Συνταγματικός πραγματισμός: “ Το Σύνταγμα ως μνημείο θεσμικής παράδοσης ή ως πολιτικό λάφυρο;”

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι συνταγματικό. Είναι πρόβλημα εθνικής αυτοσυνειδησίας, πολιτικής νοοτροπίας και θεσμικής εμπιστοσύνης

“Τα πολιτεύματα που έχουν εγκαθιδρυθεί από πολύ καιρό, δεν πρέπει να μεταβάλλονται για παροδικούς και ασήμαντους λόγους”  Τόμας Τζέφερσον

Σε συνθήκες γενικευμένης και πολυεπίπεδης κρίσης , όταν η υπέρβαση ενός αδιεξόδου φαντάζει δυσεπίλυτη και όταν η κοινωνική βλάβη μοιάζει δυσεπανόρθωτη , οι εκάστοτε κυβερνήσεις προσφεύγουν σε διάφορα τεχνάσματα , αναζητώντας διεξόδους πολιτικής διαφυγής, αλλά και συνενόχους επικείμενης εθνικής ήττας και ταπείνωσης.

Η κυβερνώσα πλειοψηφία δυστυχώς, στο βωμό ενός χυδαίου πολιτικού τυχοδιωκτισμού θυσιάζει όλους τους ορισμούς και της εγγυήσεις της συντεταγμένης πολιτείας, προσπαθώντας να καλύψει το δικό της κενό νομιμοποίησης, παρουσιάζοντας τις δικές της ευθύνες και παλινωδίες, ως ευθύνες του θεσμικού μας συστήματος και ως παθογένειες της συνταγματικής μας τάξης.

Για αυτό και άνοιξαν την συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, όχι σε χρόνο ανύποπτο, όχι σε συνθήκες θεσμικά ώριμες, όχι σε περιστάσεις συνταγματικά καθησυχαστικές και πολιτικά καταλαγιασμένες , αλλά σε μια περίοδο διακεκαυμένη πολιτικά, κοινωνικά και θεσμικά. Σε μια περίοδο που ο φόβος για μια ολική θεσμική εκτροπή δεν περιορίζεται σε επιστημονικούς κύκλους και φιλοσοφικές αναζητήσεις, αλλά είναι έντονος και διάχυτος και στην κοινωνία των πολιτών, έτσι ώστε το αίσθημα συνταγματικής ανασφάλειας και θεσμικού τρόμου να επιτείνεται επικίνδυνα.

Γιατί το Σύνταγμα δεν είναι μόνο ο ανώτερος νόμος του κράτους, δεν είναι μόνο εκείνο το σύστημα κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν τη συγκρότηση και την άσκηση της κρατικής εξουσίας, αλλά είναι πολύ περισσότερο όλο συνταγματικό βάθος από την ίδρυση της πολιτείας , μέχρι τη σημερινή της πολιτειακή κατάσταση. Είναι η θεσμική μνήμη, τα αποθέματα της νομολογίας και το αίσθημα συνέχειας των νομικών δομών.

Για αυτό και η αναθεωρητική διαδικασία δεν είναι προϊόν κανενός εργαστηρίου, ούτε καμίας διανοητικής τυπολογίας. Είναι κυρίως προϊόν συνταγματικής ωριμότητας , αλλά και ωρίμανσης του πολιτικών συνθηκών, η αλλαγή των οποίων πρέπει να συνοδεύεται με διαπιστωμένη ανάγκη και συνταγματικών μεταβολών, και όχι το αντίστροφο. Δεν πρέπει δηλαδή η συγκυρία, να μας παρασύρει προς έναν αναθεωρητικό οίστρο. Για αυτό και όσοι θεωρούν πως μια αναθεώρηση είναι ευκόλως δικαστικώς και κοινωνικώς ελέγξιμη κάνουν λάθος. Και κάνουν λάθος γιατί η αναθεώρηση σημαίνει τη κορύφωση του κοινοβουλευτικού συστήματος, όπου η Βουλή διαπιστώνει και συντελεί η ίδια την αναθεώρηση. Και εδώ είναι που καθίσταται αναγκαία η ύπαρξη συνταγματικής συναίνεσης, καθώς η αναθεωρητική λειτουργία επιτάσσει από την εκάστοτε κυβέρνηση την μεγαλύτερη δυνατή θεσμική συνείδηση, καθώς έρχεται η ίδια αντιμέτωπη με την ιστορική συνέχεια των δομών του κράτους, μεταβαίνοντας από τη σκοπιμότητα της συγκυρίας, στην ύψιστη θεσμική και ιστορική υποχρέωση απαρασάλευτης διατήρησης της φυσιογνωμίας και της μορφής του πολιτεύματος.

Και τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ο συνταγματικός μας θώρακας φαίνεται πως έχει διαρραγεί με το ίδιο το μεταπολιτευτικό κεκτημένο της εδραίωσης και της ρίζωσης της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, όχι μόνο να αμφισβητείται αλλά και να απειλείται.

Το έλλειμμα πολιτικής νομιμοποίησης , η θεσμική υποχώρηση , η κρίση αντιπροσώπευσης, οι κλυδωνισμοί της δικαιοσύνης κακώς αποδίδονται στο Σύνταγμα. Η επιλογή του πολιτικού συστήματος και της κυβερνώσας πλειοψηφίας να παίζει με ζητήματα “εν ου παικτοίς” είναι που δημιουργούν το πρόβλημα, όχι το ισχύον Σύνταγμα. Γιατί το ισχύον Σύνταγμα καταλύεται και καταστρατηγείται συχνά και εκτεταμένα , με αποτέλεσμα να παραμένει αναξιοποίητο και ανεφάρμοστο. Αυτά όμως συμβαίνουν κυρίως επειδή υπάρχει έλλειψη συνταγματικού πραγματισμού και απουσία συνταγματικού πατριωτισμού.

Όσον αφορά το πρώτο , στο θεσμικό μας σύστημα ενδημεί (και) το φαινόμενου του νομικού βολονταρισμού και συνταγματικού μαξιμαλισμού. Υπάρχει δηλαδή μια άκρατη προσκόλληση σε έναν ανούσιο νομικισμό και μια εμμονή σε μια συνταγματική τυπολατρία . Δηλαδή οι θεσμοί και οι ίδιες οι συνταγματικές αλλαγές ανάγονται σε έναν αφηρημένο και αόριστο πεδίο φιλοσοφικών συνταγματικών ρυθμίσεων αποκομμένων από τη πραγματικότητα , αλλά και τις ιδιαίτερες θεσμικές συνθήκες που επικρατούν, αγνοώντας ουσιαστικά την ίδια τη συνταγματική μας ιστορία. Για παράδειγμα η ενίσχυση των αμεσο-δημοκρατικών θεσμών ή εισαγωγή της απλής αναλογικής δεν συνάδουν σε μια συνταγματική τάξη που απουσιάζει η παιδεία συναίνεσης και σύγκλισης, και στην οποία υπάρχει μια μακρόβια συνέχεια ενός ισχυρού πλειοψηφικού συστήματος και μιας διατήρησης και διαφύλαξης της αντιπροσωπευτικής αρχής. Βέβαια εκτός από προτάσεις αφορώσες επικείμενη αναθεώρηση, ο συνταγματικός και νομικός μαξιμαλισμός διαποτίζουν και το ισχύον το Συντάγμα, ο κανονιστικός χαρακτήρας του οποίου πρέπει να αυξηθεί έτσι ώστε να εξαφανιστεί γραμματικώς και τυπικώς αυτός ο ανούσιος νομικισμός.

Όσον αφορά το δεύτερο, η έλλειψη συνταγματικού πατριωτισμού εντοπίζεται κυρίως σε δύο πεδία. Στο πεδίο του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος(110 A) , ο οποίος αμφισβητείται με αποτέλεσμα να γίνεται λόγος για αναθεώρηση στα όρια της συντακτικής , αλλά και στο πεδίο της αποδιάρθρωσης του κοινοβουλευτισμού , με την πρόθεση επαναπόκτησης υπερενισχυμένων αρμοδιοτήτων από τον ΠτΔ (και την εισαγωγική του προεδρικού πολιτεύματος;)

Η ανάγκη διαφύλαξης του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος:

Συντακτική ή Αναθεωρητική ;

Η εθνική κυριαρχία είναι σύμφυτη και την με την συνταγματική κυριαρχία, δηλαδή την άσκηση (πρωτογενούς) συντακτικής εξουσίας ή (δευτερογενούς) αναθεωρητικής εξουσίας. Η συντακτική  εξουσία ωστόσο ασκείται και εμφανίζεται είτε όταν εγκαθιδρύεται ένα συνταγματικό κράτος ή όταν παύει να υπάρχει. Κάθε άσκηση συντακτικής εξουσίας ελέγχθηκε δικαστικά (όπως αυτές του 1952, και του 1974), διατηρώντας ωστόσο το πνεύμα μιας ήδη συνταγματικά υπαρκτής τάξης. Ασκήθηκε δηλαδή όπως θα ασκούνταν και μια αναθεωρητική, στα πλαίσια μιας συνέχειας και διατήρησης των νομικών δομών, σεβόμενη ένα ουσιαστικά ανύπαρκτο πλαίσιο αναθεώρησης.

Άρα, όποιος τάσσεται υπέρ της άσκησης πρωτογενούς συντακτικής εξουσίας είτε με άμεση σύγκλιση της , είτε αξιοποιώντας ένα (αντισυνταγματικό) δημοψήφισμα ως πρόσχημα, είτε είναι ανιστόρητος , είτε διατυπώνει παντελώς άκαιρες και επικίνδυνες προτάσεις. Και δεν πρόκειται για παρ-ανάγνωση ή λεκτική παρανόηση, αλλά για σκόπιμη και ενσυνείδητη καταστρατήγηση του Συντάγματος. Μια τέτοια περίπτωση μη υπακοής στους ορισμούς και τις προϋποθέσεις του Α 110 Σ, μια περίπτωση αυταρχικής περιφρόνησης του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος θα ήταν καταστροφική και επικίνδυνη. Μια αδέσμευτη διαδικασία , θλιβερό υποκατάστατο της συνταγματικά προβλεπόμενης αναθεωρητικής διαδικασίας θα ήταν ένα πέρασμα από τον πολιτικό λαϊκισμό στον συνταγματικό λαϊκισμό. Θα ήταν η επιτομή και η κατίσχυση της συνταγματικής λαοκρατίας. Χωρίς κανένα φραγμό και θεσμικό όριο.

Στη συνταγματική μας ιστορία, η συνταγματική ανασφάλεια υπήρξε πάντοτε έντονη , λόγω της αβεβαιότητας και της ρευστότητας των πολιτικών πραγμάτων, αλλά και της καχυποψίας που διακατείχε το πολιτικό σύστημα. Εκδήλωση αυτής της ανασφάλειας υπήρξε- ήδη το από το 1822 και το πρώτο επαναστατικό Σύνταγμα της Επιδαύρου που χαρακτηρίζονταν από απόλυτη αυστηρότητα- η συνταγματική κατοχύρωση του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος, που όπως έλεγε το 1952 ο Λέβενσταιν σε προκαλεί να επιχειρήσεις πραξικόπημα.

Άρα η διαφύλαξη και ο σεβασμός του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος αποτελεί ύψιστη υποχρέωση κάθε αναθεωρητικού νομοθέτη, διότι στα χρόνια της κρίσης η τελευταία εγγύηση συνταγματικής άμυνας και ανθεκτικότητας υπήρξε ακριβώς αυτός ο αυστηρός χαρακτήρας του Συντάγματος μας. Σκεφτείτε το Σύνταγμα να γινόταν έρμαιο της πολιτικής συγκυρίας και να χειραγωγούνταν διαρκώς για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας.

Η σημασία της ενισχυμένης πλειοψηφίας του Α 110 Σ

Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί και με την ταυτόχρονη διατήρηση της ενισχυμένης πλειοψηφίας που προβλέπεται στο άρθρο 110 Α, αλλά και των υπολοίπων δομικών και διαρθρωτικών στην ουσία προβλέψεων. Προσωπικά θεωρώ, ότι ακόμα και η πρόβλεψη εναλλαγής των πλειοψηφιών υπονομεύει το αναγκαίο στοιχείο της συνταγματικής συναίνεσης αφού μπορεί με μεγάλη ευκολία στην πρώτη Βουλή , τη προτείνουσα που απλά διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης να επιτευχθεί η πλειοψηφία των 3/5 (180 βουλευτές), ενώ στη δεύτερη Βουλή, η οποία στην πραγματικότητα συντελεί την αναθεώρηση , προσδίδοντας συνταγματική υπόσταση και περιεχόμενο στις αναθεωρητέες διατάξεις , με απλή πλειοψηφία να μπορεί η προσφάτως αναδειχθείσα κυβέρνηση να καθορίζει τις συνταγματικές αλλαγές χωρίς καμία συναίνεση, πράγμα εξόχως επικίνδυνο. Και φυσικά θα πρέπει να προστατευτούν και να διατηρηθούν και οι λοιπές προβλέψεις, δηλαδή η επικύρωση και η εξουσιοδότηση από το εκλογικό σώμα της αναθεώρησης, μέσω των παρεμβαλλόμενων εκλογών, καθώς επίσης και η παρέλευση της πενταετίας μέχρι την επόμενη αναθεώρηση. Ένα χρονικό όριο που δίνει το περιθώριο για την καλλιέργεια μιας θεσμικής ωρίμανσης , η οποία συντείνει τελικά στο ότι η αναθεωρητική διαδικασία πρέπει να συνεχίσει να είναι μια διαδικασία σπάνια και χρονοβόρα , και όχι φευγαλέα και σημειακή, ακριβώς για να διασφαλίζεται η συνταγματική ομαλότητα.

Ο ρόλος του ΠτΔ ( και η μετάβαση στην προεδρική Δημοκρατία;)

Αυτό το ζήτημα απασχόλησε όλες τα συνταγματικά κράτη είτε στην αρχή της ίδρυσης τους, είτε στην συνέχεια της πολιτειακής τους εξέλιξης. Ποιος θα είναι ο αρχηγός του κράτους με άλλα λόγια, ο Πρωθυπουργός ή ο ΠτΔ; Η επιλογή καθορίζει και τη μορφή του πολιτεύματος, στο οποίο ο ΠτΔ είτε θα ασκεί μια μονοκεφαλική εξουσία και στο πρόσωπο του θα συνέρχονται οι ιδιότητες του αρχηγού του κράτους και του Προέδρου της Κυβέρνησης άρα θα κάνουμε λόγο για προεδρικό πολίτευμα , είτε θα είναι αποδυναμωμένος από αποφασιστικές αρμοδιότητες και θα έχει μόνο ρυθμιστικό ρόλο, οπότε και θα κάνουμε λόγο για προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Συνεπώς το ερώτημα που τίθεται είναι αν μπορεί η κατάσταση του ΠτΔ σε επίπεδο αρμοδιοτήτων να επανέλθει στο επίπεδο που ίσχυε πριν την αναθεώρηση του 1986. Αν δηλαδή ο ΠτΔ θα επαναποκτήσει αρμοδιότητες όπως η αντιπλειοψηφική/αντικυβερνητική διάλυση της Βουλής ή η ευχέρεια του να αναδεικνύει ή να παύει κυβερνήσεις (η έντονη ανάμιξη του στον διορισμό ΠΘ). Η αλήθεια είναι πως με αναθεώρηση του αφαιρέθηκαν, άρα με αναθεώρηση μπορεί να επανα-εξοπλιστεί με αυτές.

Στην προκειμένη περίπτωση όμως, είτε μέσω άμεσης εκλογής του , είτε μέσω επαναφοράς κάποιων αποφασιστικών αρμοδιοτήτων (άρα χωρίς ουσιαστική παραβίαση του Α 110 και του Α 1) θα επέλθει μια αναπόφευκτη αλλοίωση του πολιτεύματος, αφού θα έχουμε καταστήσει τον ΠτΔ ως de facto “παίκτη αρνησικυρίας” , στερώντας του τον διαιτητικό-ρυθμιστικό και υπερ-κομματικό του ρόλο , βάζοντας τον στην κονίστρα μικροκομματικών και μικροπολιτικών επιλογών και αποφάσεων. Η αναθεώρηση του 1986 θα λέγαμε πως όχι μόνο εκκαθάρισε αυτές τις αρμοδιότητες του ΠτΔ, αλλά αφαίρεσε και την διπλή ανάγνωση που υπήρχε μέχρι το Σύνταγμα του 1975, βάσει της οποίας ο ΠτΔ μπορούσε δυνητικά να αποκτήσει ισχυρό ρόλο, καθιστώντας τον ΠΘ έντονα αποδυναμωμένο και μετατρέποντας το πολίτευμα σε ημι-προεδρικό.

Άρα η εκκίνηση κάθε συζήτησης σχετικά με τις αρμοδιότητες του ΠτΔ πρέπει να είναι η αναθεώρηση του 1986. Συνεπώς , υπάρχει το συνταγματικό περιθώριο να ενισχυθούν λελογισμένα οι αρμοδιότητες του ΠτΔ, ανυψώνοντας ακόμα περισσότερο τον ρυθμιστικό του ρόλο και συμβάλλοντας στον περιορισμό της υπερ-ενίσχυσης της εκτελεστικής εξουσίας και του ‘’πρωθυπουργοκεντρισμού’’. Τέτοιες αρμοδιότητες θα μπορούσαν να κινούνταν στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης ή των ανεξάρτητων αρχών. Η περίπτωση από την άλλη άσκησης συντακτικής εξουσίας και πολιτειακής μεταβολής με μετατροπή του πολιτεύματος σε προεδρική δημοκρατία, δεν κινείται στα όρια καμιάς διαδικασίας και θέτει σε κίνδυνο τις ίδιες τις δημοκρατικές αρχές, αφού παραβιάζονται το γράμμα και το πνεύμα και του 110 Α (αλλά και της ίδιας της βάσης του πολιτεύματος), (“Ως ισχύον δίκαιο θα παραμένει το εν τοις πράγμασι μόνο καταλυθέν” )

Αρκετοί όμως γνωρίζοντες τους φραγμούς και τα όρια του πολιτεύματος συνεχίζουν να υποστηρίζουν την αναβάθμιση του ρόλου του ΠτΔ εκτός των ισχυόντων πλαισίων. Αυτό φυσικά συμβαίνει επειδή αδυνατούν να αντιληφθούν το προφανές. Ότι δηλαδή, κάθε αλλαγή στο συνταγματικό μας χάρτη, έχει τεράστια κανονιστική αξία και νομική ισχύ, επηρεάζοντας ουσιαστικώς όλη τη συνταγματική τάξη , αλλά και κρατική λειτουργία. Και αυτό συμβαίνει , διότι πολλοί υποστηρικτές είτε της συντακτικής εξουσίας που προαναφέρθηκε , είτε της υπέρμετρης ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων του ΠτΔ, έχουν εισπηδήσει από το συνταγματικό δόγμα, στο πολιτικό δόγμα. Θεωρούν δηλαδή, ότι το σύνταγμα και η πολιτική είναι δυο διακριτές τάξεις. Στην πραγματικότητα όμως είναι μια αδιαίρετη και αδιάσπαστη ενότητα, αφού το ίδιο το Σύνταγμα απονέμει στην Κυβέρνηση την αρμοδιότητα χάραξης πολιτικής. Το ίδιο το Σύνταγμα καθορίζει τα όρια και τις προϋποθέσεις της έκδοσης μιας “κυβερνητικής/πολιτικής πράξης”. Το ίδιο το Σύνταγμα προβλέπει τον έλεγχο τους. Άρα το Σύνταγμα και η πολιτική είναι το ένα και το αυτό.

Συνεπώς, για να προχωρήσουμε σε μια αναθεωρητική διαδικασία θα πρέπει να διαγνώσουμε αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις, αλλά και οι συνθήκες που να την ευνοούν . Και τη δεδομένη στιγμή επικρατεί μια θεσμική αμετροέπεια και ακηδία , οι οποίες οδηγούν σε συνταγματικούς αυτοσχεδιασμούς αρκετά επικίνδυνους να εφαρμοσθούν σε ένα Σύνταγμα, το οποίο όποτε περιφρονήθηκε, όποτε λεηλατήθηκε , οδήγησε σε εθνικές καταστροφές .

Φυσικά η συνταγματική εγκράτεια που πρέπει να υπάρχει, δεν υποβαθμίζει την αξία που έχει μια αναθεώρηση ή την αναγκαιότητα να προωθηθούν κάποιες συνταγματικές αλλαγές, που έχουν από καιρό ωριμάσει. Η αναθεώρηση όμως σαν μηχανική , σαν λειτουργία πρέπει να είναι εντοπισμένη και προσεκτική, όχι ριζική και διάχυτη , διότι εγκυμονεί κινδύνους απώλειας δημοκρατικών κεκτημένων .

Και εκτός ίσως από την άγονη αναθεώρηση του 2008, όλες οι υπόλοιπες διαφύλαξαν και εκσυγχρόνισαν αυτά τα κεκτημένα. Το Σύνταγμα του 1975 επέφερε τη πολιτειακή μεταβολή και κατοχύρωσε το ισχύον πολίτευμα. Το Σύνταγμα του 1986 επιβεβαίωσε την ανάγκη ύπαρξης ισχυρής εκτελεστικής εξουσίας και θωράκισε ακόμα περισσότερο την αντιπροσωπευτική και κοινοβουλευτική αρχή. Το Σύνταγμα του 2001 υπήρξε ένα συναινετικό Σύνταγμα, που εισήγαγε τις μετα-πλειοψηφικές συναινέσεις όπως τα ¾ που απαιτούνται στην Διάσκεψη των Προέδρων για την ανάδειξη της ηγεσίας των ανεξάρτητων αρχών.

Η ριζική αναθεώρηση θα ταυτιστεί και με μια συνταγματική και κοινωνική επανεκκίνηση μόνο όταν τα προβλήματα και οι κρίσεις, απορρέουν οι ίδιες από το Σύνταγμα. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι από αύριο το πολίτευμα μας θα είναι Προεδρικό , τα ίδια προβλήματα, οι ίδιες στρεβλώσεις θα συνεχίσουν να ισχύουν, αφού το πρόβλημα που κατατρύχει πολίτες και πολιτικούς είναι αυτό της έλλειψης θεσμικής συνείδησης.

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι συνταγματικό. Είναι πρόβλημα εθνικής αυτοσυνειδησίας, πολιτικής νοοτροπίας και θεσμικής εμπιστοσύνης. Για αυτό και πρέπει να ενσταλάξει βαθιά μέσα μας, αλλά να ριζωθεί και στην αντίληψη του ίδιου του συστήματος, ότι το Σύνταγμα δεν αποτελεί κανενός είδους λάφυρο, αλλά συνιδιοκτησία όλων των πολιτών.

Για αυτό και σε κρίσιμες περιόδους , όπου ο πολιτικός κατήφορος δεν έχει κανένα ηθικό και συνταγματικό όριο, όλοι όσοι πιστεύουμε σε ένα συνταγματικό πατριωτισμό, όλοι όσοι πιστεύουμε στην δημοκρατία και το κράτος δικαίου, πρέπει να στρατευθούμε θυσιαστικά στην υπεράσπιση του Συντάγματος μας.


Βιβλιογραφία/ Πηγές:

  1. Ποια δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; Νίκος Κ. Αλιβιζάτος
  2. Ένα καινοτόμο Σύνταγμα για την Ελλάδα. Νίκος Κ.Αλιβιζάτος, Παναγής Βουρλούμης, Γιώργος Γεραπετρίτης, Γιάννης Κτιστάκτις, Στέφανος Μάνος, Φίλιππος Σπυρόπουλος
  3. Σημειώσεις Συνταγματικού Δικαίου ( από “Προεδρευόμενη σε Προεδρική δημοκρατία’’; Άρθρο του ίδιου), Άλκης Δερβιτσιώτης
  4. Η Καταστρατήγηση του Συντάγματος στην εποχή των μνημονίων, Κώστας Χ. Χρυσόγονος
  5. Θεσμοί: Κρίση και Ρήξη, Θανάσης Διαμαντόπουλος
  6. Εν ου παικτοίς, Στ. Τσακυράκης, Νίκος Αλιβιζάτος, Ευάγγελος Βενιζέλος
  7. Η συναινετική αναθεώρηση του 2001, Ευάγγελος Βενιζέλος
  8. Για έναν Συνταγματικό πατριωτισμό , Ευάγγελος Βενιζέλος
  9. Προεδρικό ή Κοινοβουλευτικό πολίτευμα ; (εισήγηση σε εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του Θ.Διαμαντόπουλου), Ευάγγελος Βενιζέλος
  10. Εξαιρετικά επικίνδυνη η συντακτική εξουσία, Μιχαήλ Σταθόπουλο
Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

Σχόλια   

0 #1 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΙΑΓΚΟΣ 26-12-2016 12:29
Πολυ φαια ουσια για το τιποτα.
Καλη ειναι η επιστημονικη αναλυση, αλλα καλυτερα θα ηταν να βλεπουμε και τα προφανη.
Η συνταγματικη αναθεωρηση ειναι σημερα επιτακτικη γι αυτο το καθεστως που τοσα χρονια εξυπηρετηθηκε αριστα με το παρον συνταγμα, μονο για ενα λογο.
Γιατι ολο και περισσοτεροι Ελληνες οπως και Ευρωπαιοι καταλαβαινουν το προφανες.
Οτι εμειναν χωρις πατριδες να τους κυβερνουν οι "αγορες".
Η αναθεωρηση του συνταγματος λοιπον ενα και μονο λογο εχει και ολα τα αλλα ειναι φερεντζες.
Να σταματησει τον εθνικισμο δια νομου.
Μονο οποιος εσκεμμενα εθελοτυφλει δεν το βλεπει.
Το παρον συνταγμα το οποιο βεβαια ουτε το ψηφισε ο λαος, ουτε το αναθεωρησε εκανε μια χαρα την δουλεια, οχι τοσο με την εφαρμογη του, αλλα κυριως με το οτι επετρεψε να το καταπατουν ανενοχλητα.
Τωρα ηρθε η ωρα να ορισει καθαρα αυτο που το 1974 δεν τολμουσε ουτε να σκεφτει κανεις. Οτι η Ελλαδα πρεπει να παψει να ειναι κρατος και πατριδα των Ελληνων. Θα φυγουν απο μεσα το περι εθνους και εθνικης παιδειας και θα ληφθει μεριμνα για απαγορευση κομματων "αντιδημοκρατικ ων", λυνωντας τα χερια της εκαστοτε κυβερνησης, αφου στην Ελλαδα εξ ορισμου θεωρειται οτι οποιος ειναι εθνικιστης, ειναι και "φασιστας".
Οποιος αμφιβαλλει θα πρεπει να αναλογιστει, αν θα ειχε καμια διαφορα ενας Παπουλιας η Στεφανοπουλος, η Πακης με η χωρις αρμοδιοτητες. Αφου σαν ΠτΔ συμφωνησαν παντα με τα τεκταινομενα απο τις κυβερνησεις και ιδιαιτερα για την μετατροπη της χωρας σε επαρχια κατοικουμενη απο μαζεματα λαων.
Προβαλλονται και επιχειρηματα για την αρση της βουλευτικης ασυλιας και του νομου περι ευθυνης υπουργων, αλλα οπως ειπα αυτα ειναι φερετζες. Αν ηθελαν να μην υπαρχει ασυλια, δεν θα υπηρχε. Αυτοι που θα κληθουν να ψηφισουν το συνταγμα ειναι οι ιδιοι που καλυπτουν ολους τους απατεωνες δια της βουλευτικης ασυλιας και εχουν κανει 15 περιπου αρσεις ασυλιας στον Κασιδιαρη για καθε μαλακια που σκεφτηκαν.
Οταν λοιπον ακουτε για αναθεωρηση του συνταγματος να ξερετε οτι ετοιμαζουν την ταφοπλακα του εθνικου κρατους των Ελληνων, δινοντας και συνταγματικη καλυψη σ αυτα που μεχρι τωρα εκαναν παρανομως.
Παράθεση

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση