Ευρώπη 30/03/2012

«Τρεις δεκαετίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

Αν γυρνούσαμε 30 χρόνια πίσω θα εισηγούμασταν να μην υπογράψουμε την απόφαση προσχώρησής μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Νάντια Ι.Γιαννακοπούλου , Βουλευτής ΠA.ΣO.Κ Ν.Μεσσηνίας - Δικηγόρος

Η επέτειος της συμπλήρωσης 30 χρόνων της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση συμπίπτει χρονικά με τις κρίσιμες στιγμές που διανύει η χώρα μας, αλλά και η ευρωπαϊκή οικογένεια ευρύτερα.Η κρισιμότητα αυτών των στιγμών ανεπαίσθητα διαμορφώνει σε σημαίνοντα βαθμό την αίσθηση της Ελληνίδας και του Έλληνα για το σύνολο του πολιτικού φάσματος, δεδομένο το οποίο δεν θα μπορούσε παρά να επηρεάσει και την άποψή του για την Ευρώπη.Ωστόσο, πόσο νηφάλια μπορεί να είναι μια προσέγγιση που απομονώνει το αποτύπωμα της στιγμής ή και μιας μικρής χρονικής περιόδου, ενώ αποκρύπτει μια πορεία 30 χρόνων;

Πόση λογική χωράει στο συμπέρασμα ότι οι επιτυχίες μας είναι αποκλειστικά δικές μας, ενώ για τις αποτυχίες μας ευθύνονται μόνο οι άλλοι;Εν τέλει, τι σημαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τους Έλληνες, ποιες είναι οι προσδοκίες μας από αυτόν τον υπερεθνικό οργανισμό;

 

Αν γυρνούσαμε 30 χρόνια πίσω θα εισηγούμασταν να μην υπογράψουμε την απόφαση προσχώρησής μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

Φρονώ πως όχι…

Η Ελλάδα, ως κράτος – μέλος της Ένωσης, αναμφισβήτητα πέτυχε πολλά.Τόσο για την ανάπτυξη όσο και για την αναβάθμισή της.Επιπλέον, και σημαντικότερα όλων, ωφελήθηκε από τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1981 έως σήμερα σε ποικίλους τομείς της ζωής του Έλληνα πολίτη.Κι επειδή όλοι μας, μεταξύ αυτών κι εγώ, πολλές φορές τελευταία, έχουμε συλλάβει τον εαυτό μας να αμφισβητούμε το θετικό πρόσημο της συνεισφοράς της Ελλάδας, ίσως θα ήταν χρήσιμη μια αναφορά σε πράγματα που, εν πολλοίς, όλοι γνωρίζουμε, όσο κι αν πολλές φορές παραγνωρίζουμε…

Πρώτον, η Ευρωπαϊκή Ένωση συνέδραμε καθοριστικά στη σταθεροποίηση της δημοκρατίας και των θεσμών στη χώρα μας.H ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε ένα θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η χώρα κατόρθωσε να σταθεροποι ήσει το δημοκρατικό πολιτικό της σύστημα και τους θεσμούς που το διέπουν, μετά τη περίοδο της δικτατορίας.Δεύτερον, η χώρα μας μέσα από τη συμμετοχή της στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ενίσχυσε σημαντικά την πολιτική της θέση.Ενίσχυσε την ανεξαρτησία και τη θέση της στο περιφερειακό και διεθνές σύστημα, τη στιγμή που τα περισσότερα γειτονικά μας κράτη δίνουν επί δεκαετίες τη σκληρή μάχη της ένταξής τους, χωρίς επιτυχία.Τρίτον, η Ελλάδα εδραίωσε την εθνική της ασφάλεια με τη συμμετοχή της σε ένα ισχυρό σύνολο κρατών.

Άλλωστε, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα είχε την ευκαιρία να αναδειχθεί σε παράγοντα σταθερότητας, ειρήνης και συνεργα σίας στην περιοχή των Βαλκανίων και, παράλληλα, να στηρίξει τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με γνώμονα τις αρχές του διεθνούς δικαίου και τη δημοκρατίας.Τέταρτον, η Ευρώπη συνετέλεσε καθοριστικά στην αναδιάρθρωση της εθνικής μας οικονομίας.Συγκεκριμένα, προσχωρώντας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα έλαβε πρόσθετη οικονομική ενίσχυση, μέσω των Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων και των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης, για την αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας.Πέμπτον, υπήρξε καθοριστική η συμβολή στη δημιουργία περιφερειακών αναπτυξιακών κοινωνικών υποδομών, καθώς η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ είχε ως αποτέλεσμα την κοινοτική χρηματοδότηση μέσω προγραμμάτων τα οποία πρόσφεραν πρόσθετα κίνητρα για την ανάπτυξη της περιφέρειας.Έκτον, με την ένταξη της χώρας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση άνοιξαν νέες προοπτικές ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία, η οποία πριν το ευρώ πέρασε μια δεκαετία πρωτοφανούς οικονομικής αστάθειας.Κι έβδομον, για τους περισσότερο οραματιστές, η Ελλάδα πέτυχε την ισότιμη συμμετοχή της στις αποφάσεις για το μέλλον της Ευρώπης, ενδυναμώνοντας τη θέση και το κύρος της.

Κάποιος, ωστόσο, θα μπορούσε να ισχυριστεί με σαφήνεια ότι οι πλέον οι πολιτικοί λόγοι που συνέτειναν στην απόφαση ένταξής μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν εκλείψει ή τουλάχιστον έχουν εξασθενίσει.Όσο βάσιμος, μπορεί να είναι ο παραπάνω ισχυρισμός, το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν ισχύει εξίσου για τα οικονομικά κίνητρα.Χαρακτηριστικά, τις τελευταίες δεκαετίες, ολόκληρη σχεδόν η αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας καθοδηγήθηκε από τις διαρθρωτικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδιαίτερα από τα διαδοχικά Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης και το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς.Συγκεκριμένα, από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι περιφέρειες της Ελλάδας επωφελήθηκαν από σημαντικές εισροές κοινοτικών πόρων και ιδιαίτερα από τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα.Μάλιστα, τα τελευταία θεωρήθηκαν από πολλούς ως η αφετηρία άσκησης ουσιαστικής ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής.

Η πολιτική αυτή στήριξε την οικονομική δραστηριότητα και διευκόλυνε τη βελτίωση του επιπέδου ζωής στις αγροτικές και περιμε τρικές περιοχές.Αναβάθμισε το επαρχιακό δίκτυο μεταφορών και ενίσχυσε τον εκσυγχρονισμό των μικρών γεωργικών επιχειρήσεων και την ίδρυση ξενοδοχείων μικρού και μεσαίου μεγέθους σε πολλές περιοχές.Στα επόμενα χρόνια, και συγκεκριμένα στα μέσα της δεκαετίας του 90’ δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στα έργα υποδομής εθνικής σημασίας που ενίσχυσαν την εξωστρέφεια της οικονομίας και τη γενικότερη διασύνδεση της Ελλάδας με το εξωτερικό.Κύριο χαρακτηριστικό της περιόδου αυτής ήταν η προετοι μασία της χώρας για την ένταξη στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση καθώς και η υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής σε ολόκληρη την χώρα, όπως οι μεγάλοι οδικοί άξονες (Εθνική Οδός Αθήνας – Θεσσαλονίκης και Εγνατία Οδός), το μετρό της Αθήνας, ο εκσυγχρονισμός του Ελληνικού Σιδηροδρομικού Δικτύου, τα λιμενικά και ενεργειακά έργα (αιολικά πάρκα, φυσικό αέριο), τηλεπικοι νωνίες, νοσοκομεία, κ.ο.κ.

Στις αρχές του 21ου αιώνα, η Ελλάδα ενισχύθηκε με σημαντικούς πόρους από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Περιφερειακής Πολιτικής.Οι πόροι αυτοί δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για υψηλότερη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, οδήγησαν σε σύγκλιση με τις υπόλοιπες οικονομίες των κρατών μελών και συνέβαλαν στην αντιμετώπιση των βασικών ελλείψεων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, κυρίως στους τομείς των υποδομών, της ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων και της παραγωγικότητας.Ο ρόλος του Ταμείου Συνοχής και των Διαρθρωτικών Ταμείων σε αυτήν την κατεύθυνση ενεργοποίησε με αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής που  ενίσχυε την οικονομική και κοινωνική συνοχή, μειώνοντας τις ανισότητες μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών.Συγκεκριμένα, οι επενδύσεις πολιτικής συνοχής υποστήριξαν τεράστιο αριθμό έργων στην Ελλάδα, από δημόσια έργα μεγάλης κλίμακας μέχρι μικρές τοπικές πρωτοβουλίες.

Επιπλέον, κατά το διάστημα που διανύουμε από το 2007 μέχρι το 2013, στην Ελλάδα έχουν διατεθεί 20,4 δις ευρώ για επενδύσεις, τη στιγμή που η αναλογία των έργων που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους με τα έργα που συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά Ταμεία της Ε.Ε. βρίσκεται στο 1 προς 4.Συνεπώς, όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος των επενδύσεων που συντελούνται στη χώρα μας, δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με αμιγώς εθνικά κεφάλαια.Βέβαια, η συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ανάπτυξη της χώρας μας συνίσταται σε ένα πολυεπίπεδο οικονομικό πλέγμα, το οποίο ξεπερνάει κατά πολύ τον χαρακτήρα των επιχορηγήσεων.Αυτό το πλέγμα ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο με την δημιουργία της ΟΝΕ και την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος από τη χώρα μας.

Η ένταξη μας στη ζώνη του ευρώ δημιούργησε πολλές ευκαιρίες και απέδωσε πολλαπλά οφέλη.Αρχικά, η υιοθέτηση ενός νομίσματος με το δεύτερο μεγαλύτερο αποθεματικό και με τη μεγαλύτερη αξία χαρτονομισμάτων που βρίσκονται σε κυκλοφορία στον κόσμο εγγυάται την πολυπόθητη, εδώ και δεκαετίες στη χώρα μας, νομισματική σταθερότητα.Επιπλέον, η δυνατότητα εύκολης σύγκρισης των τιμών από χώρα σε χώρα ενθάρρυνε το διασυνοριακό εμπόριο και τις επενδύσεις κάθε είδους από μεμονωμένους καταναλωτές που αναζητούν προϊόντα χαμηλού κόστους, από επιχειρήσεις που αγοράζουν υπηρε σίες με την καλύτερη τιμή, καθώς και από μεγάλους θεσμικούς επενδυτές που επενδύουν αποτελεσματικότερα στην ευρωζώνη χωρίς τους κινδύνους που συνεπάγονται οι συναλλαγματικές διακυμάνσεις.

Ως επί το πλείστον, τα παραπάνω αποτέλεσαν ευκαιρίες για τη χώρα μας.Κάποιες από αυτές τις αξιοποιήσαμε επαρκώς, ενώ οι περισσότερες, είναι αλήθεια, έμειναν ανεκμετάλλευτες.Το βέβαιο είναι ότι τα τελευταία τριάντα χρόνια, πάρα πολύ λίγες χώρες παγκόσμια είχαν τη δυνατότητα να απολαμβάνουν προνόμια και ευκαιρίες αυτής της τάξης και αυτού του μεγέθους, ενώ η Ελλάδα αναμφισβήτητα θα έμοιαζε αρκετά διαφορετική σε πολλούς τομείς χωρίς τον ευρωπαϊκό παράγοντα.Ωστόσο, η χώρα μας εδώ και δυόμιση χρόνια διανύει τις δυσκολότερες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της…

Ποια ήταν η απάντηση, λοιπόν, της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, πέρα από τη διαμόρφωση συνθηκών ασφάλειας και ευημερίας που μας παρασχέθηκε απλόχερα αυτά τα 30 χρόνια;

Η καθαρή αλήθεια είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έδρασε μετά από αίτημα της χώρας μας και συνέδραμε αποτελεσματικά, με τις όποιες ολιγωρίες, παραλείψεις και καθυστερήσεις, ακριβώς σε ό,τι της ζητήθηκε.Οι αλήθειες και η ειλικρίνεια που όλοι μας επιθυμούμε να συναντάμε σε νέους ανθρώπους και, δη, νέους πολιτικούς, υπαγορεύει να παραδεχτούμε ότι σε αυτήν την εξαιρετικά δύσκολη και, εν πολλοίς, πρωτόγνωρη διαδικασία εξόδου της χώρας μας από την κρίση συντελέστηκαν πάρα πολλά λάθη.Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά από αίτημα της χώρας μας έδωσε απάντηση σε μια κρίση που κανένα κράτος δεν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μόνο του.

Βεβαίως, η Ελλάδα προστατεύθηκε όλα αυτά τα χρόνια από το γεγονός και μόνο ότι ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Μιας ισχυρής εσωτερικής αγοράς 500 εκατομμυρίων ανθρώπων, με ένα σταθερό και αξιόπιστο νόμισμα, της οποίας η κατάρρευση, πέραν όλων, σε επίπεδο συμβολισμών και μόνο θα σήμανε το τέλος της ισχυρής Ευρώπης και της Ευρώπης της ευημερίας.Ωστόσο, με άξονα τη λογική και πέρα από μηδενιστικές προσεγγίσεις και πρόσκαιρες εκτιμήσεις, οφείλουμε όλοι να αναζητήσουμε και να αναθεωρήσουμε τις στοχεύσεις και τις επιδιώξεις τόσο της χώρας μας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτής καθεαυτής.Οφείλουμε να προωθήσουμε και να επανακαθορίσουμε το νέο όραμά μας για την Ευρώπη του 21ου αιώνα, όπως και τη θέση μας εντός αυτής.Άλλωστε, η πρόσφατη οικονομική κρίση και η πίεση που υφίσταται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην Ευρώπη ανέδειξαν σαφέστερα από ποτέ τις δομικές αρρυθμίες ενός οικοδομήματος που πρέπει να αλλάξει σε πολλά επίπεδα.

Η Ευρώπη του 21ου αιώνα πρέπει να αφουγκράζεται περισσότερο τους λαούς της.Πρέπει να προχωρήσει με ταχύτερο ρυθμό προς την πολιτική ολοκλήρωση.Να περάσει από τη μεταβατική κατάσταση στην οποία βρίσκεται στάσιμη, εδώ και δεκαετίες.Να λάβει οριστικές αποφάσεις για το μέλλον της με μακρόπνοες στρατηγικές, απαλλαγμένη από τη διαχειριστική λογική που την διακατέχει τα τελευταία χρόνια.Πρέπει, επιτέλους, να σταματήσει να παίζει τον κουραστικό ρόλο του ισορροπιστή σε μια αέναη κατάσταση μεταξύ έθνους – κράτους και ολοκληρωμένης πολιτικής οντότητας.

Το δίλημμα αυτό πρέπει να τεθεί άμεσα, σε καθαρή μορφή, ενώπιον των λαών της Ευρώπης και να κληθούν οι ίδιοι να αποφασίσουν για το μέλλον τους.Και θεωρώ ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να αναληφθούν πρωτοβουλίες προς αυτήν την κατεύθυνση είναι η ανατροπή του συντηρητικού πολιτικού κατεστημένου που κυριαρχεί την τελευταία δεκαετία στην Ευρώπη.Ένα κατεστημένο που απέδειξε ότι δεν έχει όραμα για την Ευρώπη.Που έχει αποδώσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον ρόλο του παρατηρητή, να παρακολουθεί καθηλωμένη το εσωτερικό της και να περιορίζεται στα θέλω και τα εθνικά συμφέροντα της Γερμανίας και της Γαλλίας.

Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση