Οικονομία 23/09/2012

Κακώς ματώνουμε ακόμα, ώρα για αναδιαπραγμάτευση

Η συγκυβέρνηση οφείλει ν’ ανακαθορίσει την στρατηγική της έστω κι αν χρειαστεί να πιεστεί η πλευρά Σαμαρά από τους άλλους δύο εταίρου

Η ιστορία των νομισματικών ενώσεων, από τον Κανόνα του Χρυσού, το σύστημα Μπρέτον Γούντς και το ευρώ σήμερα, καταδεικνύει ότι είναι σχεδιασμένες να προστατεύουν τα συμφέροντα των χωρών-πιστωτών έναντι των χωρών-χρεωστών. Το ευρώ είναι η ευρωπαϊκή εκδοχή του Μπρέτον Γούντς με τη Γερμανία στο ρόλο των ΗΠΑ και το μάρκο στη θέση του δολαρίου. Όπως τότε, η Αμερική είχε συγκεντρώσει το 60% της παγκόσμιας ποσότητας χρυσού σε κυκλοφορία και επ’ αυτού εκδιδόταν το πανίσχυρο δολάριο σε σταθερές ισοτιμίες με τα υπόλοιπα νομίσματα. Οι χώρες που αντιμετώπιζαν εσωτερικά προβλήματα έπρεπε να υποστούν επώδυνα αντιαναπτυξιακά μετρά όπως αύξηση των επιτοκίων, ώστε να μειωθεί ο πληθωρισμός και να διατηρηθεί σταθερή η ισοτιμία με το δολάριο.

Αντίστοιχα σήμερα με το ευρώ, το γερμανικό ευρώ δηλαδή, προέχει η σταθερότητα των τιμών, δεν υπάρχει η δυνατότητα συναλλαγματικής υποτίμησης ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανισορροπίες στα ισοζύγια πληρωμών και η μόνη λύση είναι ο αποπληθωρισμός. Οι Γερμανοί με τα τεράστια πλεονάσματα που συσσωρεύουν είναι καθαροί δανειστές και προτιμούν να υποχρεώσουν όλες τις άλλες χώρες σε εξαντλητική εσωτερική υποτίμηση παρά να δεχτούν τον παραμικρό πληθωρισμό. Ο λόγος είναι απλός και γνωστός.

Τα τελευταία 20 χρόνια ο ιδιωτικός πλούτος (καταθέσεις, ακίνητα) των Γερμανών έφτασε τα 10 τρις ευρώ, το 50% του οποίου-2 φορές το γερμανικό ΑΕΠ σε σημερινές τιμές- κατέχει μόλις το 10% των Γερμανών ενώ το 50% των Γερμανών κατέχει μόλις το 1% του γερμανικού ιδιωτικού πλούτου. Ομοίως στην Ελλάδα της κρίσης, οι ανώτερες εισοδηματικές τάξεις φρόντισαν να πάρουν τα λεφτά τους -κάποιοι μάλιστα τα έστειλαν στις γερμανικές τράπεζες!- και έμεινε πίσω ο λαός να υποστεί τα βάρη της προσαρμογής με την αυτάρεσκη ηθικολογική επένδυση «οι Έλληνες ζούσαν πέρα από τις δυνατότητές τους».

Και τώρα τι; Να σταματήσουμε να ζούμε; Ας αυξήσουμε τις δυνατότητες μας. Ιστορικά το έχουμε ξαναπροσπαθήσει, αλλά είναι η Γερμανία, η Αγγλία και η Γαλλία που ακολούθησαν μεταπολεμικά βιομηχανικές πολιτικές εις βάρος της Ελλάδας παρόλο που είχαν διαμορφωθεί οι αναπτυξιακές προϋποθέσεις με το σχέδιο Μάρσαλ. Ο ελληνικός καπιταλισμός έκτοτε προσκολλήθηκε στο μεταπρατικό του χαρακτήρα, οι εγχώριες βιομηχανίες ήταν δασμοβίοτες, ενώ οι όποιες ξένες επενδύσεις είχαν αποικιοκρατικό χαρακτήρα και έγιναν εις βάρος του δημοσίου (Πεσινέ-ΔΕΗ).

Επομένως, οι πρόσφατες δηλώσεις συμπόνιας και συμπαράστασης από ξένους παράγοντες είναι υποκριτικές και στοχεύουν στην καλλιέργεια συναίνεσης του λαού υπό τον ορατό πια κίνδυνο ριζοσπαστικοποίησης του. Τώρα είναι ευνοϊκή η συγκυρία για διαπραγμάτευση των όρων. Οι επικείμενες αμερικανικές εκλογές λειτουργούν υπέρ μας, ενώ το προβληματικό κινεζοαμερικανικό «συνοικέσιο» είναι παράγοντας αστάθειας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Υψηλό δημόσιο χρέος δεν έχουμε μόνο εμείς, απλώς το αντιμετωπίζουμε πρώτοι. Μέχρι το 2015 οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες θα έχουν λόγο Χρέους/ΑΕΠ πάνω από το 100% ενώ η δημογραφική γήρανση θα είναι πλέον εμφανής. Μέχρι το 2050 η Γερμανία θα έχει 14εκ λιγότερο πληθυσμό. Το παγκόσμιο χρέος θα έχει τριπλασιαστεί το 2013 σε διάστημα μόλις 15 ετών! Στην περίπτωσή μας, η επιστημονικοφανής θεμελίωση των μέτρων στηρίζεται σε μακροικονομετρικά μοντέλα που προβλέπουν υποτίθεται πως αν όλα εφαρμοστούν ο λόγος χρέους/ΑΕΠ θα προσεγγίσει το 120% σε 8 χρόνια!

Αν εισάγουμε την παραδοχή ότι λόγω ύφεσης διπλασιάζεται πχ ο ρυθμός μετανάστευσης των νέων τα επόμενα χρόνια, τι προβλέπουν τότε τα μοντέλα αυτά για τις συντάξεις, την παραγωγικότητα, την μεγέθυνση και σε τελική ανάλυση για το χρέος; Οι αγορές συνεκτιμούν τη δημοσιονομική συνέπεια αλλά και την αναπτυξιακή προοπτική. Σωστά αναρωτιέται ο Summers γιατί ανεβαίνουν τα ασφάλιστρα στο βρετανικό χρέος όταν τα επιτόκια δανεισμού συνεχώς πέφτουν. Όταν το ΑΕΠ συρρικνώνεται ραγδαία ο ισοσκελισμένος προϋπολογισμός δεν μειώνει το χρέος και οι αγορές δεν σε εμπιστεύονται.

Επομένως, το πρόβλημα είναι βαθύτερο, απαιτείται μια συνολική ρεαλιστική λύση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να αντιστραφεί το κλίμα και όχι αποσπασματικές λύσεις τιμωρητικού χαρακτήρα προς τους διαπραγματευτικά αδύναμους. Έγινε από την πλευρά μας σπουδαία διόρθωση στο έλλειμμα και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, τώρα είναι καιρός να συγκρατηθεί η ύφεση και να προχωρήσουν παράλληλα οι διαρθρωτικές αλλαγές με το σεβασμό που αρμόζει σ’ ένα ισότιμο μέλος-θύμα της κρίσης και όχι στο εξιλαστήριο θύμα της ατελούς αρχιτεκτονικής του ευρώ.

Η βιασύνη να έχουν συμφωνηθεί τα μέτρα μέχρι τη Σύνοδο είναι σκόπιμη ενόψει αμερικανικών εκλογών αλλά μας συμφέρει. Η συγκυβέρνηση οφείλει ν’ ανακαθορίσει την στρατηγική της έστω κι αν χρειαστεί να πιεστεί η πλευρά Σαμαρά από τους άλλους δύο εταίρους. Δεν πρόκειται για διάθεση ρήξης και βολονταρισμό τύπου Σύριζα αλλά για αναγνώριση και αξιοποίηση της αμοιβαίας εξάρτησης και της κοινής μοίρας των χωρών της Ευρωζώνης στη δεδομένη ιστορική συγκυρία.

Γιάννης Ματθαιουδάκης , Οικονομολόγος - MPhil University of Cambridge

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση