Οικονομία 27/01/2016

Σε νέο «φαυλο κύκλο» τα μεγάλα δημόσια έργα

Το «συρρικνωμένο» ΠΔΕ – σε τιμες του 2000, μεταθέτει στο 2017 (;) τους αυτοκινητόδρομους, ενω υποθηκεύει την ανάπτυξη.
-€ 600 εκατ το ανεκτέλεστο- € 750 εκατ οι Εθνικοι Πόροι το 2016 !

-Ο χαμηλότερος ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ από τον κλάδο

-Καμπανάκι απο την Κομισιον για επιστροφή κοινοτικών επιδοτήσεων

Με τη λήξη της δίχρονης παράτασης του  προγράμματος ‘’ΕΣΠΑ 2017-2013’’ στα τελη του 2015, τα μεγάλα σε εξέλιξη έργα που «χτύπησε» η βαθειά οικονομική κρίση (αυτοκινητόδρομοι, σιδηροδρομικά κα) αλλά και τα μελλοντικά έργα του αμέσου μέλοντος (Γραμμή 4 Μετρό, Αεροδρόμιο Καστελίου κα) μπήκαν σε νέο «φαύλο κύκλο».

Διότι τα συγχρηματοδοτούμενα έργα του ΕΣΠΑ 2007-2013, τα οποία δεν κατάφεραν να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2015,  θα προχωρήσουν με εθνικούς πόρους. Τα  σημαντικά ποσά, που θα διευκρινιστούν επακριβώς από τα συναρμόδια υπουργεία, θα επιβαρύνουν, φυσικά, τον κρατικό προϋπολογισμό.

Αυτό διότι τα εν εξειλίξει έργα δεν μπορούν να (επαν)ενταχθουν στο νεο ΕΣΠΑ 2014-2020 ενω για τα νεα η χρηματοδότηση απο το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) του 2016 ειναι (ακόμη και εαν τηρηθεί στο ακέραιο) απο  τις  χαμηλότερες των τελευταίων ετών...

Ας σημειωθεί ότι:

Σε πρώτη εκτίμηση το ανεκτέλεστο των έργων ξεπερνά τα € 600 εκατ., οταν οι Εθνικοί Πόροι του 2016 στο ΠΔΕ προβλέπονται μόλις  € 750 εκατ...

Δηλαδη:  Το ΠΔΕ έχει να «καλύψει»  τόσο τα «παλιά»  όσο και τα καινούρια έργα...

Πέραν αυτών εκπρόσωπος της Κομισιόν «χτύπησε καμπανάκι» για υποχρεωτική  επιστροφή  κοινοτικών επιδοτήσεων για έργα που δεν εχουν ολοκληρωθεί...

Στα €  6,75 δισ το συνολο του  ΠΔΕ 2016
Το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων (ΠΔΕ) για το 2016 προβλέπεται συνολικά € 6.750 εκατ., εκ των οποίων :

-Ποσο  € 6.000 εκατ. αφορούν σε έργα που θα χρηματοδοτηθούν από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και

-Ποσό € 750 εκατ. αφορούν σε  έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.

Αυτό προβλέπεται στον Προυπολογισμό, όπως και οι συγχρηματοδοτούμενες δράσεις του νέου ΕΣΠΑ που θα υλοποιηθουν (ξεχωριστά) απο τα Υπουργεία.

Με δεδομένη λοιπον την εκκρεμότητα ολοκλήρωσης των υφιτάμενων-εν εξελίξει έργων  σε συνδυασμό με την αδυναμία ένταξης στο νέο ΕΣΠΑ (ΣΕΣ 2014-2020) των υπό κατασκευή οδικών αξόνων, τα υφιστάμενα και νέα μεγάλα έργα υποθηκεύονται εκ νέου... 

Στην παραδοχή αυτή προέβη και ο Υπουργος Οικονομιας Γ Σταθάκης στη διάρκεια της παρουσιασης του νεου ΕΣΠΑ (Οκτ 2015), τονίζοντας χαρακτηριστικα

«Το νέο ΕΣΠΑ έχει λίγα χρήματα έτσι κι αλλιώς για έργα υποδομής [...] σε αυτή τη φάση πρέπει να αφήσουμε χρόνο να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση για το σύνολο των αυτοκινητοδρόμων αναφορικά με τις συμβάσεις, τη διαπραγμάτευση δηλαδή που υπάρχει εν εξελίξει».

Τα «αγκάθια» του 2016
Οπως προαναφερθηκε οι διαθέσιμοι δημόσιοι πόροι για έργα υποδομής του 2016 είναι συγκρίσιμοι, σε ονομαστικά μεγέθη με τους πόρους του 1999 (!)  ενώ σε πραγματικούς όρους εάν ληφθεί υπόψη η αύξηση του κόστους του χρήματος τα τελευταία 15 χρόνια, επιστρέφουν σε ακόμη προγενεστερα  χρόνια.

Και ακομη το ΠΔΕ, ως ποσοστό του ΑΕΠ μόλις ξεπερνά το 3,5%, όταν στα τέλη του 2000 ήταν διπλάσιο (βλ.πίνακα). Θα πρέπει, βέβαια, να σημειωθεί ότι η... οπισθοδρόμηση του ΠΔΕ κατά δεκαετίες, συνέβη και επί των προηγούμενων κυβερνήσεων. Ωστόσο, όπως φαίνεται από τη διαχρονική σύγκριση που παρουσιάζει το ΠΔΕ, από το 2010 έως και φέτος και το οποίο βρίσκεται σε διαρκή συρρίκνωση.

Επίσης, σύμφωνα με το ΠΔΕ, έμφαση θα δοθεί σε έργα υποδομής (οδικά έργα, σιδηρόδρομοι, μετρό κ.λπ.), την επιχειρηματικότητα (κυρίως στους τομείς της μεταποίησης και του τουρισμού), την απασχόληση, την εκπαίδευση και κατάρτιση, την υγεία και την πρόνοια, την προστασία του περιβάλλοντος, σε έργα υποδομών που υλοποιούνται από τους ΟΤΑ και σε δράσεις για τη διοικητική μεταρρύθμιση κα.

Πάντως, ελλείψει χρημάτων ελάχιστα αναμένεται να είναι τα έργα που θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μέσα στο 2016, ενώ νέα projects, όπως το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι Ηρακλείου και η γραμμή 4 του Μετρό δεν έχουν καν δημοπρατηθεί... Αναμφισβήτητα, σημαντικό  ρόλο θα αποτελέσει (;) η ιδιωτική χρηματοδότηση, για την οποία προαπαιτούμενο είναι η σταθεροποίηση της οικονομίας.

Οπως  αναφέρεται σε πρόσφατη δήλωση της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής της ΕΕ:  

«Ακόμη και εάν η καταληκτική ημερομηνία για την επιλεξιμότητα της χρηματοδότησης της ΕΕ για την περίοδο 2007-2013 έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2015, τα επενδυτικά σχέδια στην Ελλάδα, όπως και σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, μπορούν να ολοκληρωθούν μέχρι το κλείσιμο της προγραμματικής περιόδου, τον Μάρτιο του 2017, με εθνικούς πόρους».

Επισημαινει μάλιστα ότι ««η Κομισιόν παρακολουθεί στενά την πρόοδο της εφαρμογής τους σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ».

Εξέλιξη του ΠΔΕ απο το 2000 ( σε χιλ ευρω)    Πηγη: Κρατικός Προυπολογισμός


Ετος

Εθνικοί πόροι

Συγχρηματοδοτουμενο

ΣΥΝΟΛΟ

% ΑΕΠ

2000

2.109

5.312

7.421

6,1

2001

2.590

5.252

7.842

6,0

2002

3.131

3.883

7.014

4,5

2003

3.974

4.461

8.435

4,9

2004

4.639

4.883

9.522

5,1

2005

2.569

4.995

7.524

3,9

2006

2.673

5.511

8.184

3,9

2007

2.763

6.046

8.809

3,9

2008

2.559

7.065

9.624

4,1

2009

2.455

7.133

9.588

4,1

2010

2.218

6.326

8.454

3,7

2011

1.350

6.200

7.550

3,3

2012

1.700

6.000

7.700

3,6

2013

0,85

6.000

6.085

3,7

2014

0.7

6.100

6.114

3,7

2015

0,7

5.700

6.800

περ.3,5

2016

0,75

6.000

6.750

περ. 3,5


Απο το 2017 οι αυτοκινητόδρομοι (ή μέρος τους)

Σε ερώτηση του, ο πρώην υπουργός και αντιπρόεδρος της ΝΔ Κ.Χατζηδάκης «περί  του ανεκτέλεστου των τεσσάρων αυτοκινητόδρομων  και πώς σκοπεύει η κυβέρνηση να λύσει το θέμα της χρηματοδότησής τους καθώς συγχρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2007-2013, το οποίο εξέπνευσε»...ενδιαφέρον έχουν οι απαντήσεις των υπουργείων Υποδομών και Οικονομίας :

-Σύμφωνα με την απάντηση του υπουργού Οικονομίας Γιώργου Σταθάκη, τα τέσσερα έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν ως τις 31 Μαρτίου 2017, σύμφωνα με τη δεύτερη αναθεώρηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας» του ΕΣΠΑ 2007-2013, «χωρίς να υφίσταται απώλεια κοινοτικών πόρων», όπως αναφέρει η προϊσταμένη της υπηρεσίας κυρία Ζωή Παπασιώπη. «Οι δαπάνες μετά το 2015 θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους και το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα θα κλείσει με τους ισχύοντες κανόνες κλεισίματος» επισημαίνει.

-Σύμφωνα με την απάντηση που διαβίβασε ο υπουργός Υποδομών  Χρήστος Σπίρτζης, «σε συνεργασία των ελληνικών αρχών με τις υπηρεσίες της ΕΕ γίνεται προσπάθεια αναθεώρησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2007-2013, έτσι ώστε να υπάρξει η δυνατότητα ολοκλήρωσης και θέσης σε λειτουργία των έργων (εν όλω ή εν μέρει) μέχρι τις 31 Μαρτίου 2017».

«Εφόσον η προσπάθεια αυτή προβεί επιτυχής, θα πρέπει για κάθε έργο, με συνεργασία Δημοσίου και παραχωρησιούχων, να ληφθούν άμεσα όλα τα απαραίτητα μέτρα αντιμετώπισης των προβλημάτων που υπάρχουν (εμπλοκές με σιδηροδρομικό δίκτυο, αδειοδοτήσεις, αρχαιολογία κ.λπ.) και καθυστερούν την έγκαιρη ολοκλήρωση των εργασιών. Με βάση τα παραπάνω, θα καταρτηθούν και τα αναθεωρημένα χρονοδιαγράμματα των έργων» σημειώνεται στο έγγραφο.

Η πρόοδος των οδικών έργων

Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο:

-Το ανεκτέλεστο της Ολυμπίας Οδού είναι 30% (περίπου € 390 εκατ. ), ενώ για τον Αυτοκινητρόδρομο Αιγαίου είναι 10% (€ 100 εκατ. ευρώ ).

-Για την Ιόνια Οδό ( Αντιρριο-Ιωάννινα 200 χλμ)  και τον Ε-65 (Ξυνιάδα-Τρικάκα 80 χλμ),  αναφέρεται οτι  «απομένει περίπου το 35% για κάθε έργο αντίστοιχα.  Σημειώνεται οτι, σύμφωνα με τη συμφωνία επανεκκίνησης του 2013, για τον Ε-65 προβλέπεται ολοκλήρωση στο τέλος του 2015 και για την Ιόνια Οδό μέχρι τον Αύγουστο του 2016 με κατασκευή της σήραγγας της Κλόκοβας.

«Λόγω καθυστερήσεων που προέκυψαν στην παράδοση των χώρων εκτέλεσης των έργων κυρίως λόγω των διαδικασιών απαλλοτρίωσης, καθώς και των δεσμεύσεων χώρων για αρχαιολογικές έρευνες, έχει ζητηθεί εκ μέρους των παραχωρησιούχων παράταση προθεσμίας ολοκλήρωσης για με την Ιόνια Οδό μέχρι τέλους του 2015 πλέον της περιοχής της Κλόκοβας, για την οποία προβλέπεται επί πλέον χρόνος ολοκλήρωσης, για δε τον Ε-65 μέχρι την άνοιξη του 2017» .

Κίνδυνος επιστροφής της χρηματοδότησης

Σύμφωνα με Κοινοτικές και Τραπεζικες πηγες, η Κομισιόν για μία ακόμη φορά δείχνει ανοχή στην ολοκλήρωση των έργων, ωστόσο, όπως επισημαίνουν, η χώρα θα βρεθεί ενώπιον τεράστιων προβλημάτων εάν οι αυτοκινητόδρομοι, αλλά και άλλα έργα που δεν πέρασαν στο νέο ΕΣΠΑ, δεν ολοκληρωθούν. Και αυτό διότι η Ελλάδα τότε αναγκαστικά θα κληθεί να επιστρέψει κοινοτική χρηματοδότηση...

Τα έργα είναι τα εξής:

• Κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης στο οποίο έχουν δοθεί  € 1.200 εκατ από Ευρωπαϊκά κονδύλια

• Αποκατάσταση της λίμνης Κάρλα -δόθηκαν € 42 εκατ.

• Κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Κεντρικής Ελλάδας Ε-65 τμήμα Ξυνιάδα- Τρίκαλα - δόθηκαν € 900 εκατ.

• Ολοκλήρωση της νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής υψηλών ταχυτήτων Τιροθέα-Λιανοκλάδι - δόθηκαν € 930 εκατ.

• Σύστημα ηλεκτρονικού εισιτηρίου στην Αττική - δόθηκαν € 35 εκατ

• Ελληνικό Κτηματολόγιο -δόθηκαν € 28 εκατ.

• Ελληνικό Εθνικό Μητρώο - δόθηκαν € 42 εκατ.

Τα 7 αυτά έργα είχαν χαρακτηριστεί από πλευράς Ε.Ε. ως «προβληματικά».

-Δήλωση για «κίνδυνο υποχρεωτικής επιστροφής κοινοτικών επιδοτήσεων», έχει κάνει άλλωστε η επικεφαλής της Επιτροπής Ελέγχου  Ίνγκε Γκρέσλε -  ευρωβουλευτής Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών, τονιζοντας (Βild & DW στις 10/12/2015) ότι

«...Η Ελλάδα οφείλει να επιστρέψει κοινοτικες επιδοτησεις επιδοτήσεις ύψους έως και € 6,5 δις , διότι 66 συμφωνημένα δημόσια έργα  δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν μέχρι τα τέλη του 2015».

Όπως επισημαίνεται, από τα 100 πρότζεκτς που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην παρούσα φάση, αλλά και τα τελευταία 14 χρόνια, στα 52 (€ 5,5 δις ) καταγράφονται καθυστερήσεις, ενώ 14 (€ 1 δις ) κινδυνεύουν να μην ολοκληρωθούν.

Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση