Ευρώπη 02/10/2015

Σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης - Ουκρανίας

Στο άρθρο αυτό θα γίνει μία προσπάθεια εξετάζοντας τις σχέσεις ΕΕ και Ουκρανίας να απαντηθεί το ερώτημα για πιο λόγο η ΕΕ εμπλέκεται με τις κυρώσεις σ’ αυτή την Ουκρανο- Ρωσική κρίση.
Κάιας Αθανάσιος
Στο άρθρο αυτό θα γίνει μία προσπάθεια εξετάζοντας τις σχέσεις ΕΕ και Ουκρανίας να απαντηθεί το ερώτημα για πιο λόγο η ΕΕ εμπλέκεται με τις κυρώσεις σ’ αυτή την Ουκρανο- Ρωσική κρίση.

Η Ουκρανία δεν είναι απλώς ένας ανατολικός γείτονας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 1991, οπότε και η Ουκρανία κέρδισε την ανεξαρτησία της, έχει αναπτύξει με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια όλο και πιο δυναμική σχέση. Η Ουκρανία είναι μια χώρα-εταίρος, υψηλής προτεραιότητας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας (European Neighborhood Policy (ENP)) και της Ανατολικής εταιρικής σχέσης (Eastern Partnership). Το σημερινό νομικό πλαίσιο για τις σχέσεις ΕΕ-Ουκρανίας παρέχεται με την Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (Partnership and Cooperation Agreement (PCA). Οι φιλοδοξίες της ΕΕ και της Ουκρανίας για την ενίσχυση της σχέσης τους, δημιουργούν μια ευκαιρία, για την επίτευξη προοδευτικής οικονομικής ολοκλήρωσης και εμβάθυνση της πολιτικής σύνδεσης.

Πριν την πολιτική κρίση στην Ουκρανία, από το 2000 έως το 2007, οι οικονομικές επιδόσεις της, ήταν ισχυρές και η φτώχεια μειώθηκε σημαντικά. Μετά τη βίωση μιας μεγάλης ύφεσης στην περιοχή το 2009, σύμφωνα με τη Κρατική Στατιστική Υπηρεσία της Ουκρανίας, η αύξηση του ΑΕΠ ήταν 4,2% το 2010 και το 5,2% το 2011, βοηθούμενη από βιομηχανίες προσανατολισμένες στις εξαγωγές, ιδιαίτερα σχετιζόμενες με το χάλυβα, αλλά επίσης και από την εγχώρια ζήτηση. Σ’ αυτό μεγάλη συμβολή έχει η Ε.Ε., η οποία από το 1991 έχει χορηγήσει στην Ουκρανία 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις, παράλληλα με τα περίπου 10.5 δις ευρώ σε δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (European Investment Bank (EIB)), την Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (European Bank for Reconstruction and Development (EBRD)) και την διμερή βοήθεια των κρατών μελών της Ε.Ε. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται από μια πολιτική συνεχόμενων υποχρεώσεων με την Ουκρανία και με μια στενή σχέση που περιλαμβάνει τη σταδιακή πορεία προς την πολιτική συσχέτιση και την οικονομική ολοκλήρωση. Η εταιρική σχέση και συνεργασία μεταξύ Ε.Ε. και Ουκρανίας, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1998, προβλέπει ένα συνολικό πλαίσιο συνεργασίας σε καίριους τομείς μεταρρυθμίσεων.

Ποια είναι τα κύρια στοιχεία του πακέτου βοήθειας από την Ε.Ε. στην Ουκρανία μετά την πολιτική της κρίση; Από τις 5 Μαρτίου 2014 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει μια σειρά από οικονομικά και χρηματοδοτικά μέτρα, ως μέρος των διεθνών προσπαθειών για τη στήριξη οικονομικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων στην Ουκρανίας. 11 δισεκατομμύρια ευρώ θα είναι διαθέσιμα για τα επόμενα χρόνια από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με βάση την ΕΕ. Όλα αυτά για τη σταθεροποίηση της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης, και να ενθαρρύνει την πολιτική και οικονομική μεταρρύθμιση. Το πακέτο βοήθειας δεν αφορά όμως μόνο χρήμα (το οποίο φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα). Πιο συγκεκριμένα προτείνει οικονομικά και χρηματοδοτικά μέτρα για να βοηθήσουν να σταθεροποιηθεί η χώρα και προσφέρει μια αυξημένη πολιτική, οικονομική, συνεργατική και συντονισμένη υποστήριξη.

Επιμέρους αφορά:

α. Οικονομική και χρηματοδοτική βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την EIB και την EBRD.

β. Συντονισμό δωρητών.

γ. Εμπόριο και επενδύσεις: Προσωρινή εφαρμογή του Deep and Comprehensive Free Trade Area (DCFTA) , οργάνωση ενός υψηλού επιπέδου επενδύσεων φόρουμ για να διερευνήσουν τις δυνατότητες επενδύσεων.

δ. Κινητικότητα: προσφορά εταιρικής σχέσης κινητικότητας. επιτάχυνση του Visa Liberalisation Action Plan.

ε. Άνθρωποι: υποστήριξη στην εκπαίδευση και τις επαφές μεταξύ ανθρώπων (π.χ. ανταλλαγές μαθητών) μέσω προγραμμάτων, όπως το Erasmus

στ. Ενέργεια και μεταφορές: βοήθεια εκσυγχρονισμού του συστήματος μετάβασης αερίου και ετοιμότητα βοήθειας διαφοροποίησης της παροχής αερίου, εάν χρειαστεί.

Μετά από μια αποστολή εμπειρογνωμόνων από την ΕΕ για να βοηθήσει τις αρχές της Ουκρανίας στην ανάλυση των αναγκών τους για υποστήριξη σε σχέση με την ρύθμιση της ασφάλειας των πολιτών (αστυνομία και κράτος δικαίου) λόγω της πρόσφατης κρίσης, το Συμβούλιο στις 23 Ιουνίου 2014 συμφώνησε να καθιερώσει μια αποστολή κοινής ασφάλειας και αμυντικής πολιτικής (Common Security and Defense Policy mission), για να στηρίξει την Ουκρανία σε αυτό το πεδίο. Η ΕΕ αύξησε επίσης την υποστήριξή της για το έργο του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στην Ουκρανία, όπως και την ανθρωπιστική βοήθεια, σε περίπου 32 εκατομμύρια ευρώ συνολικά, για την κάλυψη των άμεσων αναγκών των πληθυσμών που είναι ευάλωτοι και πλήττονται από τις συγκρούσεις στην Ουκρανία.
Πως εξηγούνται λοιπόν όλες αυτές οι παροχές προς την Ουκρανία και οι κυρώσεις στη Ρωσία;

Ίσως επειδή είναι σημαντικό να υπάρχουν καλές σχέσεις βασισμένες σε κοινές αξίες μεταξύ των χωρών. Η Ε.Ε. προσφέρει στις γειτονικές της χώρες προνομιούχο σχέση, αλλά ζητά ως αντάλλαγμα οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις με έμφαση στον εκδημοκρατισμό και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το επίπεδο φιλοδοξίας της σχέσης εξαρτάται από το βαθμό στον οποίο αυτές οι αξίες ενστερνίζονται από κάθε γειτονική χώρα.

Ίσως επειδή σε μια μακροπρόθεσμη βάση, η ΕΕ μπορεί να προσφέρει στην Ουκρανία μία σαφή, προοπτική ένταξης σε αυτή.

Ίσως επειδή η Ε.Ε. να μην θέλει, και δεν πρέπει, να επαναλάβει τα λάθη που έκανε στα Βαλκάνια τη δεκαετία 1990.

Τέλος, ίσως επειδή η ΕΕ θέλει να στείλει ένα μήνυμα πέρα από την Ουκρανία. Σε χώρες όπως η Μολδαβία και η Γεωργία, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που αναρωτιούνται αν η Ε.Ε. θα είναι έτοιμη να βοηθήσει στην υπεράσπιση της Ευρωπαϊκής επιλογής τους, σε περίπτωση που προκύψει ανάγκη. Από την πρόσφατη παρέμβαση στην Ουκρανία, η ΕΕ μπορεί απλά να εξασφάλισε κάποια αξιοπιστία για την κάλυψη των τρωτών σημείων των χωρών αυτών απέναντι στη Ρωσία.
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση