Οικονομία 12/03/2015

Πρόταση για την δυνατότητα άμεσης αύξησης του κατώτατου μισθού

Στο “φάτε δημοκρατία” του Σόιμπλε αντιτείνουμε την πραγματική αύξηση στον υπάρχοντα κατώτατο μισθό μειώνοντας την απόσταση μικτών-καθαρών αποδοχών για τους χαμηλόμισθους του ιδιωτικού τομέα, δημοκρατικά, με αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.
Εισαγωγή

Η εισοδηματική ανισότητα στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές οικονομίες των μετοχικών εταιριών οδηγείται κυρίως από την ανισότητα των μισθών παρά από την παραδοσιακή διάκριση κεφαλαίου-εργασίας (Piketty, 2011). Την τάση αυτή επιτείνει αφενός η σταδιακή αποβιομηχάνιση υπέρ των υπηρεσιών υψηλής εξειδίκευσης με αποτέλεσμα να συμπιέζονται τα μεσαία αλλά κυρίως τα χαμηλά εισοδήματα ανειδίκευτης εργασίας και αφετέρου η πρόσφατη είσοδος στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής χωρών που συνδυάζουν φθηνό εργατικό δυναμικό με υψηλού επιπέδου βασική εκπαίδευση. Η Αμερική βίωσε πρώτη την αποβιομηχάνιση, ήδη από το 60’-70’ όπου εγκαινίασε μέτρα ελαστικοποίησης της εργασίας ενώ η Ευρώπη αντιστάθηκε 20 χρόνια παραπάνω εξαιτίας των κοινωνικών συμβολαίων προοδευτικών κυβερνήσεων και της συνδικαλιστικής δράσης, με κόστος την διαχρονικά υψηλότερη ανεργία και την αναιμική δημιουργία νέων θέσεων εργασίας(Thurow,1997). Η Συνθήκη του Μάαστριχτ το 92’, η νομισματική ενοποίηση το 2000, η ραγδαία εξαγωγική ανάπτυξη της Κίνας, η πτώση της ΕΣΣΔ διέβρωσαν σταδιακά την ευρωπαϊκή παράδοση εργασιακών κεκτημένων με πρώτη τη Γερμανία να υιοθετεί εργασιακές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις στο πνεύμα της ευελιξίας και της ελαστικοποίησης. Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που απέκτησε την μετέτρεψε από τον μεγάλο ασθενή στην αρχή της δεκαετίας στην ηγεμονική δύναμη σήμερα που καθορίζει την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Στο πλαίσιο αυτό έρχεται σήμερα μια νέα κυβέρνηση της αριστεράς να επαναφέρει τον κατώτατο μισθό και να αποκαταστήσει τις εργασιακές σχέσεις στα προ μνημονίου επίπεδα μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης και εσωτερικής υποτίμησης μισθών-τιμών. Οι εξωτερικοί καταναγκασμοί με τα γνωστά επιχειρήματα και οι εσωτερικές αντιδράσεις με την εκβιαστική παρουσία της ανεργίας μετέθεσαν την προοπτική επαναφοράς. Όμως τι θα γινόταν αν εφαρμοζόταν μια προοδευτική διαφοροποίηση των συντελεστών κοινωνικών εισφορών εργαζομένων-επιχειρήσεων ανάλογα με το ύψος των αποδοχών;

Η πρόταση

Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΚΑ  (αναλυτικές περιοδικές δηλώσεις 2013) 4 στους 10 εργαζόμενους αμείβονται καθαρά με λιγότερα από 630 ευρώ ενώ ο μέσος καθαρός μισθός ανέρχεται στα 817ευρώ(πτώση 18% σε σχέση με το 2010). Αξίζει να σημειωθεί, ως δείκτης ανισότητας των μισθών, ότι ο διάμεσος- ο μισθός του 50% των εργαζομένων από κάτω προς τα πάνω(περίπου 640 ευρώ) είναι αρκετά χαμηλότερος από το μέσο μισθό. Όπως δείχνει κι ο πίνακας της παραπομπής, ακριβώς τον κατώτατο μισθό παίρνουν 370.000 εργαζόμενοι(23%) όσοι ακριβώς παίρνουν 1500 ευρώ και πάνω, με το εντυπωσιακό εύρημα ότι μέσα στην κρίση η ανισότητα των μισθών αυξήθηκε ειδικά όσον αφορά τις απολαβές των ανώτερων στελεχών άνω των 4000ευρώ(από 30.000 άτομα το 2012 σε 47.000 σ’ ένα χρόνο!). Επομένως, η προτεινόμενη προοδευτική αναπροσαρμογή των συντελεστών ασφαλιστικών εισφορών με βάση την κατανομή των μισθών του απασχολούμενου εργατικού δυναμικού, για παράδειγμα η συμμέτοχη στις εισφορές με ⅓ του εργαζομένου και ⅔ του εργοδότη να πέσει στο ⅓ μόνο για τον εργοδότη  στον κατώτατο μισθό και να καλυφθεί το κενό χρηματοδότησης με αύξηση των συντελεστών όσο αυξάνεται ο μισθός, φαίνεται εφικτή και αξίζει να γίνει μια προσομοίωση με διάφορους συντελεστές καθώς μεταξύ άλλων έχει τα παρακάτω πλεονεκτήματα:
  • σημαντικά κέρδη ευημερίας στους χαμηλόμισθους με μικρή απώλεια για τους υψηλόμισθους λόγω διάχυσης
  • συνάδει με το κριτήριο κοινωνικής δικαιοσύνης του Rawls – μια κοινωνία γίνεται δικαιότερη όταν βελτιώνεται το επίπεδο ζωής των μη προνομιούχων(αρχή της διαφοράς)
  • λειτουργεί αναδιανεμητικά άμεσα χωρίς την δευτερογενή παρέμβαση του κράτους μέσω της φορολογίας
  • είναι ουδέτερη ως προς τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και ενδεχομένως την ευνοεί σε δεύτερο επίπεδο
  • επηρεάζει θετικά τη καμπύλη ζήτησης εργασίας των επιχειρήσεων ειδικά στους τομείς εντάσεως εργασίας(όπως λειτούργησε στον κλάδο εστίασης η πρόταση Boskin για αύξηση του κατώτατου ημερομισθίου το 1993 στη Νέα Υόρκη)
  • δεν επιδρά στην απασχολησιμότητα των υψηλά αμειβόμενων καθώς δεν υπάρχει σχέση υποκατάστασης με τους χαμηλόμισθους αλλά ούτε και με τους ειδικευμένους εκτός  
  • επανορθώνει μερικώς και αμβλύνει κοινωνικές αδικίες που αφορούν την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τις ευκαιρίες και το περιβάλλον ανατροφής
  • επηρεάζει και την καμπύλη προσφοράς εργασίας καθώς η υψηλή ανεργία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη υπερβάλλουσα προσφορά εργασίας αλλά πιθανότατα αντανακλά την απροθυμία απασχόλησης όσο ο βασικός μισθός προσεγγίζει τα προνοιακά επιδόματα κι ο ελεύθερος χρόνος γίνεται πιο ακριβός, η περιστασιακή απασχόληση και τα επιδοτούμενα προγράμματα πιο ελκυστικά και τίθεται σε ισχύ η αντασφαλιστική λειτουργία της μεσογειακής οικογένειας
  • τέλος τα γνωστά κεϋνσιανά επιχειρήματα τόνωσης της ζήτησης, της αγοράς ενοικιαζόμενων ακινήτων και του ασφαλιστικού.

Στο “φάτε δημοκρατία”(*) του Σόιμπλε αντιτείνουμε την πραγματική αύξηση στον υπάρχοντα κατώτατο μισθό μειώνοντας την απόσταση μικτών-καθαρών αποδοχών για τους χαμηλόμισθους του ιδιωτικού τομέα, δημοκρατικά, με αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.

(*) Σύνθημα που χρησιμοποιούσαν οι συντηρητικοί Ισπανοί εναντίον των προοδευτικών μεταρρυθμίσεων και των δημοκρατών οπαδών της εκλεγμένης κυβέρνησης λίγο πριν το 36’.
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση