Πολιτική 08/03/2017

Η αποδοτικότητα στην υλοποίηση των έργων στους ΟΤΑ κατά τη Προγραμματική Περίοδο 2014-2020

Όταν στη τοπική αυτοδιοίκηση δεν στοιχειοθετείται καν η ικανότητα επίτευξης των «τεθέντων» (sic) στόχων, δεν θεμελιώνεται ακολούθως η ικανότητα της επίτευξης των στόχων αυτών με το μικρότερο δυνατό κόστος
Είθισται κατά τη διάρκεια υλοποίησης των έργων στους ελληνικούς δήμους να ακούγονται βαρύγδουπα λόγια περί αποτελεσματικότητας των έργων και συμβολής τους στην ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών. Ο αναπτυξιακός ρόλος των συγχρηματοδοτούμενων έργων κατά τη προγραμματική περίοδο 2014-2020 δεν αμφισβητείται. Αλλά όταν αναφερόμαστε σε έργα, πρέπει να έχουμε κατά νου τις εγγενείς δυσκολίες της ελληνικής τοπικής αυτοδιοίκησης, είτε διοικητικές, είτε οικονομικές, είτε επιχειρησιακές όπως αυτές εμφανίζονται σε κάθε βήμα υλοποίησης των έργων.

Ένα έργο έχει εξ ορισμού, αρχή, μέση και τέλος. Για να υλοποιηθεί χρειάζονται ανθρώπινοι και υλικοί πόροι, χρονοδιάγραμμα και στοχοθεσία. Για να είναι ένα έργο αποδοτικό σημαίνει ότι προσδοκάται ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα αυτό θεμελιώνεται στη σύγκριση κόστους για την υλοποίηση του σε σχέση με το όφελος το οποίο προσφέρει στη τοπική κοινωνία.

Όταν εννοούμε ένα έργο ως Αποδοτικό και τη διαδικασία υλοποίησής του ως Αποδοτική αναφερόμαστε στην ικανότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης να το πραγματοποιεί με το μικρότερο δυνατό κόστος σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα με το μεγαλύτερο δυνατό όφελος για τη τοπική κοινωνία. Στην ελληνική τοπική αυτοδιοίκηση δεν τίθεται θέμα Αποδοτικότητας ούτε Ανάλυσης κόστους-οφέλους όσον αφορά στην υλοποίηση των συγχρηματοδοτούμενων έργων. Αυτό συμβαίνει για συγκεκριμένους λόγους.

Κατά τη νέα χρηματοδοτική περίοδο έχει τεθεί ως στόχος η αποδοτικότητα βάσει συγκεκριμένων μετρήσιμων δεικτών. Οι δείκτες αυτοί είναι μεταξύ άλλων ο χρόνος υλοποίησης των έργων, η αναβάθμιση της ποιότητας τους, το κόστος διαχείρισης τους καθώς και συγκεκριμένοι μετρήσιμοι δείκτες εκροών. Θεσπίστηκαν επίσης εργαλεία διαχείρισης των προτεινόμενων έργων όπως η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση, η Ολοκληρωμένης Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη και η Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία των Τοπικών Κοινοτήτων.

Για να λειτουργήσουν τα εργαλεία αυτά στη τοπική αυτοδιοίκηση και για να υλοποιηθούν με αποδοτικό τρόπο προτεινόμενα έργα και δράσεις κανονικά πρέπει να επιλυθούν τα παρακάτω προβλήματα:

  1. Οι συνθήκες διαχείρισης και ελέγχου των επιχειρησιακών προγραμμάτων: Παρατηρείται μια υπέρμετρη γραφειοκρατία αλληλοσυμπληρούμενων ελέγχων.
  2. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού: Ειδικά στις μονάδες των Τεχνικών Υπηρεσιών και του Προγραμματισμού
  3. Η αναγκαία διαχειριστική επάρκεια (οικονομική, οργανωσιακή, διοικητική) των ΟΤΑ: Η διαχειριστική επάρκεια εμφανίζεται στα χαρτιά και δεν ανταποκρίνεται στη πραγματικότητα.
  4. Η έλλειψη απλοποίησης των υφισταμένων διαδικασιών υλοποίησης έργων: 34 διοικητικά βήματα για την υλοποίηση ενός έργου.
  5. Η αδυναμία συνεννόησης μεταξύ των ΟΤΑ στο πλαίσιο της Εταιρικής Σχέσης: Οι ελληνικοί ΟΤΑ έχουν συνηθίσει στην εσωστρέφεια και δεν μπορούν να λειτουργήσουν συνεργατικά στο πλαίσιο των νέων συμμετοχικών εργαλείων. Παράδειγμα η ΟΧΕ.
  6. Η αναντιστοιχία των προτεινόμενων πολιτικών σε κάθε Δήμο με την υποχρέωση καθορισμού μετρήσιμων δεικτών ανά πολιτική: Σε πολλά επιχειρησιακά σχέδια των ελληνικών δήμων δεν υπάρχει καθορισμένη τιμή σε δείκτες οι οποίοι εκφράζουν τη στοχοθεσία ανά πολιτική και ανά άξονα πολιτικής. Για το λόγο τούτο δεν μπορεί να γίνει αξιολόγηση των επιχειρησιακών σχεδίων ούτε σύγκριση αποτελεσμάτων ανά συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Η αποδοτικότητα της διαδικασίας υλοποίησης ενός συγχρηματοδοτούμενου έργου επηρεάζεται λοιπόν από τις αδυναμίες της ελληνικής τοπικής αυτοδιοίκησης. Στη πραγματικότητα, δεν τίθεται θέμα αποδοτικότητας αλλά αποτελεσματικότητας. Η ελληνική τοπική αυτοδιοίκηση εμφανίζει προβλήματα στην επίτευξη κατ αρχήν των στόχων της. Η σύγχυση των πολιτικών, η αγωνιώδης προσπάθεια των τοπικών αρχόντων να ενταχθεί ο Δήμος τους σε οποιοδήποτε έργο με μοναδικό σκοπό τη χρηματοδότηση αδιάφορα αν όντως χρειάζεται για την τοπική ανάπτυξη, η ανυπαρξία ανάλυσης κόστους – οφέλους για κάθε προτεινόμενο έργο (διαδικασία πολυσύνθετη), διαμορφώνουν ένα νοσηρό περιβάλλον. Δεν νοείται αποδοτικότητα από τη στιγμή που δεν επιτυγχάνεται καν αποτελεσματικότητα.

Όταν στη τοπική αυτοδιοίκηση δεν στοιχειοθετείται καν η ικανότητα επίτευξης των «τεθέντων» (sic) στόχων, δεν θεμελιώνεται ακολούθως η ικανότητα της επίτευξης των στόχων αυτών με το μικρότερο δυνατό κόστος.


Παραπομπές:

https://www.espa.gr/el/pages/staticImplementationControl.aspx
http://fotiszygoulis.wixsite.com/greeklocalgovernment
https://www.espa.gr/el/Documents/sde/domi_egxeiridia_2014-2020_301015.pdf
https://www.espa.gr/el/Documents/sde/Leitourgiki_sysxetisi_Forewn_SDE_PA_2014-20.pdf
https://www.espa.gr/elibrary/Eniaio_Systima_Parakolouthisis_Deiktwn_2014-2020_May2015.pdf

Ζυγούλης Ν. Φώτιος
Προϊστάμενος Προγραμματισμού
Δήμος Ηρακλείου Αττικής

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση