Οικονομία 19/11/2016

Σχέση των δεσμεύσεων για τις δράσεις της Ανοικτής Διακυβέρνησης και των πολιτικών για τα Ανοικτά Δεδομένα. Η περίπτωση των Δήμων

Η Ανοικτή Διακυβέρνηση είναι το θεμέλιο της ολοκληρωμένης προσέγγισης των συγχρόνων υποχρεώσεων της δημόσιας διοίκησης απέναντι στους πολίτες.

Η διεθνής πρωτοβουλία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση [Open Government Partnership] είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας των κρατών με σκοπό την υιοθέτηση διαδικασιών καινοτομίας στους τομείς της λογοδοσίας, της συμμετοχικότητας, της διαφάνειας και της ακεραιότητας των δημοσίων πολιτικών. Η Ανοικτή Διακυβέρνηση είναι το θεμέλιο της ολοκληρωμένης προσέγγισης των συγχρόνων υποχρεώσεων της δημόσιας διοίκησης απέναντι στους πολίτες. Η επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας σε εθνικό επίπεδο εξαρτάται από την υλοποίηση μιας ενιαίας στρατηγικής διασύνδεσης μεταξύ νομοθεσίας και τεχνικών εργαλείων με αντικειμενικό στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και της εφαρμογής τους.

Στην Ελλάδα τον συντονισμό της υλοποίησης των δεσμεύσεων Ανοικτής Διακυβέρνησης έχει αναλάβει το Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης. Για το σκοπό αυτό έχει συγκροτηθεί Ομάδα διοίκησης έργου.

  1. Ανοικτή Διακυβέρνηση

Το Σχέδιο Δράσης για την Ανοικτή Διακυβέρνηση είναι θεμελιωμένο στις αρχές : Πρόσβαση στη δημόσια πληροφορία, λογοδοσία, συμμετοχικότητα και διαφάνεια. Οι αρχές αυτές εξειδικεύονται σε πυλώνες και συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Το παρόν άρθρο επικεντρώνεται στις δεσμεύσεις οι οποίες δεν έχουν επιτευχθεί από την ελληνική δημόσια διοίκηση και δύνανται να υλοποιηθούν στους ελληνικούς δήμους. Οι δεσμεύσεις είναι οι ακόλουθες:

  • Νόμος-Πλαίσιο για την Ανοικτή & Συμμετοχική Διακυβέρνηση
  • Συμμετοχή στην αξιολόγηση του Δημοσίου- e-goal setting tool
  • Δημοσιότητα Οργανογραμμάτων & Φορέων του Δημοσίου
  • Λογοδοσία και Επίλυση Διαφορών πολιτών-Δημοσίου
  • Οδηγός και Προτυποποίηση Παροχής Υπηρεσιών & Διαδικασιών ανά Φορέα


Νόμος – Πλαίσιο για την Ανοικτή & Συμμετοχική Διακυβέρνηση

Πρόκειται για την δημοσιότητα των συνεδριάσεων των Δημοτικών Συμβουλίων και των Επιτροπών στους ΟΤΑ. Οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν τις συνεδριάσεις μέσω του διαδικτύου. Η πληροφόρηση των πολιτών μπορεί να διευκολύνεται μέσω της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας εξατομικευμένα ανά θέμα ενδιαφέροντος τους. Στη δέσμευση αυτή περιλαμβάνεται και η περίφημη ανοικτότητα στις εσωτερικές διαδικασίες του Δημοσίου όπως η κινητικότητα του προσωπικού και η ηλεκτρονική διαδικασία έκδοσης πράξεων και εγγράφων. Οι Δήμοι όντες επιχειρησιακοί και κοντά στον πολίτη μπορούν να υλοποιήσουν ευκολότερα τη δέσμευση αυτή.

Συμμετοχή στην αξιολόγηση του Δημοσίου - e-goal setting tool

Πρόκειται για την συμμετοχή των πολιτών στην αξιολόγηση των υπηρεσιών που λαμβάνουν από το Δημόσιο. Η συμμετοχή αυτή μπορεί να υλοποιηθεί τόσο με ερωτηματολόγια και δελτία κατάθεσης προτάσεων σε σημεία συναλλαγής με τους πολίτες όπως τα ΚΕΠ η τα δημοτολόγια-ληξιαρχεία, οι κοινωνικές υπηρεσίες των ΟΤΑ και τα σημεία συναλλαγής με τις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού. Τα ερωτηματολόγια επίσης μπορούν να αποστέλλονται ηλεκτρονικά στους πολίτες. Στη δέσμευση αυτή περιλαμβάνεται η ανοικτότητα-διαφάνεια στη παρακολούθηση του έργου των αρχών της τοπικής αυτοδιοίκησης μέσω της δημοσίευσης σε ιστοσελίδα των πεπραγμένων τους.

Δημοσιότητα Οργανογραμμάτων & Φορέων του Δημοσίου

Πρόκειται για την προσβασιμότητα του υπηρεσιακού οργανογράμματος του δημοσίου φορέα και εν προκειμένω του κάθε δήμου όπως αυτό αναρτάται στην επίσημη ιστοσελίδα του. Ιδιαίτερα δε όταν πρόκειται για ένα κοινό πρότυπο δημοσίευσης των οργανογραμμάτων καθίσταται δυνατή τόσο η διαφάνεια όσο και η λογοδοσία των δήμων προς τους πολίτες. Οι πολίτες δύνανται να εξακριβώνουν ποιος είναι ο υπηρεσιακός παράγων ο οποίος χειρίζεται τα θέματα για τα οποία συναλλάσσονται με το δήμο.

Λογοδοσία και Επίλυση Διαφορών πολιτών-Δημοσίου

Πρόκειται για την παροχή θεσμικών εργαλείων προς τους πολίτες και τους κοινωνικούς φορείς στις περιπτώσεις ανάδυσης προβλημάτων που δημιουργούνται στις συναλλαγές των τελευταίων με το Δημόσιο και ειδικότερα με τους δήμους. Στο πλαίσιο αυτό θεσπίζεται η Επιτροπή Ακρόασης Κοινωνικών Φορέων και Πολιτών και η Θεσμική Διαμεσολάβηση. Η θέσπιση αυτών των δυνατοτήτων ενισχύει την καταπολέμηση της διαφθοράς και της αδιαφάνειας. Η λογοδοσία των δήμων προς τους πολίτες συντελεί στη μείωση των φαινομένων κακοδιοίκησης.

Οδηγός και Προτυποποίηση Παροχής Υπηρεσιών & Διαδικασιών ανά Φορέα

Ενδεχομένως πρόκειται για τη σημαντικότερη δέσμευση. Στους δήμους έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα διαφθοράς λόγω αδιαφάνειας των διαδικασιών και ανυπαρξίας πληροφόρησης των πολιτών για τις πραγματικές δυνατότητες των υπηρεσιών ως προς την ανταπόκρισή τους. Οι πολίτες δεν γνωρίζουν ποια υπηρεσία είναι αρμόδια για την ικανοποίηση των αιτημάτων τους. Πρόκειται λοιπόν για τη δέσμευση των δημοσίων φορέων και εν δυνάμει των δήμων στην αναλυτική και ευκρινή περιγραφή των διαδικασιών εσωτερικού χαρακτήρα βήμα βήμα αναρτημένη στην επίσημη ιστοσελίδα τους. Η περιγραφή αυτή δεν μπορεί παρά να είναι προτυποποιημένη.

  1. Σχέση των δεσμεύσεων για την ανοικτή διακυβέρνηση και της πολιτικής ανοικτών δεδομένων

Οι χώρες μέλη της ΕΕ έχουν σε ποσοστό 87% δημιουργήσει ένα εθνικό portal ανοικτών δεδομένων. Παρόλα αυτά η ωριμότητα της ολοκλήρωσης των πλατφορμών αυτών φθάνει μόλις το 40%. Η Ελλάδα περιλαμβάνεται στις χώρες οι οποίες έχουν ώριμα σχέδια δράσης για την υλοποίηση πολιτικών των ανοικτών δεδομένων. 1 Δύο είναι οι δείκτες ωρίμανσης των πολιτικών για τα ανοικτά δεδομένα, η ετοιμότητα για τα ανοικτά δεδομένα [Open Data Readiness] και η ωριμότητα των portals για τα ανοικτά δεδομένα [ Portal maturity].

Μόνο το 1/3 των Ευρωπαϊκών Χωρών (32%) έχει καταφέρει να υλοποιήσει πολιτικές για τα ανοικτά δεδομένα σε επίπεδο που πληροί τα κριτήρια του παραπάνω πίνακα.

Στην ουσία για την υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ελλάδα όσον αφορά τις στρατηγικές του OGP είναι απαραίτητο να εξετασθεί κατά πόσο μια σειρά γενικότερων δεσμεύσεων στο πλαίσιο της ΕΕ τείνουν να υλοποιηθούν σε επίπεδο Στρατηγικής για τα Ανοικτά Δεδομένα. Μια τέτοια στρατηγική είναι χρήσιμη ως θεμέλιο συνεργασίας μεταξύ δημόσιας διοίκησης και πολιτών.

Οι δυσκολίες οι οποίες αναφύονται στη πορεία της υλοποίησης των πολιτικών για τα ανοικτά δεδομένα και για την ανοικτή διακυβέρνηση είναι : Πολιτικές [συνεργασία μεταξύ διαφορετικών φορέων του δημοσίου-θέση στην ατζέντα της υψηλής πολιτικής-νομιμοποίηση της χρηστικότητας των ανοικτών δεδομένων] Νομοθετικές [Δημοσιότητα των δεδομένων-σύγκρουση νομοθετημάτων-άδειες χρήσης των δεδομένων] Τεχνικές [Διαλειτουργικότητα των δεδομένων-ποιότητα των δεδομένων-εκπαίδευση των πολιτών και των υπαλλήλων για τη χρήση των δεδομένων] Οικονομικές [ Φόβος για την οικονομική εκμετάλλευση των δεδομένων από τρίτους-έλλειψη πόρων για την υλοποίηση των δεσμεύσεων].

1 European Data Portal, Open Data Maturity in Europe 2015

Ράνια Τσοπανά raniaaa_t@yahoo.gr
Ζυγούλης Φώτιος(fotiszygoulis@gmail.com
Σταύρος Τασιόπουλος st.tasiopoulos@gmail.com

 

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση