις της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας είναι η εύρυθμη λειτουργιά των δύο συστατικών που την συναπαρτίζουν :  της εκπροσώπησης , και της συμμετοχής στις δημοκρατικές διαδικασίες μέσω των φορέων πολιτικής δράσης και έκφρασης , των κομμάτων .

Πυλώνας της εκπροσώπησης είναι η εμπιστοσύνη. Εμπιστοσύνη που προϋποθέτει την ευθύνη και όχι το “περί ευθύνης ”.Εμπιστοσύνη βασιζόμενη στην πραγματική ισονομία και όχι στην ασυλία , ακόμα και όταν κάποιος ξεκινάει "επανάσταση" με το αυτοκίνητο επιτιθέμενος σε αστυνομικούς . Η λέξη κλειδί είναι η λογοδοσία για να λειτουργήσει πραγματικά δημοκρατικά ο θεσμός της εκπροσώπησης και να μην εκπέσει σε μια κλειστή ,ολιγαρχικού τύπου , κάστα .

Ο αντίστοιχος πυλώνας της συμμετοχής είναι η ευθύνη . Ευθύνη λόγου και πράξεων . Ευθύνη και επίγνωση ψήφου . Όπερ μεθερμηνευόμενον η επιλογή κόμματος και προσώπου την κρίσιμη στιγμή των εκλογικών διαδικασιών να μην δίνεται ως αντάλλαγμα μικροσυναλλαγών και ποικίλων διευκολύνσεων αλλά ως επιστέγασμα της προαναφερθείσας εμπιστοσύνης στο επιλεγόμενο πρόσωπο εκπροσώπησης και συμφωνίας με τις εκφερόμενες απ αυτόν πολιτικές προτάσεις . Η ψήφος ως συμφωνία με το πολιτικό πρόγραμμα του κόμματος  και αποδοχής της ευρύτερης ιδεολογικής του τοποθέτησης , και όχι ψήφος- χάρισμα , λόγω οικογενειακής παραδόσεως , αναχρονιστικών και παρωχημένων διαχωρισμών και απολιτικοποημένης καθ' ουσίαν πολώσεως .

Στο περιβάλλον της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας αναλαμβάνουν τα κόμματα τον ρόλο της διαμεσολάβησης των δύο προαναφερόμενων πολιτικών στοιχείων, της διεργασίας των πολιτικών προτάσεων και της συντονισμένης πολιτικής δράσης στην κοινωνία .  Και αν τα κόμματα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πολιτικής σήμερα αυτό συνεπάγεται  ότι , όσο δημοκρατικότερη και ανοικτή είναι η δομή τους , τόσο ποιοτικότερο θα είναι το πολίτευμα της χωράς .Το κόμμα ως θεσμός λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος στην Ελλάδα αναγνωρίζεται από το 29ο άρθρο του συντάγματος , χωρίς όμως να αναφέρονται λεπτομέρειες για την εσωτερική του λειτουργία . Οπότε αυτό επαφίεται στον κανονισμό λειτουργίας έκαστου πολιτικού φορέα , σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά συντάγματα (όπως το γερμανικό) τα οποία προσδιορίζουν επακριβώς την δημοκρατική δομή των κομμάτων .

Εισερχόμενοι στην μεταβιομηχανική ψηφιακή εποχή και με την ευκολία της πρόσβασης στην πληροφορία , και πάντα με την οικονομική κρίση να παίζει σημαίνοντα ρόλο , απαξιώθηκαν οι δομές και οι λειτουργίες των κομμάτων . Αυξάνεται συνεχώς η ανάγκη για μεγαλύτερη συμμετοχή του πολίτη στα κοινά , απαιτώντας , όπως φάνηκε και από τις περσινές μεγάλες συγκεντρώσεις αγανακτισμένων ανά την Ελλάδα , ποιοτικότερη και περισσότερη δημοκρατία . Η κρίση της πολιτικής και της σημερινής μορφής της Δημοκρατίας, είναι στον μεγαλύτερο βαθμό κρίση ευκαιριών πραγματικής συμμετοχής του πολίτη στα κοινά με ενεργό ρόλο , και όχι με το ρόλο του κομπάρσου ,  που καλείται  να ψηφίζει μία φορά την τετραετία και τον υπόλοιπο καιρό να βρίσκεται στην θέση του απλού (τηλέ)θεατή της πολιτικής επικαιρότητας  .

Οι συμμετοχικές μέθοδοι είναι οι μόνες που μπορούν να απαντήσουν στις σημερινές απαιτήσεις των πολιτών και ταυτόχρονα να δώσουν λύσεις την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης και κατ' επέκτασιν της ομαλής λειτουργίας , της συμμετοχής και της εκπροσώπησης .Το ανοικτό κόμμα , ως όχημα των συμμετοχικών μεθόδων ,είναι η μόνη εγγύηση της αξιοκρατίας στον πολιτικό στίβο και ταυτόχρονα υπηρετεί την πραγματική και την ημιάμεση δημοκρατία . Αποτελεί το κυριότερα αντιστάθμισμα της οικογενειοκρατίας  η οποία με τη σειρά της ευνοεί τους διάφορους “κηπουρούς” , προωθεί την ευνοιοκρατία και μετατρέπει όλο το πολιτειακό σε πελατειακό σύστημα , και την δημοκρατία σε ένα κλειστό κλαμπ λήψεως αποφάσεων , όπου ο εκάστοτε αρχηγός αναδεικνύεται , όχι με διαφανείς διαδικασίες και εκλογές από την βάση , άλλα με δακτυλίδι εξουσίας . Εδώ δεν θα πρέπει να ξεχάσουμε να αναφέρουμε το αντιπαράδειγμα των εκλογών για την προεδρία του κόμματος στο ΠΑΣΟΚ το 2004 , οι οποίες έγιναν με έναν μόνο υποψήφιο (!) ,ευτελίζοντας τον θεσμό τον εκλογών από την βάση , μόνο και μόνο για να έχει μία κατ επίφαση δημοκρατική συγκατάθεση , η απευθείας επιλογή προέδρου από τον προκάτοχο του , αναιρώντας έτσι το τσιτάτο του ιδρυτή του κόμματος , ότι “το ΠαΣοΚ δεν κληρονομείται, δεν χαρίζεται και δεν τεμαχίζεται σε τιμάρια” . Μάλλον αποδεικνύεται αρκετό το “από τον πατέρα μου κληρονόμησα μόνο το επώνυμο “ για να φέρει κάποιον στην εξουσία του κόμματος και μετέπειτα της χώρας  .

Σύνηθες παθολογικό σύμπτωμα των εσωκομματικών δομών είναι η πατερναλιστική τους λειτουργία . Από την γέννηση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στην Ελλάδα , τα κόμματα λειτουργούν αρχηγοκεντρικά , φθάνοντας στο σημείο ο ηγέτης ενός κόμματος να μην είναι μία κωδικοποίηση και εκφορά του πολιτικού του μηνύματος από ένα πρόσωπο  ώστε να γίνει αποδεκτό από την κοινωνία , αλλά η ιδεολογία η ίδια . Ειδικότερα σε ένα περιβάλλον οικονομικής κρίσης η αντιμετώπιση της δεν είναι θέμα πεφωτισμένων προσώπων  αλλά πολιτικών προτάσεων και πρακτικών στο πολύπλοκο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο παζλ . Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα από την πολιτική ιστορία της χώρας με τους δελληγιανικούς και τους τρικουπικούς και τους βενιζελικούς και τους βασιλικούς .Εν τέλει θα πρέπει να αναρωτηθούμε πόσο δημοκρατικά μπορούν να θεωρηθούν  κόμματα , τα οποία δεν έχουν την ιδεολογία και την πολιτική ως σημείο αναφοράς  , αλλά το πρόσωπο .

Με βάση αυτήν την πολιτική παράδοση λοιπόν, οι πολιτικοί αρχηγοί μπορούν να διαγράφουν κατά βούλησιν τους βουλευτές από την κοινοβουλευτική ομάδα , πράγμα που σημαίνει τον πολιτικό τους θάνατο , καθότι έτσι λειτουργεί η φυγή από έναν πολιτικό σχηματισμό και η μη ένταξη σε κάποια άλλη πολιτική στέγη  . Κατ'  επέκτασιν έχουμε μία φίμωση των βουλευτών , αντίθετα  με όσα αναγράφονται στο άρθρο 60 παρ.1 του Συντάγματος ότι “Οι βουλευτές έχουν απεριόριστο το δικαίωμα της γνώμης και ψήφου κατά συνείδηση “. Ζήτημα θα πρεπε να είναι η ακολουθία της ιδεολογικής ταυτότητας ενός σχηματισμού και όχι η ανακολουθία σε επί μέρους αποφάσεις του αρχηγού του κόμματος . Μάλιστα όταν απαιτείται να παραδοθεί και η βουλευτική του θέση  ο εκπρόσωπος του έθνους ,  υποβαθμίζεται σε έναν απλό αριθμό συμπλήρωσης της κοινοβουλευτικής ομάδας  .Έτσι ο βουλευτής βρίσκεται σε θεσμική και πολιτική απόγνωση και δεν μπορεί να   φέρει εις πέρας το έργο του . .

Βέβαια ανοικτή και δημοκρατική συγκρότηση ενός κόμματος δεν συνεπάγεται ότι ο τρόπος οργάνωσης πρέπει να είναι άμορφος , διότι κατ αυτόν τον τρόπο δεν θα δώσει το πολιτικό του στίγμα , δεν θα έχει εκφορά συγκεκριμένου πολιτικού λόγου ούτε θα φέρει εις πέρας τις πολιτικές συγκρούσεις . Η χρυσή τομή βρίσκεται ανάμεσα στην ακαμψία και στην αμορφία . Εδώ έχουμε να διδαχτούμε πολλά όχι μόνο από τα Ευρωπαϊκά κόμματα , αλλά και από το εν πολλοίς δυσφημισμένο  αμερικάνικο πολιτειακό σύστημα . .

-Το ανοιχτό κόμμα είναι ένα κόμμα φιλικό προς την κοινωνία και τους πολίτες. Δεν είναι ένας μηχανισμός κλειστού τύπου που λειτουργεί συμψηφιστικά στα διάφορα συγκρουόμενα μπλοκς . Δεν είναι ένας συμψηφισμός συγκρουόμενων μηχανισμών.  Δεν είναι μία "αντικοινωνία"  άλλα ένα κόμμα που βρίσκεται σε διαρκή επαφή με την κοινωνία , την εκφράζει , δεν την ποδηγετεί , ανοίγοντας παράλληλα δρόμους και προτείνοντας λύσεις επί των καίριων ζητημάτων .

-Το ανοικτό κόμμα δεν είναι μια μονολιθικού τύπου οργάνωση , αλλά ένας πολυσυλλεκτικός φορέας , ο οποίος καταφέρνει να μην παραμένει ουδέτερος και οι προτάσεις του συνάδουν με το ευρύτερο ιδεολογικό του μοτίβο 
Στο ανοικτό κόμμα εσωκομματική χειραφέτηση των στελεχών και των μελών έτσι ώστε το κόμμα να λειτουργεί ως μία ανοικτή διαδικασία διαμόρφωσης προγραμματικών πολίτικων προτάσεων εντός της ιδεολογικοπολιτικής του τοποθέτησης  και όχι ως λέσχη ή tea party .

-Το ανοικτό κόμμα μπορεί και πρέπει να είναι ένα κόμμα μαζικό με μεγάλο και επαρκή αριθμό μελών και στελεχών . Μελών με προσωπικότητα , λόγο και βούληση και στελεχών έτοιμων να ακούσουν οποιαδήποτε πρόταση από την βάση . Να λειτουργεί ως forum πολιτικής παράλληλα με τα σαφή πολιτικά του χαρακτηριστικά προς την επίτευξη δημιουργίας μίας σύγχρονης ανοικτής συμμετοχικής οργάνωσης .

-Εσωτερική αποκέντρωση, μεγαλύτερη διανομή ρόλων και ευθυνών είναι η Λυδία Λίθος για μία σύγχρονη και ολοκληρωμένη λειτουργία των κομμάτων και της ανάδειξης των τοπικών προβλημάτων ανά την επικράτεια .

-Το ανοικτό κόμμα λαμβάνει υπόψιν όλες τις συνιστώσες και τις αποχρώσεις εντός αυτού και ενοποιείται μέσω ενός εθνικού συμβουλίου .
-Απαραίτητη συνθήκη για την ομαλή λειτουργία του ανοικτού κόμματος είναι η άμεση εκλογή προέδρου από καθολική ψηφοφορία της βάσης .Αυτό ως άμεσο επόμενο της ευρύτερης χρήσης του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στα κομματικά όργανα .

Καθημερινά οι θεσμοί της δημοκρατίας, ξεθωριάζουν και παραμορφώνονται. Οι συμμετοχικές μέθοδοι προβάλλουν ως μόνη απάντηση και λύση για την αναζωογόνηση του ενδιαφέροντος του πολίτη για την πολιτική. Όσο περισσότερο θεσμοθετούνται διαδικασίες ενεργής συμμετοχής , αλλά και ελέγχου των κομματικών μηχανισμών από τους ψηφοφόρους , τόσο ποιοτικότερη δημοκρατία θα έχουμε . Έτσι βήμα βήμα μέσα από τους φορείς πολιτικής έκφρασης  κάθε άτομο μετατρέπεται σε πολίτη .Επειδή μόνο το ανοικτό κόμμα είναι ένα κόμμα που προκαλεί τους πολίτες να συμμετάσχουν ενεργά στα κοινά  . Επειδή πολίτης χωρίς συμμετοχή στα κοινά , και με αναγκαία συνθήκη την ευθύνη  λογού και τεκμηριωμένων απόψεων δεν νοείται , και αυτομάτως μετατρέπεται σε ιδιώτη , με την διόλου τιμητική έννοια που απέδιδαν οι Αρχαίοι Έλληνες στον όρο αυτό .

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση