Θετικά βήματα προς μείωση του βιοαποδομήσιμου κλάσματος

Σήμερα ορισμένες χώρες προχώρησαν σε πραγματικά καινοτόμες λύσεις, θέλοντας να δώσουν ξανά αξία στα απόβλητα, θεωρώντας τα πλέον σαν προϊόντα επαναχρησιμοποίησης και όχι σαν σκουπίδια

Ένας από τους καίριους τομείς-η διαχείριση απορριμάτων-βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα της χώρας μας. Καθημερινά αυξάνονται οι ρυθμοί κατανάλωσης αποβλήτων σε ελληνική και παγκόσμια κλίμακα, αναζητώντας αποτελεσματικές λύσεις και ψάχνοντας μεθόδους μείωσης τους για τη διασφάλιση δημόσιας υγιεινής με ταυτόχρονη οικονομική και περιβαλλοντική ανάκαμψη.

Την τελευταία 8ετία επισημάνθηκαν αλλαγές όσον αφορά τον τομέα διαχείρισης απορριμάτων. Λόγω ράγδαίων καταναλωτικών συνηθειών, αύξησης του βιοτικού επιπέδου, της ανεξέλεγκτης αύξησης των αστικών απορριμάτων, την εξέλιξη της τεχνολογίας στις μεθόδους επεξεργασίας τους, καθώς και τις επιζήμιες επιπτώσεις σε κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο, η ανάγκη για ένα σωστό και ολοκληρωμένο σχεδιασμό κρίνεται επιτακτική.

Σήμερα ορισμένες χώρες προχώρησαν σε πραγματικά καινοτόμες λύσεις, θέλοντας να δώσουν ξανά αξία στα απόβλητα, θεωρώντας τα πλέον σαν προϊόντα επαναχρησιμοποίησης και όχι σαν σκουπίδια. Η πορεία των χρόνων έδειξε ότι στον τομέα διαχείρισης αποβλήτων είναι η εξασφάλιση της ελαχιστοποίησης παραγωγής τους, η επαναχρησιμοποίηση τους καθώς και η παραγωγή διαφόρων μόρφών ενέργειας. Παρ’όλη όμως την εξέλιξη της τεχνολογίας, η οποία προσφέρει σε ικανοποιητικό βαθμό γρήγορες και άμεσες λύσεις, ωστόσο δεν αρκεί μόνο αυτό. Αναγκαία είναι και η βούληση της πολιτείας για την ενίσχυση οπιασδήποτε προσπάθειας. Σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο βρήκαν επιτυχή εφαρμογή αρκετά εργαλεία για την προώθηση μείωσης του κλάσματος των αποβλήτων από την ταφή τους, κλάσμα υπεύθυνο για την δημόσια υγειινή, με τη λάθος διαχείριση.

Η Ελλάδα δεσμεύτηκε υπό την Οδηγία 99 / 31 για την μείωση του απορριματικού κλάσματος με ποσοτικό στόχο έως το 2020. Δεν αρκεί όμως η δέσμευση αυτή, για να γίνει εφικτό πρέπει να αναδειχθούν οι βέλτιστοι συνδυασμοί των απαραίτητων εργαλείων, οικονομικά εργαλεία κατάλληλα για τη χώρα μας, στρεφόμενοι σε άλλους αποτελεσματικούς τρόπους πέραν ταφής τους (ΧΥΤΑ).

Η απόφαση αυτή ποκίλλει ανά περιοχή ανάλογα με τις ποσότητες και τους τύπους των απορριμάτων, τη γεωγραφική της θέση, τις δυνατότητες μεταφοράς τους και απαιτείται έρευνα για όλα τα παραπάνω. Ακόμη η επιλογή τοποθεσίας  εγκαταστάσεων επεξεργασίας τους προϋποθέτει ιδιαίτερη ικανότητα και τελική αγορά των ανακυκλώμενων υλικών.

Οι αριθμοί των αστικών αποβλήτων ( ΑΣΑ ) καθώς και των βασικών συστατικών τους εκφράζονται πάντα σε βάρος (kgr) , που έχει πλεονέκτημα ευκολότερης μέτρησης σε σχέση με τον όγκο, που ούτε ελέγχεται ούτε προβλέπεται. Ενδεικτικά οι αριθμοί των ΑΣΑ ανά κάτοικο/ημέρα (kgr/κάτοικο/μέρα) είναι :

Πληθυσμός

Οικιακά απόβλητα

Εμπορικά κλπ.

Σύνολο

<2000

0,5

0,2

0,7

2000-10000

0,7

0,2

0,9

10000-100000

0,7

0,3

1,0

>100000

0,8

0,5

1,3

 

Αρκετά χρόνια η ανά κάτοικο παραγωγή αποβλήτων παρουσίαζε αύξηση του οικονομικού επιπέδου. Στην Ελλάδα η μέση παραγωγή ετησίως σε χωριά εκτιμάται από 0,6-0,8 kgr/κάτοικο/ημέρα, ενώ σε αστικές περιοχές 100000 κατοίκων από 0,8-1,2. Επίσης στη ίδια περιοχή τα ποσοστά μπορεί να διαφοροποιούνται από συνοικία σε συνοικία. Οι μετρήσεις βάρους γίνονται με κανονικό ζύγισμα του απορριματοφόρου στο ΧΥΤΑ ή σε ειδικούς σταθμούς μεταμόρφωσης των αποβλήτων (ΣΜΑ).

Την κύρια πηγή των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων αποτελούν τα οικιακά απόβλητα, καθώς τα συγκεκριμένα αποτελούν την πλειοψηφία των σύμεικτων οικιακών με ποσοστό που ξεπερνά το 50%. Το βιοαποδομήσιμο κλάσμα των σύμεικτων αποτελούν το κοινό χαρτί, όλα τα τρόφιμα,το ξύλο και η κάθε οργανική ύλη.

Η Οδηγία 99 / 31 περί υγειονομικής ταφής τέθηκε σε ισχύ το 1999 και αδιαμφισβήτητα αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την προστασία της δημόσιας υγείας. Η Ε.Ε. κάνει προσπάθειες μέσα από εκθέσεις να βοηθήσει τα κράτη μέλη και φροντίζει για τη συμμόρφωση αυτών με τις απαιτήσεις της παρούσας Οδηγίας . Η εκπλήρωση και ο στόχος αυτός απαιτεί συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους εκτροπής από την ταφή. Συγκεκριμένα με βάση τη μέση ετήσια παραγωγή αστικών αποβλήτων το 1995 επιτρέπεται να καταλήγουν στους ΧΥΤΑ το 75%, το 50% και 35% μέχρι τα έτη 2006, 2009 και 2016 αντίστοιχα. Η Ελλάδα αποτελεί μία ξέχωρη κατηγορία, αφού διέθετε περισσότερο από 80% μέχρι το 1995 στους ΧΥΤΑ και παίρνει δικαίωμα παράτασης 4 ετών στις καταληκτικές ημερομηνίες των στόχων. Συνεπώς οι στόχοι μας ορίζονται για τα έτη 2013 και 2020 αντίστοιχα.

Δεν αρκεί μόνο η εκπλήρωση αυτού, απαιτείται και ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο και εισαγωγή ενός φόρου υγειονομικής ταφής, που θα προϋποθέτει τη μερική ή πλήρη απαγόρευση ταφής τους. Ο συνδυασμός του φόρου υγειονομικής ταφής, ο οποίος τριπλασίασε το κόστος και ενός συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων ταφής που ισχύει για τις τοπικές αρχές, οδήγησε σταδιακά σε αύξηση της ανακύκλωσης από 10% το 1998-1999, σε 34,5% το 2008. Δεδομένω ότι η φορολογία ήταν σχετικά υψηλή, οι αρχές διαχείρισης απορριμάτων συνειδητοποίησαν την ανάγκη για αλλαγή και έτσι ενθαρρύνθηκε η δημιουργία των κατάλληλων υποδομών. (π.χ Βέλγιο, Γαλλία, Σουηδία, Αγγλία κ.α).

Βέβαια, η ανακύκλωση και ανάκτηση των αποβλήτων δεν πρέπει να αποτελούν τα σημαντικότερα ζητούμενα επίλυσης. Βασικός στόχος οποιασδήποτε πολιτικής περί ΑΣΑ είναι η πρόληψη και πρόβλεψη για τη μείωση παραγωγής. Βασική συνιστώσα γι’αυτό αποτελούν με πολύ ενθαρρυντικά βήματα τα ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα όπως το LIFE, το οποίο λειτουργεί στα πλαίσια της Ευρωπαικής Επιτροπής Τυποποίησης ( CEN ).

Σημαντική καινοτομία επίσης είναι η ίδρυση του Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιας και άλλων Προϊόντων ( ΕΟΕΔΣΑΠ ).  Στις 23/6/2010 τροποποιείται ο Ν 2939 / 2001 με τον Ν 3854 / 2010 και βάσει αυτής καθορίζει τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό.

Αλλαγές αναμένονται στους ΧΥΤΑ λόγω του Καλλικράτη, η λειτουργία των οποίων υπάγεται στις διατάξεις των νομοθετημάτων της ΚΥΑ 114218 / 1997 « Κατάρτιση στο πλαίσιο προδιαγραφών για την διαχείριση αποβλήτων». Η αδειοδότηση των ΧΥΤΑ είναι το πρώτο βήμα για την βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων και την παύση της ανεξέλεγκτης διάθεσης. Η λειτουργία αυτών έγκειται στην επόμενη 8ετία , εφόσον ενσωματωθεί η Οδηγία στο Εθνικό Δίκαιο, εγκριθεί και υλοποιηθεί.

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση