Πολιτική 15/10/2018

Και τώρα τι να κάνουμε;

Ποια θα είναι η νέα διαιρετική βάση της «μεταμνημονιακής» κοινωνίας ή πιο απλά τι χαρακτηριστικά θα πάρει στην Νέα Εποχή; Η απάντηση δεν είναι ούτε μία, ούτε απλή στην συγκεκριμένη ερώτηση. Το μνημόνιο ως ένας επιθετικός μηχανισμός επιβολής πολιτικών σε πάρα πολλά επίπεδα της ζωής των πολιτών, αφήνει τις πληγές του βαθιές και ορατές και στην επόμενη μέρα. Οπότε ο μόνος ασφαλής τρόπος να απαντήσουμε, είναι ο προσδιορισμός των κρίσιμων επιλογών, που έχουμε να κάνουμε ως πολίτες, στους τομείς που θα καθορίσουν την πορεία και την ταυτότητα της χώρας για την επόμενη τουλάχιστον δεκαετία.

Οκτώβριος 2018, σχεδόν δύο μήνες από το τέλος του τελευταίου, από τα τρία μνημόνια που επιβλήθηκαν στη χώρα, και του μοναδικού που ολοκληρώθηκε. Πιο συγκεκριμένα για πρώτη φορά η Ελλάδα βρίσκεται με περισσότερη ελευθερία όσο ποτέ άλλοτε τα τελευταία οκτώ χρόνια, και δικαιούται να συζητά και να χαράσσει σχέδια αναπτυξιακής πορείας και τρόπους ανασυγκρότησης των πολιτών και της καθημερινότητάς τους. Ας μην γελιόμαστε, το γεγονός ότι η χώρα βγαίνει από το τρίτο μνημονιακό πρόγραμμα- δανειακή σύμβαση, δεν την βγάζει αυτόματα και από την πολυεπίπεδη κρίση. Οι βαθμοί ελευθερίας που δημιουργούνται πλέον είναι σημαντικοί, και ποιοτικά και ποσοτικά, έτσι ώστε η χάραξη ενός στρατηγικού σχεδίου για την πολυπόθητη έξοδο από την κρίση να έχει πραγματικά οφέλη στον κόσμο της εργασίας, την νεολαία και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Να διορθωθούν αδικίες για όλους εκείνους που είδαν τις ζωές τους να βιάζονται κυριολεκτικά από το 2010 και μετά.

Πιο συγκεκριμένα η διαχωριστική γραμμή, που χώριζε οριζόντια την κοινωνία, τα τελευταία χρόνια ήταν το μνημόνιο-αντιμνημόνιο. Μια απολιτίκ και ψευδεπίγραφη διαίρεση, διότι μνημόνια εφαρμόστηκαν, άλλοτε σκληρότερα και άλλοτε ηπιότερα, από εκ διαμέτρου αντίθετες πολιτικές ομάδες. Ενώ πλέον εδώ και δύο μήνες τα έχει ξεπεράσει η ίδια η πραγματικότητα και η ζωή με την μορφή που τα γνωρίσαμε (εκβιασμοί, αξιολογήσεις, δόσεις κλπ). Σε αυτό το σημείο τίθεται το κρίσιμο ερώτημα. Ποια θα είναι η νέα διαιρετική βάση της «μεταμνημονιακής» κοινωνίας ή πιο απλά τι χαρακτηριστικά θα πάρει στην Νέα Εποχή; Η απάντηση δεν είναι ούτε μία, ούτε απλή στην συγκεκριμένη ερώτηση. Το μνημόνιο ως ένας επιθετικός μηχανισμός επιβολής πολιτικών σε πάρα πολλά επίπεδα της ζωής των πολιτών, αφήνει τις πληγές του βαθιές και ορατές και στην επόμενη μέρα. Οπότε ο μόνος ασφαλής τρόπος να απαντήσουμε, είναι ο προσδιορισμός των κρίσιμων επιλογών, που έχουμε να κάνουμε ως πολίτες, στους τομείς που θα καθορίσουν την πορεία και την ταυτότητα της χώρας για την επόμενη τουλάχιστον δεκαετία.

Πρώτη κρίσιμη επιλογή έχει να κάνει μεταξύ της δημιουργίας ενός στιβαρού κοινωνικού κράτους ή ενός κράτους δυο ταχυτήτων: των πολύ φτωχών και των πολύ πλουσίων ανθρώπων. Τα τελευταία 3 χρόνια έχουν γίνει ορατά τα οφέλη στις ζωές των ευάλωτων ανθρώπων, από την εφαρμογή μέτρων που οδηγούν στην δημιουργία ενός κοινωνικού κράτους (βλ. δωρεάν ιατροφαρμακευτική κάλυψη ανασφάλιστων, ΚΕΑ, επιδόματα τέκνων, σημαντική κάλυψη παιδικών σταθμών και νηπιαγωγείων, προτεραιότητα στα σχολεία ειδικής αγωγής, σχολικά γεύματα, κάλυψη πόρων για δωρεάν μεταπτυχιακά προγράμματα). Σαφώς και τα βήματα για την ολοκλήρωση ενός τέτοιου στρατηγικού σχεδίου είναι ακόμα πολλά, αλλά οι διεκδικήσεις χρόνιων αιτημάτων φαίνονται να πιάνουν τόπο. Στον αντίποδα ενός τέτοιου τύπου κρατικής πρόνοιας, αντιπροτείνεται από τις νεοφιλελεύθερες δυνάμεις της χώρας η εμβάθυνση των ανισοτήτων. Μια κοινωνία που ο οικονομικά ισχυρός θα έχει περισσότερες ευκαιρίες για μόρφωση (π.χ. ιδιωτικοποίηση Πανεπιστημίων), άρα περισσότερες ευκαιρίες για σταθερή και καλά αμειβόμενη εργασία και στο τέλος θα επιβιώνει καθώς θα μπορεί να πληρώνει τις ασφαλιστικές του δαπάνες σε κάποια ιδιωτική ασφαλιστική εταιρία (ασφαλιστικό σχέδιο Πινοσέτ) και να αγοράζει παροχές υγείας.

Η δεύτερη κρίσιμη επιλογή σχετίζεται με την εργασιακή πραγματικότητα. Τα δύο σχέδια που συγκρούονται έχουν ως προτάγματα είτε την επαναφορά εργασιακών δικαιωμάτων και κεκτημένων, είτε την περαιτέρω εμβάθυνση της εκμετάλλευσης και της επισφάλειας για τον κόσμο της εργασίας. Τα μνημόνια επιτέθηκαν με λύσσα στους εργαζομένους με σκοπό την αύξηση του κέρδους των εργοδοτών. Η ανεργία εκτινάχθηκε στο 27,8% την πενταετία 2010-2015, εργασιακά δικαιώματα καταπατήθηκαν (βλ. οκτάωρο και ρεπό), ο κατώτατος μισθός μειώθηκε σημαντικά, ενώ παράλληλα επινοήθηκε ο υποκατώτατος για τους νέους κάτω των 25. Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς την ζωτική σημασία που έχει για την ζωή των πολιτών, αλλά και για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης η στήριξη των εργαζομένων. Σε αυτή την κατεύθυνση κινούνται η επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων και η αύξηση του κατώτατου μισθού. Το αντίπαλο σχέδιο που υιοθετείται από «αρχιερείς και ιεροκήρυκες» του νεοφιλελευθερισμού όπως ο ΣΕΒ, έχει ως στρατηγικό στόχο την συνεχή μεταφορά πλούτου και δικαιωμάτων από τους εργαζομένους στους εργοδότες.

Τρίτη και τελευταία κρίσιμη επιλογή αφορά τα ταυτοτικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας. Από την μία πλευρά οι προοδευτικοί, δημοκρατικοί πολίτες ψάχνουν να βρουν τον βηματισμό και συντονισμό τους ενάντια σε ακροδεξιά, φασιστικά πρόσωπα και ομάδες που κερδίζουν όλο και περισσότερο έδαφος σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Δεν περισσεύει κανένας στην «μάχη» εναντίον τέτοιων ακραίων και επικίνδυνων απόψεων, που στοιχίζουν αρκετές φορές και τις ζωές αθώων και ευάλωτων ανθρώπων. Ο μόνος σίγουρος δρόμος για το τσάκισμα εν τη γενέσει κάθε τέτοιου είδους ιδέας και αντίληψης, αποτελεί η εμβάθυνση της δημοκρατίας με την καθιέρωση θεσμών άμεσης δημοκρατίας, η κατοχύρωση δικαιωμάτων σε ομάδες πολιτών που μέχρι εχθές ήτανε «αόρατοι», η ομαλή ένταξη των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία καθώς και η καταδίκη των ακραίων και φασιστικών ομάδων με τον πιο επίσημο τρόπο, της δικαιοσύνης.

Αυτές οι τρεις κρίσιμες επιλογές με διλημματικό χαρακτήρα συνοψίζουν σε μεγάλο βαθμό το πώς διαμορφώνεται η κοινωνική και πολιτική ανθρωπογεωγραφία στην Ελλάδα του 2018. Μια Ελλάδα με κουρασμένους πολίτες από τα χρόνια της κρίσης που πολλές φορές επαναπαύονται στις εύκολες ή παρωχημένες λύσεις. Το σταυροδρόμι μοιάζει για άλλη μια φορά πιο κρίσιμο από ποτέ, θα σταθούμε όμως στο ύψος των περιστάσεων;

 

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση