Ελλάδα - Ισραήλ και στο βάθος... Κύπρος

 

Αγγελική Λέντη , Διεθνολόγος - MSc Univ. of Piraeus

Διαρρεεται τελευταια πως η διαπραγματευτική ισχύς της Ελλάδας έχει μειωθεί σημαντικά λόγω της οικονομικής κρίσης και της θέσης της στο σημερινό διεθνές σύστημα. Είναι λάθος όμως, να δεχόμαστε κάτι τέτοιο ως δεδομένο, γιατί αφενός η ιστορία μας δείχνει ότι κάθε κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε ευκαιρία και αφετέρου παρατηρούμε ότι αυτό δεν εμπόδισε την Ελλάδα να πραγματοποιήσει μια νέα συνεργασία, αυτή με το Ισραήλ, συνεργασία που πολλοί θεωρούν ότι θα εξελιχθεί σε συμμαχία. Πρόκειται για στρατηγική επιλογή της Ελλάδας, μια επί μονήμου βάσεως μακρά συμμαχία; Τακτική ή απλά για μια «ευκαιριακή» πολιτική που προέκυψε μέσα στο χάος της οικονομικής ζωής μιας χώρας που παραλύει;

Η Μέση Ανατολή είναι μια περιοχή του πλανήτη όπου εντοπίζονται τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ταυτόχρονα, πρόκειται για μία περιοχή όπου εντοπίζονται πολλαπλές πηγές αστάθειας που τη φέρνουν συνεχώς στο προσκήνιο του διεθνούς ενδιαφέροντος.

Για λόγους εγγύτητας και ιστορικά διαχρονικής ελληνικής παρουσίας στην περιοχή θα περίμενε κανείς ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική θα είχε προ καιρού προσανατολιστεί προς αυτή την κατεύθυνση. Και φυσικά λόγω της μεγάλης ελληνικής επιχειρηματικής δραστηριότητας και των ελληνικών επενδύσεων σε όλο τον αραβικό κόσμο. Ωστόσο, η Ελλάδα είναι απούσα ακόμα και στις εξελίξεις αναφορικά με την Αραβική Άνοιξη. Κάτι τέτοιο ήταν βεβαίως αναμενόμενο λόγω του μονοδιάστατου, τα προηγούμενα χρόνια, ευρωατλαντικού προσανατολισμού της ελληνικής διπλωματίας.Τα ενδιαφέροντα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής δε θα έπρεπε να περιορίζονται στα ευρωπαϊκά θέματα και τις διαφορές μας με την Άγκυρα και τα Σκόπια. Οι εξελίξεις σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο επιβάλλουν την άσκηση μίας ενεργητικής και πολύπλευρης εξωτερικής πολιτικής. Αυτή την αλλαγή σελίδας ίσως σηματοδοτεί η συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Αυτό μαρτυρούν και οι συνεχείς επισκέψεις των πρωθυπουργών Ελλάδας και Ισραήλ από το 2010 και ύστερα, καθώς και η προγραμματισμένη επίσκεψη του πρωθυπουργού του Ισραήλ Benjamin Netanyahu αυτόν τον μήνα στην Κύπρο - η πρώτη επίσκεψη Ισραηλινού ηγέτη στη Μεγαλόνησο .

Είναι φανερό ότι πρόκειται για μια συμμαχία που την προκάλεσε ο ανταγωνισμός και ο φόβος της αύξησης ισχύος της Τουρκίας, καθώς και της προσπάθειάς της να εξελιχθεί σε περιφερειακό ηγεμόνα στην περιοχή και ήρθε τη στιγμή που το Ισραήλ επαναπροσδιορίζει τις στρατηγικές του σχέσεις και στρέφεται προς την Ελλάδα ως ένα σύμμαχο που μπορεί να «γεφυρώσει» τις διαφορές του με τη Δύση, μετά τη ρήξη των σχέσεών του με την Τουρκία. Αυτή η ρήξη θα έχει σοβαρές συνέπειες για το Ισραήλ, καθώς είναι μια στενή λωρίδα γης, ανάμεσα σε εχθρικά προς αυτό γειτονικά αραβικά κράτη και θα στερηθεί τον πολύτιμο τουρκικό εναέριο χώρο. Η συνεργασία με την Ελλάδα, λοιπόν, θα του προσφέρει τον εναέριο χώρο που στερείται για την διενέργεια πτήσεων μεγάλων αποστάσεων σε στρατιωτικές ασκήσεις που θα επικυρώνουν την συνεργασία στον αμυντικό τομέα. Ας μην ξεχνάμε την αναγκαιότητα τέτοιων ασκήσεων λόγω της Ιρανικής απειλής, από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και των έντονων σεναρίων για βομβαρδισμό του Ιράν από το Ισραήλ.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί και η αλλαγή της στάσης των ΗΠΑ από ενεργή σε πιο αποστασιοποιημένη, αλλά και οι οργανώσεις Hamas και Hezbollah που παραμένουν ισχυρές και δημιουργούν προβλήματα στο εσωτερικό του Ισραήλ. Ένας άλλος εξίσου σημαντικός λόγος που οδήγησε στη συμμαχία των εν λόγω χωρών είναι η ενέργεια, τα κοιτάσματα φυσικού αερίου που έχουν εντοπιστεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Το κοίτασμα «Λεβιάθαν» στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ εικάζεται ότι διαθέτει φυσικό αέριο 453 δισ. κυβικών μέτρων.

Η Ελλάδα οφείλει να αποκτήσει το δικό της ρόλο για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά της. Κι αυτός ο ρόλος απαιτεί σύσφιξη των σχέσεων με το Ισραήλ, παρά τις αντιδράσεις για αποξένωση με τον αραβικό κόσμο. Μπορεί να γίνει ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, να μην διαταράξει τις παραδοσιακά άριστες σχέσεις που πάντα είχαμε με τους Άραβες, αλλά αντίθετα να τις συμπληρώσει και να παίξει έναν ρόλο διαμεσολαβητή. Ούτε να επηρεάσει, φυσικά, τον τρόπο με τον οποίο έβλεπαν πάντα οι Έλληνες το Παλαιστινιακό ζήτημα. Αντίθετα να βοηθήσει στην επίλυσή του.

Τέλος, η Ελλάδα ως χώρα πλήρως ενταγμένη στους ευρωατλαντικούς θεσμούς θα μπορούσε να αναλάβει έναν εποικοδομητικό διαμεσολαβητικό ρόλο στο ζήτημα των πυρηνικών του Ιράν, να βελτιώσει τις σχέσεις του με το Ισραήλ και γενικότερα με τη διεθνή κοινότητα και να το φέρει πιο κοντά στους διεθνείς θεσμούς, δίνοντας τέλος στην περιθωριοποίηση της ιρανικής κοινωνίας και προσδίδοντας αίγλη στον εαυτό της με μια τέτοια πρωτοβουλία που θα αναβάθμιζε την αξία της στα μάτια των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Καταλήγοντας, δεν μπορούμε να πούμε με απόλυτη βεβαιότητα αν τελικά η συνεργασία αυτή οδηγηθεί μελλοντικά σε μία ισχυρή συμμαχία. Το σίγουρο είναι ότι στις παρούσα συγκυρία αποτελεί μία καλή ανάγνωση των συνθηκών που μπορεί να εξελιχθεί σε μια πάγια στρατηγική επιλογή αλλαγής προσανατολισμού της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

Σχόλια   

0 #1 Γιάννης Μαυρουδάκης 22-10-2013 16:45
Το μεγάλο πρόβλημα στη Μέση Ανατολή είναι το ΙΣΡΑΗΛ! Καταλάβετέ το επιτέλους!
Παράθεση
0 #2 Μιχάλης Ν. 22-10-2013 16:46
Κανείς δεν αρνείται ότι οι Ισραηλινοί από θύματα έχουν γίνει θύτες εγκλημάτων. Όταν όμως ασκείς εξωτερική πολιτική κάνεις ότι σου υπαγορεύει το συμφέρον της πατρίδας σου και των πολιτών της.
Παράθεση
0 #3 Μιχάλης Ν. 22-10-2013 16:47
Παρ όλα αυτά, η διαχρονική σχέση μας με τους Άραβες δεν έχει αποδώσει και πολύ, ενώ με το Ισραήλ μπορούμε να έχουμε οικονομικά οφέλη (την παρούσα στιγμή).
Παράθεση
0 #4 Κώστας Α. 22-10-2013 16:47
Παρ όλα αυτά, η διαχρονική σχέση μας με τους Άραβες δεν έχει αποδώσει και πολύ, ενώ με το Ισραήλ μπορούμε να έχουμε οικονομικά οφέλη (την παρούσα στιγμή).
Παράθεση
0 #5 Κώστας Α. 22-10-2013 16:48
Πέραν από τα ενεργειακά που δεν έχουν ακόμα προχωρήσει, κάπου 400.000 Εβραίοι ήρθαν ως τουρίστες το '11, με αυξημένο το ενδιαφέρον για του χρόνου. Πρέπει να κοιτάξουμε το δικό μας συμφέρον. Ως προς τη σχέση Ισραήλ - Τουρκίας δεν νομίζω πως θα ριχθεί εντελώς.
Παράθεση

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση