Ευρώπη 10/11/2015

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η γεωστρατηγική της Γερμανίας

Η νομισματική ένωση όπως αποφασίστηκε το 1992, ως τρόπος ελέγχου της Γερμανίας ήταν και είναι αναποτελεσματική. Ακόμα, η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ είναι παράγοντας ελέγχου, αλλά μόνο στο στρατιωτικό σκέλος.
Γκόρος Βαλεντίνος
Οι ΗΠΑ σε συνεργασία με μερικές ευρωπαϊκές χώρες στην προσπάθεια τους να ελέγξουν τη Γερμάνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, για να μην επαναληφθούν τα λάθη που διαπράχθηκαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την ενέταξαν στην ΕΟΚ, το ΝΑΤΟ κτλ. Μεταψυχροπολεμικά, ετέθη υπό αίρεση το υφιστάμενο σύστημα στην Ευρώπη. Η ραγδαία αποσταθεροποίηση οδήγησε τον καγκελάριο Χέλμουτ Κόλ να προτείνει την επανένωση της Γερμανίας, χωρίς να έχουν προηγηθεί διαβουλεύσεις με τους ευρωπαίους εταίρους, γεγονός που δημιούργησε αντιδράσεις, καθώς φοβούμενη ότι η επανένωση της Γερμανίας εμπεριείχε τον κίνδυνο της χαλάρωσης των δεσμών της με την ΕΟΚ, αλλά και της επιβράδυνσης της ΟΝΕ, συνέδεσαν την υποστήριξη τους με την επιτάχυνση των διαδικασιών της ΟΝΕ. Και ο Τζόρτζ Μπούς υποστήριξε την Γ επανένωση στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης συμμετοχής στο ΝΑΤΟ, καθώς και στη περισσότερο ενοποιούμενη Ευρώπη.

Ο στρατηγικός σκοπός είναι ο έλεγχος της Γερμανίας σε όλα τα νοητά πολιτικοοικονομικά και πολιτικό-στρατηγικά πεδία, ώστε να έχουμε μια Γερμανία της Ευρώπης και όχι μια Ευρώπη της Γερμανίας. Η νομισματική ένωση όπως αποφασίστηκε το 1992, ως τρόπος ελέγχου της Γερμανίας ήταν και είναι αναποτελεσματική. Ακόμα, η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ είναι παράγοντας ελέγχου, αλλά μόνο στο στρατιωτικό σκέλος. Ο Χέλμουτ Κόλ γνωρίζοντας το ανταγωνιστικό διεθνές σύστημα έκανε χρήση της ‘’αυτοβοήθειας’’. Έτσι η μονομερής απόφασή του για επανένωση της Γερμανίας αποτελεί την πρώτη προσπάθεια αύξησης της ισχύος.

Στο μονοπολικό μεταψυχροπολεμικό διεθνές σύστημα οι μεγάλες δυνάμεις ( εκτός των ΗΠΑ) δεν είχαν τη δυνατότητα να προωθήσουν τα συμφέροντά τους σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά δρουν σε περιφερειακά υποσυστήματα, όπως η Γερμανία στην Ευρώπη. Ωστόσο, το διεθνές σύστημα σήμερα βρίσκεται σε διαδικασία αλλαγών. Όπως δείχνουν οι τάσεις που διαμορφώνονται θα οδηγήσουν στην εδραίωση ενός πολυπολικού συστήματος, μετά από μια ανακατανομή ισχύος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Στο πλαίσιο αυτό η Γερμανία κάνοντας χρήση της soft pοwer και εκτιμώντας τις ιστορικές και συγκυριακές τάσεις στην διεθνή και περιφερειακή κατανομή ισχύος, αρχίζει να διαδραματίζει πιο ενεργό ρόλο στη διεθνή σκακιέρα, απαλλασσόμενη παράλληλα και σταδιακά από τους περιορισμούς του παρελθόντος.

Πιο συγκεκριμένα μπορούμε να αναφερθούμε σε μερικούς παράγοντες που μας επιτρέπουν να προβούμε σε εκτίμηση της κατάστασης σήμερα:

Ι. Σε συμπλήρωμα των παρακάτω πρέπει να υπολογίζουμε και την οικονομική ισχύ της Γερμανίας.

IΙ. Η επίσκεψη της Μέρκελ στα Βαλκάνια αναδεικνύει την προσπάθεια αναβάθμισης του ρόλου της στην περιοχή. Παράλληλα, αποτελεί στρατηγικός στόχος της να ελέγχει πολιτικά και οικονομικά (ως αντάλλαγμα να προωθεί την ένταξή τους στην ΕΕ) τα κράτη αυτά, δεδομένου ότι η γεωπολιτική, γεωστρατηγική και γεωοικονομική υπόσταση τους είναι σημαντική, διότι είναι συνδετικός κρίκος πόλων εξελίξεων ( σύνορα μεταξύ, ΕΕ- Ευρασίας – Αφρικής-). Για την Γερμανία είναι σημαντικό να ελέγχει τις χώρες αυτές ( και την Ελλάδα), α) διότι έχει εμπορικές συναλλαγές (πχ, Ρωσία, Κίνα. κτλ ), άρα πρέπει να αυξήσει τον έλεγχο στα λιμάνια, στα αεροδρόμια τα οποία δεν πρέπει να ελέγχονται από την Κίνα την Ρωσία και λιγότερο από την Αμερική. β) στη πόλη Berat της Αλβανίας βρέθηκε το μεγαλύτερο χερσαίο κοίτασμα υδρογονανθράκων στην ευρύτερη περιοχή, το οποίο εκμεταλλεύεται από αμερικανικά συμφέροντα, όπου η Γερμανία προσπαθεί να πάρει μερίδιο της πίτας (στην αναβάθμιση της Γερμανίας η Αμερική είναι ενοχλημένη), γ) να επηρεάζει τις ενεργειακές εξελίξεις της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, δ) να επηρεάζει και καθορίζει την μεταναστευτική ροή τόσο των Βαλκάνιων πολιτών όσο και εκ της ανατολής ερχόμενοι, δηλαδή να παρεμποδίζει την μεταφορά τους προς τη Γερμανία.

IIΙ. Οι ΗΠΑ επιθυμούν την ενεργειακή απεξάρτηση των χωρών της ΕΕ και κυρίως της Γερμανίας από τη Ρωσία. Από την οπτική του εθνικού συμφέροντος (λειτουργώντας ορθολογικά) της Γερμανίας μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερις τάσεις οι οποίες αλληλοσυμπληρώνονται: α) δεν επιθυμεί την εξολοκλήρου ενεργειακή εξάρτιση της από την Ρωσία, β) δεν επιθυμεί την εξολοκλήρου ενεργειακή εξάρτιση της από την Αμερική, γ) ‘’επιθυμεί’’ την εξάρτιση της και από τις δυο προκειμένου να λειτουργεί κατά το δοκούν, δ) την εύρεση εναλλακτικών πηγών ενεργείας. Εδώ μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η αντιπαλότητα της Γερμανίας με τη Ρωσία δεν είναι πάγια και έντονη σε όλα τα ζητήματα. Αυτό διαφαίνεται στον τομέα της ενεργείας όπου υπάρχει αλληλεξάρτηση, και πρόεδρος του Nord Stream (που ελέγχεται από την gasprom) αποτέλεσε ο Gerhard Schroeder, πρώην καγκελάριος. Η Γερμανία ανήκει στο δυτικό μπλόκ. Ωστόσο, πρέπει να επισημάνουμε ότι το διεθνές σύστημα είναι ‘εκκρεμές’, «καθώς δεν υπάρχουν στην εξωτερική πολιτική ούτε διαρκείς έχθρες ούτε διαρκείς φιλίες, αλλά υπάρχουν διαρκεί συμφέροντα (palmestron)», τα οποία καθορίζουν την υψηλή στρατηγική των κρατών.

IV. Ο ρόλος της Γερμανίας στην Ουκρανία είναι σημαντικός και οι ελιγμοί που έκανε ως μεσολαβητής μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον, βεβαία, εντός ενός πλαισίου δράσης επιδίωξε την προώθηση των εθνικών της συμφερόντων. Η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014 αποτέλεσε αφύπνιση για την Γερμανία, καθώς η ρωσική στάση απείλησε την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Το γεγονός αυτό αυξάνει τα επιχειρήματα της Γερμανίας ότι πρέπει να αυξήσει την στρατιωτική της ισχύ, είτε εντός του ΝΑΤΟ, είτε με την δημιουργία την ενιαίας ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας στην οποία θα έχει ηγετικό ρόλο. Η πρόθεση αύξησης της στρατιωτικής ισχύος φάνηκε και στην παροχή υποστήριξης της Γαλλίας στο Μαλί και ενισχύεται πολύ περισσότερο από τις εξελίξεις στη Συρία. Έτσι, από τη μεριά της Γερμανίας, στο άναρχο διεθνές σύστημα αναγκάζετε να λάβει μέτρα, για να αυξήσει την ασφάλειά της («δίλημμα ασφάλειας»). Στο πλαίσιο αυτό όπως αναφέρεται από πολλές και διαφορετικές ''δεξαμενές σκέψεις'' η Γερμανία στα επόμενα χρόνια θα αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες.

Καταλήγοντας, η ανάλυση βασίστηκε στη γεωπολιτική ανάλυση, όπου γίνεται μια εκτίμηση της καταστάσεως, που μας δείχνει ένα υπόδειγμα τάσεων ανακατανομής της ισχύος. Με βάση αυτό, αναφέρομαι στη γεωστρατηγική της Γερμανίας, δηλαδή στην εφαρμογή των συμπερασμάτων που προκύπτουν από το υπόδειγμα της γεωπολιτικής ανάλυσης από την εθνική οπτική γωνία, βάση αυστηρά του εθνικού συμφέροντος. Όλα τα παραπάνω δίνουν τη (υπό προϋποθέσεις) δυνατότητα στη Γερμανία να αυξήσει την ισχύ της. Τέλος, ελπίζω να μη ζήσουμε το ρητό που λέει ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται.
Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση