Η αλήθεια για την ανεργία στις ΗΠΑ

Κάτω από την επιφάνεια μαίνεται μια πραγματικότητα μειωμένων εισοδημάτων και ανασφάλειας, η οποία οφείλεται στην αποβιομηχάνιση της αμερικανικής οικονομίας.

Μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ ως νέου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών προωθείται μια ιδέα σύμφωνα με την οποία τα αίτια του εκλογικού αποτελέσματος δεν εντοπίζονται πρωταρχικά στα αντικειμενικά δεδομένα, αλλά περισσότερο στο ιδεολογικό πεδίο και συγκεκριμένα στην αυξανόμενη επιρροή μιας κοινωνικής τάσης που κάποιοι την βλέπουν αρνητικά, ως αντιδημοκρατική, ανελεύθερη και αντιδραστική προς την ανοιχτή κοινωνία, και άλλοι θετικά, ως πατριωτική, σε υπεράσπιση του έθνους-κράτους και της εθνικής ανεξαρτησίας.

Το στοιχείο που αναφέρεται συνεχώς από διάφορες πλευρές ως απόδειξη μιας σχετικά καλής αμερικανικής οικονομικής κατάστασης, που θα καθιστούσε δευτερεύουσα την επίδραση της οικονομίας στην προκύψασα πολιτική εξέλιξη, είναι εκείνο του ποσοστού ανεργίας. Θεωρώ συνεπώς απαραίτητο να απαντηθεί άμεσα αυτό το επιχείρημα, ώστε να αποδειχτεί ότι αντίθετα η πολιτική εξέλιξη μπορεί πράγματι να εξηγηθεί από την αντικειμενική αμερικανική οικονομική και κοινωνική κατάσταση, όπως είχα υποστηρίξει (http://www.politicaldoubts.com/north-america/item/1075-to-fainomeno-tramp-santers) σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις ήδη πριν από τις εκλογές (http://www.politicaldoubts.com/north-america/item/1126-giati-tramp) .

Είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση Ομπάμα πρόκειται να ολοκληρώσει τη θητεία της αφήνοντας την επίσημη ανεργία στις ΗΠΑ σε ένα επίπεδο αισθητά χαμηλότερο σε σχέση με την αρχή της. Τον Ιανουάριο του 2009 η επίσημη ανεργία βρισκόταν στο 7.6%, αυξήθηκε μέχρι ένα μέγιστο ίσο με 10% τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, και έχοντας παραμείνει σε παρόμοια επίπεδα μέχρι τον Νοέμβριο του 2010 (9.8%), άρχισε να μειώνεται, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Μπαράκ Ομπάμα, όταν ξεκινώντας από το 8% του Ιανουαρίου του 2013 μειώθηκε συνεχώς μέχρι το τωρινό 4.9%.

Πρέπει καταρχήν να ειπωθεί ότι αυτό το ποσοστό δεν είναι κάτι εξαιρετικό για τα αμερικανικά δεδομένα, καθώς οι ΗΠΑ ιστορικά δίνουν πάντα κυρίαρχη σημασία στην υψηλή απασχόληση, σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες προσπαθούν να απαντήσουν στις ανάγκες του πληθυσμού χρησιμοποιώντας περισσότερα εργαλεία των κοινωνικών πολιτικών. Έτσι κάποιος μπορεί να παρατηρήσει ότι και κατά τη διάρκεια της προεδρίας Μπους, μεταξύ Αυγούστου 2005 και Απριλίου 2008 η ανεργία ήταν σταθερά μικρότερη ή ίση με 5%, για να αυξηθεί ιλιγγιωδώς στο δεύτερο εξάμηνο του 2008.

Την αλήθεια όμως για την ανεργία και γενικά την τωρινή κοινωνικοοικονομική κατάσταση στις ΗΠΑ αποκαλύπτει ιδιαίτερα το ποσοστό συμμετοχής στην εργατική δύναμη. Αυτό συνίσταται στο US labor force participation rate (http://www.investopedia.com/terms/p/participationrate.asp), το οποίο καταγράφει τον λόγο ανάμεσα στον αριθμό των εργαζόμενων και των επίσημων ανέργων προς εκείνον των δυνητικών εργαζόμενων, δηλαδή όλων των ατόμων ηλικίας άνω των 16 ετών εκτός από φυλακισμένους, ιδρυματοποιημένους και όσους υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις. Το ποσοστό συμμετοχής στην εργατική δύναμη ήταν ίσο με 65.5% στην αρχή της προεδρίας Ομπάμα τον Ιανουάριο του 2009 (http://www.bls.gov/news.release/archives/empsit_02062009.pdf) και τον Οκτώβριο του 2016 (http://www.bls.gov/web/empsit/cpseea01.htm) είναι ίσο με 62.8%, έχοντας κατέβει ακόμα χαμηλότερα το 2015: από το 1978 είχε να βρεθεί σε τόσο χαμηλά επίπεδα, ενώ από το 1989 ως το 2008 ήταν σταθερά μεγαλύτερο από 66%, και συχνά μεγαλύτερο από 67%.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα  με το Bureau of Labor Statistics (http://www.bls.gov/home.htm) ο αριθμός των δυνητικών εργαζόμενων στις ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2009 ήταν ίσος με 234.7 εκατομμύρια, μεταξύ των οποίων 153.7 εκ. ήταν εργαζόμενοι ή αναζητούσαν ενεργά μια θέση εργασίας (δηλαδή ήταν επίσημοι, καταγεγραμμένοι άνεργοι). Τον Οκτώβριο του 2016 ο αριθμός δυνητικών εργαζόμενων ήταν ίσος με 254.3 εκ., ενώ εκείνο των εργαζόμενων και επίσημων ανέργων ίσο με 159.7 εκ., μεταξύ των οποίων οι δεύτεροι ανέρχονταν σε 7.8 εκ. Με έναν δείκτη συμμετοχής ίσο με εκείνον του Ιανουαρίου 2009, ήτοι 65.5%, οι εργαζόμενοι και οι καταγεγραμμένοι άνεργοι θα ήταν συνεπώς 166.6 εκ., και συγκεκριμένα ο αριθμός των δεύτερων θα ήταν ίσος με 14.7 εκ. Με άλλα λόγια η επίσημη ανεργία θα ήταν ίση όχι με 4.9% αλλά με 8.8%, δηλαδή αισθητά μεγαλύτερη από εκείνη που ο πρόεδρος Ομπάμα παρέλαβε στην αρχή της θητείας του, και αποφασιστικά υψηλότερη από εκείνη που εκπροσωπεί την κανονικότητα για την αμερικανική κοινωνία. Αν επιπλέον υποτεθεί μια συμμετοχή στην εργατική δύναμη παρόμοια με εκείνη της περιόδου 1989-2008, δηλαδή 66-67% –  ποσοστό που θα αντιστοιχούσε συνεπώς στην κανονικότητα για την προ κρίσεως αμερικανική κοινωνία –, τότε η «πραγματική» τωρινή ανεργία θα ήταν τουλάχιστον διπλάσια από την επίσημη.

Αν στη συνέχεια συνυπολογιστεί η παρουσία αρκετών εκατομμυρίων παράνομων μεταναστών στη χώρα, γίνεται προφανές πως και τα τα εισοδήματα των ανειδίκευτων εργαζόμενων που διατηρούν μια θέση εργασίας, υπόκεινται σε τρομερή πίεση, ενώ ένα μέρος αυτών αποτελείται ούτως ή άλλως από υποαπασχολούμενους. Και σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί το δεδομένο της τεράστιας αύξησης του αμερικανικού δημόσιου χρέους,το οποίο ξεκινώντας από 77.4% του ΑΕΠ τον Ιανουάριο του 2009 ξεπερνά το 105% τον Οκτώβριο του 2016, ενώ από το 1966 μέχρι τον Ιούνιο του 2008 κυμαινόταν μεταξύ 30-65% του ΑΕΠ.

Άρα τα ποσοστά της επίσημης ανεργίας και της μεγέθυνσης του ΑΕΠ (2.9% αυτή τη στιγμή http://www.tradingeconomics.com/united-states/gdp-growth), που τόσο έχουν τονιστεί από όσους υποστηρίζουν ότι η πρόσφατη πολιτική εξέλιξη πρέπει να ερμηνευτεί κυρίως μέσω ιδεολογικής ή πολιτιστικής οπτικής και όχι αντικειμενικής και υλικής, και από όσους στην Ευρώπη θέλουν να βλέπουν στην πολιτική Ομπάμα την απάντηση στη λιτότητα που έχει υιοθετήσει η ΕΕ, αποδεικνύονται πολύ λιγότερο σημαντικά, αν όχι εντελώς κενά νοήματος. Αυτά βασίζονται σε μια ανάκαμψη τεχνητή και ονομαστική, προερχόμενη ακριβώς από την απογοήτευση και την παραίτηση εκατομμυρίων Αμερικανών εργαζομένων, και σε έναν ωκεανό δημόσιου χρέους, και όχι σε μια ανόρθωση της αμερικανικής παραγωγική βάσης. Κάτω από την επιφάνεια μαίνεται μια πραγματικότητα μειωμένων εισοδημάτων και ανασφάλειας, η οποία οφείλεται στην αποβιομηχάνιση της αμερικανικής οικονομίας. Αποβιομηχάνιση που προέκυψε κυρίως εξαιτίας του «ελεύθερου» εμπορίου με την κινεζική κομμουνιστική δικτατορία, το οποίο επέλεξαν και προώθησαν οι κυβερνήσεις Κλίντον, Μπους και Ομπάμα.

Ο Σωτήριος Φ. Δρόκαλος είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος Διεθνών Σχέσεων και πτυχίου Νομικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Είναι συγγραφέας δύο βιβλίων ιστορίας και θεωρίας των διεθνών σχέσεων στην ιταλική γλώσσα, και συνεργάζεται με τα ελληνικά περιοδικά «Ιστορικά Θέματα» και «Στρατιωτική Ιστορία».

Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση