Η Ελληνική Μειονότητα στην Αλβανία υπό το πρίσμα του εξευρωπαϊσμού

Ο βαθμός εξευρωπαϊσμού της Αλβανίας για τα ανθρώπινα και μειονοτικά δικαιώματα είναι περιορισμένος, διότι οι αλβανικές κυβέρνησεις διακρίνονται από έλλειμμα βούλησης για την εφαρμογή των Ευρωπαϊκών αρχών.
Γκόρος Βαλεντίνος
Η αναφορά στον όρο εξευρωπαϊσμός υποδηλώνει αλλαγές και συνίσταται, τουλάχιστον, σε δύο εκδοχές. Η πρώτη εκδοχή αφορά τις επιπτώσεις των διαδικασιών της ευρωπαϊκής ενοποίησης στο εσωτερικό των κρατών-μελών. Ενώ η δεύτερη εκδοχή του εξευρωπαϊσμού συμπεριλαμβάνει και τη διαδικασία διάδρασης μεταξύ του ευρωπαϊκού και του εθνικού πεδίου.

Ο εξευρωπαϊσμός των υποψήφιων κρατών μελών αποτελεί μια top-down διαδικασία. Αφορά, δηλαδή, τις επιπτώσεις των διαδικασιών της ευρωπαϊκής ενοποίησης στο εσωτερικό των κρατών, όχι μόνο στα υφιστάμενα κράτη- μέλη της ΕΕ, αλλά και στα υποκείμενα σε διαπραγματεύσεις για την εισδοχή τους σε αυτή, γεγονός που γίνεται αντιληπτό από τον τρόπο με τον οποίο τα πολιτικά και οικονομικά συστήματα των υποψήφιων κρατών- μελών εναρμονίζονται με τις ευρωπαϊκές αρχές. Έτσι τα τρίτα κράτη πρέπει να εκπληρώνουν τα οικονομικά και πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης (1993) που θέτει η ΕΕ μεσώ της αρχής της “αιρεσιμότητας” (conditionality). Ειδικότερα, τα υπό μετάβαση κράτη οφείλουν να επιτύχουν σημαντική πρόοδο στο σεβασμό του κράτους δικαίου, τη διεξαγωγή ελεύθερων και δημοκρατικών εκλογών, των σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, καθώς και στην μετάβαση προς την οικονομία της αγοράς.

Μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1991 και υπό την πίεση του ευρωπαϊκού παράγοντα, δρομολογήθηκαν οι διαδικασίες εκδημοκρατισμού και σύγκλισης της Αλβανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωσης. Η Αλβανία έχει επικυρώσει όλα τα κείμενα, της ΔΑΣΕ / ΟΑΣΕ, του Συμβούλιο της Ευρώπης, αλλά κυρίως τα πολιτικά κριτήρια της ΕΕ, με την πλήρη αποδοχή τους, δηλώνοντας ότι είναι υποχρεωμένη όχι μόνο να σέβεται και να προστατεύει αλλά και να εργάζεται στην κατεύθυνση της προώθησης των Ανθρωπίνων και Μειονοτικών δικαιωμάτων. Έτσι σε ότι άφορα το τυπικό σκέλος, έχει εναρμόνιση σε μεγάλο βαθμό το εθνικό με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Ωστόσ

Στο πλαίσιο αυτό η ελληνική μειονότητα συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα.

Οι εντάσεις που δημιουργούνται κατά καιρούς από τον τρόπο με τον οποίο ασκεί πολιτική το αλβανικό κράτος αναδεικνύουν τα προβλήματα με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι οι Έλληνες στην Αλβανία ( πχ, η απέλαση από το Αργυρόκαστροαστρο του Αρχιμανδρίτη Χρυσόστομου Μαϋδώνη, η φυλάκιση πέντε ηγετικών στελεχών της “Ομόνοιας, η βία και νοθεία στη Χειμάρα στις δημοτικές εκλογές του 2000, η υπόθεση του Αριστοτέλη Γκούμα , κτλ)

Εκτός από τα παραπάνω, η ελληνική μειονότητα συνεχίζει να αντιμετωπίζει και αλλά προβλήματα.

Το μεταπολιτευτικό αλβανικό κράτος συνέχισε την πρακτική των “μειονοτικών ζωνών”, που εισήγαγε το Κ.Ε.Α., με την αναγνώριση ως μειονοτικών περιοχών των 99 χωριών του Αργυρόκαστρου και των Αγίων Σαράντα, που είχε αναγνωρίσει και το χοτζικό καθεστώς.

Η παροχή της μειονοτικής εκπαίδευσης συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα.

Επίσης στο ζήτημα της ιδιοκτησίας, η κατάσταση είναι δύσκολη, δεδομένου του υφισταμένου ιδιοκτησιακού νομικού καθεστώτος και της δράσεις του αλβανικού κράτους στις περιοχές όπου ιστορικά ζουν Έλληνες.

Εν συνεχεία, ένα άλλο θέμα που απασχολεί την ελληνική μειονότητα σχετίζεται με την απουσία βούλησης για πρόοδο στα ζητήματα επιστροφής της κοινοτικής, της εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας. Όπου παρά τις υποσχέσεις, του αλβανικού κράτους δεν έχουν επιστραφεί ακόμα στο σύνολο τους.

Ακόμα ο τρόπος δράσης από της αλβανικές κυβερνήσεις σε ότι άφορα τις Διοικητικές Μεταρρυθμίσεις ( η τελευταία έγινε το 2014 ), στο νότιο τμήμα της χώρας, συντελείται με τρόπο, ώστε η εκλογική εκπροσώπηση των Ελλήνων, να αποδυναμώνεται.

Ακολούθως, η διαχρονική πολιτική των αλβανικών κυβερνήσεων κατά την διάρκεια όλης της μεταβατικής περιόδου να μη επιτρέψουν στους Έλληνες ίση μεταχείριση με τους Αλβανούς, σε θέματα που αφορούν θέσεις δύναμης σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής.

Ένα μεγάλο πρόβλημα που ενδιαφέρει την ελληνική μειονότητα είναι η άρνηση του αλβανικού κράτους στην επαναφορά της ελληνικής εθνικότητας σε όλους τους Έλληνες της Αλβανίας, δηλαδή το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού. Συστηματικά οι αλβανικές κυβέρνησης παρουσιάζουν εμπόδια, καθώς, τόσο στην απογραφή του 2001, όσο και στην απογραφή του 2011 δεν παρέχουν τη δυνατότητα και το δικαίωμα στους πολίτες να δηλώσουν την εθνικότητα τους.

Τέλος ένα άλλο ζήτημα είναι η χρήση της ελληνικής γλωσσάς στο δημόσιο βίο (πχ, στις πινακίδες των δρόμων, σε μνημεία πολιτισμού, σε δημοσιά έγγραφα. κτλ )

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφέρουμε ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική μειονότητα σήμερα στην Αλβανία δεν είναι στην ίδια κατάσταση με τις αρχές του 1990, καθώς έχουν γίνει και μικρά βήματα προόδου, πχ, έχουν ιδρυθεί δύο ιδιωτικά δημοτικά σχολεία ( Όμηρος ), στην Κορυτσά (το 2004) και στην Χειμάρα (το 2006).

Η ένταξη της Αλβανίας στη ΕΕ αποτελεί εθνική προτεραιότητα στην ατζέντα της κάθε κυβέρνησης. Ωστόσο το τελευταίο χρονικό διάστημα στη περιοχή διαμορφώνετε ένα γεωπολιτικό παίγνιο, πού οδηγεί τον πρωθυπουργό της Αλβανίας Έντι Ράμμα στην προβολή εθνικιστικών στοιχείων όπως: δηλώσεις υπέρ της Μεγάλης Αλβανίας, η αμφισβήτηση της ελληνικής ΑΟΖ, η συνεργασία πλέον με το κόμμα των Τσάμηδων (PDIU), το οποίο έχει εθνικιστικό προσανατολισμό, γεγονός που οδήγησε στη παραίτηση του Ευάγγελου Ντούλε από Αντιπρόεδρο της Βουλής (προέδρου του ελληνικού κόμματος ΚΕΑΔ ). Η κατάσταση αυτή δεν αναδεικνύει ένα ευρωπαϊκό προσανατολισμό με σεβασμό στην ελληνική μειονότητα, τουναντίον, οδηγεί σε ένταση.

Καταλήγοντας, παρόλο που το αλβανικό κράτος έχει εναρμονίσει το εθνικό με το ευρωπαϊκό δίκαιο στον τομέα των ανθρώπινων και μειονοτικών δικαιωμάτων, καθώς στην αλβανική νομοθεσία προβλέπεται ρητά η κατοχύρωση δικαιωμάτων βάση της εθνικής καταγωγής και εθνικότητας, παρατηρείται ότι σε μεγάλο βαθμό δεν εφαρμόζει αυτά που το ίδιο προβλέπει. Ο βαθμός εξευρωπαϊσμού της Αλβανίας για τα ανθρώπινα και μειονοτικά δικαιώματα είναι περιορισμένος, διότι οι αλβανικές κυβέρνησης διακρίνονται από έλλειμμα βούλησης για την εφαρμογή των Ευρωπαϊκών αρχών.
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση