Δικαστικός Ζηλωτισμός

Στο διεθνές πεδίο, εντούτοις, με την αέναη αλληλεπίδραση μεταξύ των κρατών, τα πράγματα είναι πάντα πολύ πιο ρευστά, έτσι και το διεθνές δίκαιο, το ίδιο που επιχειρεί να συμβιβάσει τις αντιλήψεις δικαίου «όλων των πολιτισμένων λαών».

Στην αρχαία Ελλάδα η λέξη «δίκη», ομόρριζη του «δίκαιον» και εμπεριέχουσα του νοήματός του, σήμαινε την διαδικασία εξέτασης μίας υποθέσεως και την συνακόλουθη (και αυτονόητη για την εποχή) απονομή δικαιοσύνης από αρμόδιο όργανο με αντικειμενικά κριτήρια. Έτσι η συνήθης σήμερα έκφραση «μία δίκαιη δίκη» στην αρχαιότητα θα αποτελούσε έναν πλεονασμό – φθογγολογικά εξάλλου, ακόμη και σήμερα είναι κακόηχη… Τι είναι αυτό, όμως, στις μέρες μας που μας ωθεί να χρησιμοποιούμε όλο και συχνότερα την συγκριμένη φράση; Οι πνευματικές μας αν-ησυχίες, η ηθική μας ταλάντωση και η πολυπλοκότητα των σύγχρονων κοινωνιών μας έχουν οδηγήσει να αμφισβητούμε όλο και περισσότερο την αντικειμενικότητα και την δικαιοσύνη που διακατέχει την… Δικαιοσύνη. Και τι γίνεται όταν σε όλα τα παραπάνω προστεθεί και ο διεθνής παράγοντας και η διεθνής δικαιοσύνη;!

Έννοια που αποκρυσταλλώθηκε και μετουσιώθηκε – πρωταρχικά με το Δικαστήριο της Νυρεμβέργης – μεταπολεμικά, εκφράζουσα «το δίκαιο και τις αξιακές αρχές των πολιτισμένων εθνών» και εκφερόμενη και αναγεννώμενη ταυτοχρόνως δια των ανάλογων διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων, εντεταλμένων στην επίλυση υποθέσεων μεταξύ κρατών (βλ. Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης) ή/και υποθέσεων μεταξύ κρατών και υπηκόων τους, όπως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου(ΕΔΔΑ). Αφού, όμως, είναι διεθνή, ποιό Δίκαιο (υπό την έννοια ενός συμπαγούς σώματος κανόνων σε δεδομένο πλαίσιο) εφαρμόζουν αυτά τα Όργανα; Το αναδεικνυόμενο για πρώτη φορά συνεκτικά μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο διεθνές δίκαιο, το δίκαιο που φιλοδοξεί να ισχύει για όλο τον κόσμο, εκπηγάζον από τις διεθνείς συνθήκες μεταξύ των κρατών, την διεθνή πρακτική τους και ειλημμένες δικαστικές αποφάσεις.                                                                                                         

Στο εσωτερικό των κρατών το Δίκαιο αποτελεί ένα συμπαγές σύνολο, λεπτομερές. Στο διεθνές πεδίο, εντούτοις, με την αέναη αλληλεπίδραση μεταξύ των κρατών, τα πράγματα είναι πάντα πολύ πιο ρευστά, έτσι και το διεθνές δίκαιο, το ίδιο που επιχειρεί να συμβιβάσει τις αντιλήψεις δικαίου «όλων των πολιτισμένων λαών». Έτσι και τα διεθνή δικαστήρια παρά την ύπαρξη χιλιάδων συμβάσεων, την πληθώρα διεθνών πρακτικών και την σε γενικές γραμμές κοινή-παγιωμένη αντίληψη δικαίου έχουν πολύ μεγαλύτερη απόσταση να διανύσουν, έχουν έναν πολύ πιο περιορισμένο ΄΄μπούσουλα΄΄ από τα εθνικά δικαστήρια. Πέραν αυτού, βαρύνονται διαρκώς με την επιβεβαίωση του λόγου ύπαρξής τους, κυρίως μέσω της αντικειμενικότητας-πληρότητας των τελικών τους αποφάσεών. Στελεχωμένα με παγκοσμίου εμβέλειας νομικούς επιστήμονες έχουν διαγράψει μια αξιοθαύμαστη και αδιαμφισβήτητα άξια μελέτης πορεία, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μίας νέας πραγματικότητας, ριζικά διαφορετικής των προ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αιώνων. Και παρά το δυσθεώρητου μεγέθους κύρος που τα χαρακτηρίζει, τα ίδια και τις αποφάσεις τους, οι τελευταίες αυτές, ακόμη και καταδικαστικές πέραν της ανθρωπίνου λογικής εγκλημάτων, πολύ συχνά μένουν χωρίς ουσιαστικό πρακτικό αντίκρισμα, λόγω του άναρχου χαρακτήρα της διεθνούς κοινωνίας, της μη ύπαρξης του «παγκόσμιου αστυνόμου», ο οποίος έχει κάθε δικαίωμα και εχέγγυο να επιβάλλει την απόφαση της δικαιοσύνης. Αλλά ο προβληματισμός περί της δομικής οργάνωσης του σύγχρονου κόσμου δεν περιλαμβάνεται στους σκοπούς του συγκεκριμένου άρθρου.

Το απλούστερο πρόβλημα που μπορούμε να παρατηρήσουμε, όμως, είναι πως υπάρχουν φορές όπου τα δικαιοδοτικά αυτά μεγαθήρια αυτοϋποβιβάζονται και αυτοαπονομιμοποιούνται στην παγκόσμια κοινή συνείδηση εκδίδοντας αποφάσεις χαρακτηριζόμενες από δικαστικό ζηλωτισμό. Αποφάσεις που μοιάζουν να μετατρέπουν τον κόσμο σε ένα χαμένο σε λεξιλογικές και νομικές εξισορροπήσεις εργαστήριο, αποκομμένο από την πραγματικότητα. Θα αναφερθώ σε τρεις χαρακτηριστικές περιπτώσεις ώστε να γίνει σαφέστερο αυτό που θέλω να πω:

Γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για την συμβατότητα της μονομερούς διακήρυξης ανεξαρτησίας του Κοσσόβου με το διεθνές δίκαιο (2010)

Ομφαλοσκοπώντας νομικά και ωθούμενο σε δικαστικό αριβισμό  (εκμεταλλευόμενο πιθανώς το ότι θα εξέδιδε Γνωμοδότηση και όχι Απόφαση), με μία περίπλοκη ακόμη και για νομικώς κατηρτισμένους αιτιολόγηση, το δικαστήριο, ίσως στην πιο αμφιλεγόμενη περίπτωσή του, παρερμήνευσε(!) ουσιαστικά την Απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου και την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας, έδειξε να εμμένει σε νομικές λεπτομέρειες ακόμη και της πράξης ανεξαρτησίας και λίγο πολύ είπε πως το Κόσσοβο δεν νομιμοποιείται να διακηρύξει την ανεξαρτησία του αλλά δεν υπάρχει και κάποια διεθνείς ρύθμιση που να απονομιμοποιεί την ανεξαρτησία αυτή… Κι ο νοών δεν νοείτω!

Το πεδίο παρουσιάζεται ιδιαίτερα θολό, δε, όταν έχουμε να κάνουμε με τον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Χαρακτηριστικότερο όλων παράδειγμα το ΕΔΔΑ, δημιουργηθέν για την δικαιϊκή φρούρηση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου(ΕΣΔΑ), και ποικίλες υποθέσεις ενώπιον του. Το εν λόγω δικαστήριο χαρακτηριζόμενο συχνά από προφανή ζηλωτισμό ως προς τον εντεταλμένο ρόλο του  – προστασία των δικαιωμάτων που θεσπίζονται στη Σύμβαση –  και υπερευαισθησία (η υπερβολή αποτελεί ΠΑΝΤΑ στοιχειό αρνητικό), έχει ερμηνεύσει στο παρελθόν ιδιαίτερα διασταλτικά την έννοια του δικαιώματος αλλά και αυτήν της παραβίασης του.

Ακολούθως, έχει χαρακτηριστικά  ‘’κηρύξει τον πόλεμο’’ στο παρελθόν σε Ιταλία και Ελλάδα, δύο χώρες βαθύτατα θρησκευόμενες, με έντονη παρουσία της θρησκείας στην δημόσια ζωή, για την ύπαρξη της εικόνας του εσταυρωμένου Χριστού σε σχολικές αίθουσες και άλλους δημόσιους χώρους, μετά από προσφυγές ατόμων υπερευαίσθητων ως προς το τι σημαίνει καταπίεση και θελγόμενων από την ιδέα της επιβολής της βούλησης των αμελητέων αριθμητικά μειοψηφιών στο κοινωνικό σύνολο.

Τέλος, έχουμε και το πιο πρόσφατο παράδειγμα, με το όλο ζήτημα που δημιουργήθηκε (για κανα δυο βδομάδες…) με την τροπολογία που έφερε στη Βουλή ο Υπουργός Δικαιοσύνης κος Κοντονής σχετικά με την εφαρμογή των αποφάσεων του ΕΔΔΑ στην ελληνική νομοθεσία και η οποία έχει άμεση εφαρμογή σε σωματείο φέρον τον τίτλο «Τουρκική Ένωση Ξάνθης». Το ΕΔΔΑ έχοντας ενώπιον του την υπόθεση «Τουρκική Ένωση Ξάνθης και άλλοι εναντίον Ελλάδος» αγνόησε παντελώς τη Συνθήκη της Λωζάννης (!!!) καθώς και το γεγονός πως παρά την απαγόρευση λειτουργιάς του με δικαστική απόφαση από το 1983, το εν λόγω σωματείο ουδέποτε ανέστειλε (ίσα ίσα ενέτεινε) τη δράση του. Επιπλέον στάθηκε προσκολλημένο στο καταστατικό και τον τίτλο του σωματείου μη λαμβάνοντας υπ’όψιν δράσεις και δηλώσεις μελών του, μη εντοπίζοντας ακολούθως κανένα στοιχείο εξτρεμιστικής δράσης, λόγω της οποίας ο Άρειος Πάγος είχε αποφανθεί την παύση λειτουργίας του, και καταδίκασε για τρίτη φορά από το 2008 για ανάλογο θέμα την Ελλάδα για κατάφωρη παραβίαση του άρθρου 11 της ΕΣΔΑ – Ελευθερία του συνέρχεσθε κα συνεταιρίζεσθε – καθώς και του άρθρου 46 – Υποχρέωση συμμόρφωσης ως προς τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ. Ενεκαλούμεθα, λοιπόν, τουλάχιστον μία φορά στους έξι μήνες από το Συμβούλιο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης(ΣΕ) για την μη εφαρμογή της απόφασης και την μη προστασία αυτού που έχει αναχθεί σε κορωνίδα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα δικαιώματα των μειονοτήτων. Προφανώς το Συμβούλιο Υπουργών του ΣΕ παρουσιάζεται υπερευαίσθητο με το να ασχολείται με τόση ζέση με την λειτουργία ενός προβληματικού σωματείου κάπου στη βόρεια Ελλάδα ενώ την ίδια στιγμή δεκάδες ανεφάρμοστες καταδικαστικές αποφάσεις εκκρεμούν εις βάρος των πρωταθλητών παραβιάσεων της ΕΣΔΑ αλλά και ανθρωπίνων δικαιωμάτων γενικώς, Ρωσίας και Τουρκίας. Η τροπολογία με τη σειρά της επιτρέπει σε δικαιωθέντες κατά της Ελλάδος στο ΕΔΔΑ να επαναφέρουν για εξέταση εξ’ αρχής την υπόθεση στα ελληνικά δικαστήρια. (Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την «Τουρκική Ένωση Ξάνθης» και την αναγκαιότητα της τροπολογίας Κοντονή στα σχετικά άρθρα του Καθηγ. Κου Α. Συρίγου)

Ευλόγως, λοιπόν, το δεδομένο των αρχαίων Ελλήνων μετατρέπεται σήμερα σε ερώτημα:  Ἔστι δίκης ὀφθαλμός ὃς τά πανθ' ὁρᾶ;

Υ.Γ: Η ΕΣΔΑ αποτελεί ένα νομικό κείμενο σταθμό στην παγκόσμια ανθρώπινη ιστορία, κείμενο που επηρεάζει ακόμη και στην καθημερινότητα τη ζωή μας. Την ίδια στιγμή σε συντριπτική πλειοψηφία αγνοούμε και την ύπαρξή της.

 

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση