Η νέα διάσταση στην μελέτη του ‘’Πολέμου’’ και της ‘’Ασφάλειας’’: Η είσοδος του Κυβερνοχώρου.

Η δήλωση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Barack Obama, ότι οι απειλές από τον Κυβερνοχώρο αποτελούν μία από τις σπουδαιότερες προκλήσεις για την Οικονομική και Εθνική Ασφάλεια της χώρας και ότι η οικονομική ευημερία των πολιτών της τον εικοστό πρώτο αιώνα θα εξαρτηθεί από την Ασφάλεια στον Κυβερνοχώρο.
Στον αιώνα της πληροφορίας, της τεχνολογικής προόδου και της ηλεκτρονικής επαφής, η παραδοσιακή μελέτη του ‘’Πολέμου’’ και της ‘’Ασφαλείας’’, οφείλει να προσαρμοστεί στις νέες επιταγές. Η κυριαρχία του διαδικτύου σε κάθε φάσμα της καθημερινής πραγματικότητας, εδράζει ένα νέο πλαίσιο διεξαγωγής και μελέτης των δύο εννοιών - αν και οι έννοιες αυτές αποτέλεσαν απαρχή του διαδικτύου (Σχέδιο ARPANET), εγκαθιδρύοντας ένα πέμπτο πεδίο, μετά την ξηρά, την θάλασσα, τον αέρα και το διάστημα, αυτό του Κυβερνοχώρου (Sleat, 2013).

Η σημασία του Κυβερνοχώρου, αν και υποτιμάται από πολλούς αναλυτές, έχει απασχολήσει εκτενώς την επιστημονική κοινότητα, ειδικότερα τα τελευταία πέντε έτη. Η δήλωση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Barack Obama, ότι οι απειλές από τον Κυβερνοχώρο αποτελούν μία από τις σπουδαιότερες προκλήσεις για την Οικονομική και Εθνική Ασφάλεια της χώρας και ότι η οικονομική ευημερία των πολιτών της τον εικοστό πρώτο αιώνα θα εξαρτηθεί από την Ασφάλεια στον Κυβερνοχώρο (Executive Office of the Presidency Of the United States, 2009), υπογραμμίζει το έντονο ενδιαφέρον γύρω από το θέμα.

Παρά το όποιο ενδιαφέρον στην σύγχρονη ακαδημαϊκή βιβλιογραφία δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός. Παρόλα αυτά ως Κυβερνοχώρος μπορεί να οριστεί ως η σύνθεση των δικτύων επικοινωνίας, των βάσεων δεδομένων και των πηγών πληροφόρησης σε ένα παγκόσμιο εικονικό δίκτυο (Liaropoulos, 2011), ενώ ως Πόλεμος στον Κυβερνοχώρο/Κυβερνοπόλεμος ως η οι δυνατότητες κρατικών και μη κρατικών δρώντων, σε δικτυακή βάση, να διαταράξουν, να αφαιρέσουν, να υποβαθμίσουν, να χειραγωγήσουν και ακόμη να καταστρέψουν πληροφορίες σε υπολογιστές ή δίκτυα υπολογιστών ή ακόμη και αυτά τα ίδια, ενός άλλου δρώντα (Greathouse, 2014).

Το νέο αυτό πεδίο διεξαγωγής πολέμου και αντίληψης της ασφάλειας προσφέρει ορισμένα πλεονεκτήματα. Αρχικά, δεν αποτελεί παραδοσιακή πράξη βίας, με την έννοια ότι καμία ανθρώπινη ζωή δεν τίθεται άμεσα σε κίνδυνο. Γι αυτόν τον λόγο ο Κυβερνοπόλεμος έχει χαρακτηριστει ως Μέσο Μαζικής Διαταραχής (Means of Mass Disruption) ως αντιδιαστολή στα μέσα μαζικής καταστροφής, που θέτουν μεγάλες μερίδες μαχομένων και μη αμάχων σε κίνδυνο (Means of Mass Destruction) (Cetron & Davies, 2009). Επιπλέον τα όπλα στον κυβερνοχώρο και η κατοχή τους δεν εξασφαλίζουν επαρκή αποτροπή και αποσυνδέουν τον πόλεμο από την συμβολική επίδειξη ισχύος ( Rid, 2013). Τέλος ο Κυβερνοπόλεμος είναι περισσότερο, όχι μόνο κοινωνικά, αλλά και νομικά αποδεκτός από μία παραδοσιακή διεξαγωγή πολέμου, λαμβάνοντας υπόψιν την εμεσότητα και την μη υπεκφυγή από το καθιερωμένο διεθνές νομικό πλαίσιο.

Από την άλλη μεριά όμως, η διεξαγωγή ενός Κυβερνοπολέμου παρουσιάζει σωρεία δυσμενών επιπτώσεων που κάλλιστα μπορούν να συγκριθούν με εκείνες ενός κανονικού πολέμου. Αρχικά, μέσω μία ηλεκτρονικής επίθεσης, είναι αδύνατον να μην υποβαθμιστεί η αρχή της μη διάκρισης, μαχομένων και αμάχων. Όπως έδειξε και περίπτωση του Stuxnet Worm, για την παρακώλυση του Πυρηνικού Προγράμματος του Ιράν, αν και σαφής στόχος υπήρχε η διατάραξη των πληροφοριών ενός συγκεκριμένου δικτύου, o ιός εξαπλώθηκε ραγδαία πλήττοντας 100.000 σε 155 χώρες (Sleat, 2013). Ακόμη λόγω της φύσης διεξαγωγής, ο πόλεμος δεν μένει πλέον σε κρατικό έλεγχο επιτρέποντας και σε μη κρατικούς δρώντες να συμμετέχουν σε επικείμενη διεξαγωγή του, μειώνοντας σοβαρά τον ρόλο του έθνους-κράτους, αμφισβητώντας τον ορισμό του Max Weber, περί κρατικού μονοπωλίου της βίας. Ο Κυβερνοπόλεμος επίσης, λόγω της ανώνυμης, επί το πλείστον, διάστασής του εκμηδενίζει την απόδοσή του σε κάποιον δρων, οδηγώντας σε μη λογοδοσία πράξεων, με αποτέλεσμα πρακτικής όπως η αποτροπή να είναι αδύνατες μέσω μιας επίθεσης στον Κυβερνοχώρο (Forbes, 2013). Και τέλος η μείωση του πολιτικού κινδύνου λόγω την ανωνυμίας, της αποτροπής που ασκούσε η απώλεια ανθρωπίνων ζωών και η ελάττωση του πολιτικού κόστους από την διεξαγωγή του πολέμου, είναι πολύ πιθανόν να αυξήσει κατακόρυφα της επιθέσεις . Μπορεί λοιπόν οι επιθέσεις στον Κυβερνοχώρο να φαντάζουν απόμακρες και αβλαβείς, σε περιπτώσεις όπου το τραπεζικό σύστημα, το σύστημα ελέγχου ων φραγμάτων και της ηλεκτρικής ενέργειας δεχόταν επίθεση, οι συνέπειες θα ήταν εφάμιλλες με μία κανονική σύγκρουση, μεγαλύτερες ή μικρότερες; (Waxman, 2011).

Συμπερασματικά, στην σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη διεθνή κοινότητα, ο μεγαλύτερος βαθμός αλληλεξάρτησης, δεν σηματοδοτεί μονάχα αμοιβαία οικονομικά οφέλη, αλλά παράλληλα είναι ένα τεκμήριο τρωτότητας από κάποια επικείμενη απειλή από τον Κυβερνοχώρο (Liaropoulos, 2011). Μπορεί μέσω της απουσίας άμεσης σύγκρουσης ο φόβος απώλειας ανθρωπίνων ζωών να μετριάζεται, αλλά οι έμμεσες επιπτώσεις είναι τρομακτικές αν αντιληφθούμε τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Συνεπώς, ελλείψει ενός νομοθετικού πλαισίου δράσης στον Κυβερνοχώρου και ενός ηθικοκανονιστικού πλαισίου αντίληψης των συνεπειών και της φύσης του διαδικτύου, οι επενδύσεις στον τομέα της ασφάλειας στον Κυβερνοχώρο θα δημιουργήσουν μία νέα δυναμική στην μελέτη των Διεθνών Σχέσεων και των Μελετών Πολέμου και Ασφάλειας, προσδίδοντας στον Κυβερνοχώρο, μία προς το παρόν μία μη συμβατική απειλή, την σημασία και το ενδιαφέρον που του αρμόζει.

_________
Βιβλιογραφία
Cetron, M. J., & Davies, O. (2009). Ten critical trends for cyber security. The Futurist, 43(5), 40–49.
Delibasis, D. (2002) “The Right of States to Use Force in Cyberspace: Defining the Rules of Engagement”, Information & Communication Technology Law, Vol 11, No.3, pp 255-268.
Executive Office of the Presidency Of the United States, 2009. The Comprehensive National Cybersecurity Initiative. [pdf] Executive Office of the Presidency Of the United States. Available at: http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/cybersecurity.pdf
Executive Office of the Presidency Of the United States, 2009. Assuring a Trusted and Resilient Information and Communications Infrastructure. CYBERSPACE POLICY REVIEW. [pdf] Executive Office of the Presidency Of the United States. Available at: http://www.whitehouse.gov/assets/documents/Cyberspace_Policy_Review_final.pdf
Farwell, J. P., & Rohozinski, R, 2011. Stuxnet and the future of cyber war. Survival, 53(1), 23–40.
Geers, K. (2011). Sun Tzu and cyber war. Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence. Retrieved March 20, 2012, from http://www.ccdcoe.org/articles/2011/Geers_SunTzuandCyberWar.pdf.
Greathouse, C. (2014). Cyber War and Strategic Thought: Do the Classic Theorists Still Matter? University of North Georgia, J.-F. Kremer and B. Mόller (eds.), Cyberspace and International Relations. DOI: 10.1007/978-3-642-37481-4_2, © Springer-Verlag Berlin Heidelberg 2014.
How Does Cyber Warfare Work? (Anon., 2013). Forbes.
Hua, J. & Bapna, S. (2012). How Can We Deter Cyber Terrorism? Information Security Journal: A Global Perspective, 21(2), pp.102-114. Retrieved, 08 November, from http://dx.doi.org/10.1080/19393555.2011.647250.
Liaropoulos, A, 2011. Cyber-Security and the law of war: The Legal and Ethical Aspects of Cyber-Conflict. GPSC Working Paper # 7.
NYE, J. S. (2010). Cyber Power. Harvard Kennedy School, Belfer Center. Retrieved March 22, 2012, from http://www.dtic.mil/cgibin/GetTRDoc?Location=U2&doc=GetTRDoc.pdf&AD=ADA522626.
Rid, T., 2013. Cyber war and Peace: Hacking Can Reduce Real-World Violence. Foreign Affairs, published by the Council on Foreign Relations.
Saad, S., Bazan, S., & Varin, C. (2011). Asymmetric cyber-warfare between Israel and Hezbollah: The web as a new strategic battlefield. Proceedings of the ACM WebSci’11, June 14–17 2011, Koblenz, Germany. Retrieved March 22, 2012, from http://www.websci11.org/fileadmin/websci/Posters/96_paper.pdf.
Schmitt, M. N. (1999). Computer network attack and the use of force in international law: Thoughts on a normative framework. Columbia Journal of Transnational Law, 37, 885–937. U.S. Army Training & Doctrine Command. (2006). DCSINT Handbood No. 1.02, Critical Infrastructure Threats and Terrorism. Retrieved October 30, 2012, from http://www.fas.org/irp/threat/terrorism/sup2.pdf.
Sleat, M., 2013. The Ethics of Cyber-war: Are we prepared for Web World War One? [blog] 17 December. Available at: http://www.crickcentre.org/
Tzu, S. (2006). The art of war. London: Filiquarian Publishing LLC.
Von Clausewitz, C. (1984). On War: Indexed Edition (M. Howard & P. Paret, Ed. and Trans.). Princeton: Princeton University Press.
Waxman, M. C. (2011). Cyber-attacks and the use of force: Back to the future of article 2(4). The Yale Journal of International Law, 36, 420–459.
Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση