Η περιβαλλοντική πολιτική σε ελληνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο

Η Ελλάδα είναι και από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες με συνταγματική πρόβλεψη σχετική με το περιβάλλον
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει σε εφαρμογή μία σειρά από κοινοτικά προγράμματα δράσης με σκοπό την ίδρυση νομοθετικών πράξεων, οι οποίες θα καλύψουν καίρια περιβαλλοντικά ζητήματα όπως την ρύπανση της ατμόσφαιρας και τους συντελεστές ρύπων στην κάθε περιοχή της Ελλάδος, τη διαχείριση αποβλήτων καίριο περιβαλλοντικό πρόβλημα κυρίως σε μεγάλα αστικά κέντρα επιζήμιο για την δημόσια υγεία, λήψη μέτρων προστασίας όσον αφορά χημικές ουσίες και την βιοτεχνολογία. Εκτιμώντας τις επιβλαβείς συνέπειες όλων των παραπάνω, καθώς και τις περιβαλλοντικές συνέπειες η Ε.Ε. θέλει να εφαρμόσει μία ασφαλή στρατηγική κρίνοντας αναγκαία την λήψη και ένταξη περιβαλλοντικών νομοθετικών πράξεων στο Ελληνικό Δίκαιο με αυτοσκοπό της την επίτευξη των σχεδίων της για περαιτέρω μακρόπνοη αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων στην Ευρώπη.

Στην Ελλάδα κατά καιρούς έχουν γίνει προσπάθειες περιβαλλοντικής και αειφόρου ανάπτυξης αλλά λόγω του ότι στερείται μηχανισμών εφαρμογής των, τα βήματα είναι αργά και η απροθυμία του κράτους να τα υποστηρίξει ιδιαίτερα εμφανής. Η Ελλάδα είναι και από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες με συνταγματική πρόβλεψη σχετική με το περιβάλλον. Έτσι σαν απαρχή για την περιβαλλοντική πολιτική στο ελληνικό πλαίσιο θεωρείται το έτος 1975 όταν το Νέο Σύνταγμα υπήγαγε την προστασία του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος στον κύκλο των κρατικών υποχρεώσεων (Άρθρο 24 του Συντάγματος).  Το Άρθρο 24 περικλείει μία σειρά νομοθετικών περιβαλλοντικών διατάξεων σύμφωνα με τις οποίες η προστασία του περιβάλλοντος είναι υποχρέωση του κράτους και έχει χρέος να λαμβάνει μέτρα προληπτικά και καθοριστικά για αυτό. Η αναθεώρηση του παραπάνω Άρθρου κρίθηκε τότε επιβεβλημένη και επακολούθησε ψηφοφορία στη Βουλή, χωρίς να πετύχει η αναθεώρηση του παρόλο που 160 από τους βουλευτές ψήφισαν υπέρ και 9 κατά.

Σημαντικός κρίνεται ο τομέας διαχείρισης των επικίνδυνων αποβλήτων από την Ε.Ε θεσπίζοντας μία σειρά από οδηγίες. Η Οδηγία 75/442/ΕΟΚ αναφέρεται στη διαχείριση των αποβλήτων ενώ η Οδηγία 98/689/ΕΟΚ εξειδικεύεται στο αντικείμενο των επικίνδυνων αποβλήτων. Το κοινοτικό Δίκαιο αφορά είτε ορισμένες μεθόδους διαχείρισης είτε ορισμένα ρεύματα αποβλήτων, τα οποία χρίζουν ειδικής αντιμετώπισης. Στην Ελλάδα πρέπει να προσαρμοστεί η Εθνική Νομοθεσία στην αντίστοιχη κοινοτική και στην συνέχεια να εφαρμοστεί στα πλαίσια της περιβαλλοντικής πολιτικής.

Απαραίτητο εργαλείο της περιβαλλοντικής πολιτικής είναι οι ετήσιες απογραφές εκπομπών αερίων βλαβερών  για την ατμόσφαιρα. Οι πληροφορίες που δίνονται αφορούν την χρονική εξέλιξη των αέριων εκπομπών λαμβάνοντας σαν σημείο αναφοράς ένα συγκεκριμένο έτος βάσης. Έτσι, υποβοηθούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα μέτρα πρόληψής τους. Σε μία Σύσκεψη που έγινε το Δεκέμβριο του ’97 στο Κιότο υιοθετήθηκε πρωτόκολλο εκεί, το γνωστό Πρωτόκολλο του Κιότο, το οποίο έχει σαν στόχο την μείωση των εκπομπών αερίων κατά 5% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Το Πρωτόκολλο τέθηκε  σε ισχύ το 2005. (www.ypeka.gr ). Υπογράφτηκε από την Ελλάδα τον Απρίλιο του ’98 μαζί με τα άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η επικύρωσή του έγινε τον Μάιο του 2002. Στην Ελλάδα κυρώθηκε με τον υπ’ αριθμόν νόμο 3017/2002 ΦΕΚ Α’ 117. Τα κράτη μέλη έχουν υποχρέωση να μειώσουν τις εκπομπές αερίων κατά 8% σε σύγκριση με τις εκπομπές του 1990.

Βασικός μοχλός μίας σωστής περιβαλλοντικής πολιτικής αποτελεί και ο Χωροταξικός Σχεδιασμός . Στόχος της χωροταξίας είναι η παροχή ισότιμης πρόσβασης όλων των πολιτών σε βασικές υπηρεσίες, εξυπηρετήσεις και υποδομές, προωθώντας τον συντονισμό ανάμεσα σε διαφορετικούς πολιτικούς τομείς, ακολουθώντας βασικές αρχές αειφόρου ανάπτυξης συμβάλλοντας μεθοδικά στην ισορροπία της ανταγωνιστικότητας, της κοινωνικής συνοχής και της ποιοτικής περιβαλλοντικά ζωής. Οι κεντρικοί στόχοι του Χωροταξικού Σχεδιασμού προσδιορίζονται με βάση την αξιολόγηση των αναγκών της χώρας και των επί μέρους περιοχών, συναρτήσει του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού πλαισίου κανόνων Δικαίου και του Νόμου 2742 «Χωροταξικός Σχεδιασμός και Αειφόρος  Ανάπτυξη» (Νόμος 2742/1999 ΦΕΚ Α 207 / 07/10/1999).

Άλλο ένα ελπιδοφόρο περιβαλλοντικό μήνυμα έρχεται με την περιβαλλοντικό δίκτυο Νatura 2000 στην προσπάθεια διατήρησης της περιβαλλοντικής ισορροπίας  και της βιώσιμης ανάπτυξης. Για τον σωστό σχεδιασμό και την εφαρμογή μίας ενιαίας περιβαλλοντικής ισορροπίας είναι σημαντική η διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας χλωρίδας και πανίδας στα εδάφη όλων των Ευρωπαϊκών κρατών μελών (Οδηγία 9342 / ΕΟΤ). Το παραπάνω Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο ήρθε σαν θεσμός για να φιλοξενήσει φυσικούς τύπους οικοτόπων. Αποτελείται από δύο κατηγορίες, τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) (Special Protection Areas - SPA) , ζώνες διατήρησης των άγριων πτηνών και τους Τόπους Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) (Sites of Community Importance – SCI). Στην Ελλάδα χαρακτηρίστηκαν 202 ΖΕΠ και 241 Τόποι Κοινοτικής Προστασίας εκ των οποίων οι δύο είναι ακόμη προτεινόμενοι.

Οι ευκαιρίες απασχόλησης μέσω της περιβαλλοντικής πολιτικής

Η «πράσινη απασχόληση» διαπερνά όλες τις προκλήσεις διεύρυνσης του νέου χρηματοοικονομικού πλαισίου και των διαρθρωτικών ταμείων της Ε.Ε., της προώθησης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και μεταρρύθμισης. Στον τομέα αυτό υπάρχουν καλές προοπτικές για τη δημιουργία τοπικών θέσεων απασχόλησης και δυνατότητες ανάπτυξης. Σε αυτή τη διαδικασία τα κράτη μέλη της Ε.Ε  μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο με την επιπλέον διεύρυνση των αγορών τους. Το γεγονός αυτό πρέπει να συνδεθεί  με βαθιές αλλαγές και με την κατανομή περισσότερων  πόρων ενίσχυσης ανάπτυξης και συνεργασίας, ξεπερνώντας και το 70% του ΑΕΠ.

Η στρατηγική απασχόλησης βασίζεται τόσο στις μακροοικονομικές όσο και στις διαρθρωτικές πολιτικές, οι οποίες στοχεύουν στην ενίσχυση των επενδύσεων και της απασχόλησης. Στο πλαίσιο αυτό οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση συνδυάζοντας την προστασία του περιβάλλοντος με μέτρα στην αγορά εργασίας, παρέχουν τη βάση για την επίτευξη ενός διπλού στόχου, της προστασίας του περιβάλλοντος και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Περιβαλλοντική πολιτική στις ελληνικές επιχειρήσεις

Τράπεζα Πειραιώς
Η Τράπεζα Πειραιώς έχει αναλάβει την επιτυχημένη πρωτοβουλία της καταγραφής, εκτίμησης και αξιολόγησης του περιβαλλοντικού κινδύνου που συνοδεύει τις επιχειρησιακές τις δραστηριότητες, προωθώντας νέα «πράσινα προϊόντα». Τα νέου τύπου δάνεια αφορούν όλους τους κλάδους της πράσινης επιχειρηματικότητας, όπως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φωτοβολταϊκά συστήματα, αιολικά πάρκα κλπ), βιολογική γεωργία. Για τον κάθε κλάδο η χρηματοδοτήσεις αφορούν τόσο τη μεταποίηση όσο και το εμπόριο.

Τράπεζα Eurobank
Η παραπάνω τράπεζα έχει αναπτύξει μία σειρά πράσινων τραπεζικών προϊόντων, τα οποία στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος. Η έκδοση πιστωτικής κάρτας WWF απέδωσε στο WWF Ελλάς μεγάλα χρηματικά ποσά για την υποστήριξη του έργου της. Η Διεύθυνση Επαγγελματικής Πίστης προσφέρει σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις «πράσινα προϊόντα» όπως ειδικά δάνεια για εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, δάνεια για την απόκτηση φιλικών προς το περιβάλλον ταξί και λεωφορείων.

Από όλα τα παραπάνω προκύπτει το συμπέρασμα ότι η σωστή περιβαλλοντική πολιτική δεν αφορά μόνο την τήρηση των νόμων , αλλά στη σωστή εφαρμογή όλων εκείνων των στοιχείων που την απαρτίζουν. Σημαντική είναι η βοήθεια του κράτους και της κοινωνίας, η οποία πρέπει να λειτουργεί συνειδητά και υπεύθυνα. Στη χρονική περίοδο που διανύουμε το βασικό πρόβλημα είναι η οικονομική κρίση, της οποίας άμεση συνέπεια είναι η αμφισβήτηση της επιχειρηματικότητας. Λόγω των τρεχουσών οικονομικών συνθηκών η πράσινη ανάπτυξη προβάλλεται σαν πανάκεια τόσο στα προβλήματα απασχόλησης όσο και στο έλλειμμα κοινωνικής ευθύνης που επέφερε η άναρχη οικονομική μεγέθυνση.
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση