Οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού ως παράγοντας για την ανάπτυξη της υπαίθρου

Η χώρα μας δεν κατάφερε να καταστήσει το τουριστικό της προϊόν ανταγωνιστικό σε σχέση με τις γειτονικές αλλά και τις άλλες Μεσογειακές χώρες , κυρίως λόγω της αναντιστοιχίας του κόστους με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών

Ένα από τα κύρια παγκόσμια προβλήματα που άρχεται να αντιμετωπίσει η χώρα μας , όπως και οι λοιπές αναπτυγμένες χώρες , είναι η διατήρηση φυσικών πόρων , η σταθερότητα των οικολογικών συστημάτων και η διατήρηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του πολιτισμού , καθώς και η ισορροπία του πλανήτη εξαρτάται απόλυτα από την σχέση και την αλληλεπίδραση ανθρώπου και φύσης .


Βασικός μηχανισμός , ο οποίος πηγάζει από την κοινωνία και πραγματώνεται στα πλαίσια της οικονομικής ανάπτυξης , αποτελεί η εκβιομηχάνιση και η τεχνολογική πρόοδος . Είναι φανερό ότι το κοινωνικό και ιδεολογικό περιεχόμενο που δίνουμε σήμερα στην έννοια της ανάπτυξης , επιδρά άμεσα στην σταθερότητα της φύσης , ενώ η ανθρώπινη δραστηριότητα στον σύγχρονο κόσμο , αποτελεί την δημιουργική ή καταστροφική κινητήρια δύναμη που θα επηρεάσει τις επόμενες γενεές .Μετά το 1992 , και την επονομαζόμενη συνάντηση του Ρίο , η ιδέα ότι είναι δυνατό να διαφυλάξουμε το κεφάλαιο της φύσης και του πολιτισμού , χωρίς να θιγούν τα δικαιώματα των επόμενων γενεών αρχίζει να υλοποιείται , και η στρατηγική της αειφόρου ανάπτυξης άρχισε σταδιακά και με αυξητική τάση να επηρεάζει τα πολιτικά και οικονομικά κέντρα λήψης αποφάσεων ανά τον κόσμο .

Ιδιαιτέρως μετά το παγκόσμιο συνέδριο στο Lanzarote στις Κανάριες Νήσους το 1995 , με κύριο θέμα τον αειφόρο – βιώσιμο τουρισμό (Sustainable Tourism) , όπου επισημάνθηκαν οι καταστροφικές συνέπειες που άφησε πίσω του ο μαζικός τουρισμός , είναι φανερό ότι άρχισε διεθνώς να υιοθετήτε η αντίληψη προσαρμογής της αειφόρου ανάπτυξης στον τουρισμό και εν γένει στην βιομηχανία ταξιδιών . Ακριβώς αυτή η αναγνώριση των καταστροφικών συνεπειών που ο οργανωμένος μαζικός τουρισμός έχει στο περιβάλλον , έγινε η αφορμή για να διαμορφωθεί η νέα αντίληψη του αειφόρου – βιώσιμου τουρισμού , σύμφωνα με την οποία ο τουρισμός πρέπει να χαρακτηρίζεται από νέες πολιτικές που υπακούν στις αρχές των ίσων δικαιωμάτων , της συμμετοχής και της βιωσιμότητας – αειφορίας .

Η στρατηγική αυτή έχει σαν στόχο την τη διατήρηση της ποιότητας στους τόπους τουριστικού προορισμού , καθώς και την ικανοποίηση νέων αναζητήσεων . Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού , ιδιαίτερη αύξηση της τάξης του 5,5% , παρουσιάστηκε το 2005 , με τις αφίξεις των τουριστών να ξεπερνούν τα 800 εκατομμύρια . Για την Ευρώπη και κυρίως τις Μεσογειακές χώρες ήταν επίσης μία καλή χρονιά με αύξηση 4,3% και 6,2% αντίστοιχα στις αφίξεις . Ο ελληνικός τουρισμός όμως , μετά το 2005 βρίσκεται σε μετέωρη κατάσταση μεταξύ στασιμότητας και ύφεσης . Χαρακτηριστικά την περίοδο 2000-2005 , η ανάπτυξη της τουριστικής οικονομίας της Ελλάδος ήταν σχεδόν μηδαμινή (0,22% μέση ετήσια αύξηση αφίξεων , όταν στην Ισπανία ήταν 2,7% και στην Τουρκία 14% ) . Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι η χώρα μας δεν κατάφερε να καταστήσει το τουριστικό της προϊόν ανταγωνιστικό σε σχέση με τις γειτονικές αλλά και τις άλλες Μεσογειακές χώρες , κυρίως λόγω της αναντιστοιχίας του κόστους με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών . Επίσης παρατηρήται μία χωρική και εποχιακή συγκέντρωση τουριστικής προσφοράς . Το 52% αυτής βρίσκεται μόνο σε τρεις περιφέρειες , ενώ τα τελευταία 15 χρόνια το 50% των αφίξεων πραγματοποιείται το τρίμηνο Ιούλιος – Αύγουστος – Σεπτέμβριος .

Παγκοσμίως τα νούμερα ευημερούν και αυτό είναι θετικό για την τουριστική βιομηχανία . Η πορεία όμως της ανάπτυξης του οργανωμένου τουρισμού , που αποτελεί την κυρίαρχη μορφή σήμερα , επαναπροσδιορίζεται καθώς η αρχική εκτίμηση των οικονομιών ωφελειών τόσο για την αύξηση των εισοδημάτων και της απασχόλησης , όσο και για την ανάπτυξη των υπόλοιπων κλάδων της οικονομίας , διαψεύσθηκε , και η τελική απόδοση των ωφελειών στην περιοχή ήταν μικρότερη του αναμενόμενου . Η κατάσταση αυτή συνοδεύτηκε από την αμφισβήτηση της κυριαρχίας του οργανωμένου ταξιδιού – πακέτου από τους τουρίστες , εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν επέτρεπε την αυτονομία των τουριστών κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στον τόπο υποδοχής και δεν τους προσέφερε μια ολοκληρωμένη ταξιδιωτική εμπειρία .

Οι παράγοντες που σηματοδοτούν την αμφισβήτηση του προτύπου του οργανωμένου τουρισμού δεν αποτελούν οργανωμένη κίνηση , ούτε έχουν την ίδια αφετηρία , αλλά καταλήγουν στην κοινή επισήμανση ότι το κυρίαρχο πρότυπο τουριστικής ανάπτυξης απαιτεί αλλαγές προς τις κατευθύνσεις ηπιότερων και αειφόρων προτύπων τουριστικής ανάπτυξης . Προτύπων τα οποία θα ενισχύουν την προστασία της τοπικής κοινωνικής , πολιτισμικής και περιβαλλοντικής δομής και παράλληλα θα συμβάλουν στην μεγαλύτερη διάχυση του χρήματος-κέρδους (που προέρχεται από την τουριστική βιομηχανία) στην τοπική κοινωνία , ενώ θα ανταποκρίνεται και στα νέα χαρακτηριστικά της ζήτησης .

Η φιλοσοφία του εναλλακτικού τουρισμού συνοψίζεται στην διαφύλαξη του περιβάλλοντος και των πόρων του τουριστικού προορισμού , στην ικανοποίηση των αναγκών του ντόπιου πληθυσμού και στην δυνατότητα των χωρών να παίρνουν αυτές τις αποφάσεις της τουριστικής ανάπτυξης , σύμφωνα με τις δικές τους τουριστικές πολιτικές και να μην ποδηγετούνται από τους μεγάλους τουριστικούς επιχειρηματίες και τους πολυεθνικούς ομίλους .

Ο όρος “εναλλακτικός τουρισμός” χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά την δεκαετία του 70 για να περιγράψει τις νέες μορφές τουρισμού που στην ολότητα τους αποτελούν τον ήπιο τουρισμό που δημιουργήθηκε για να αντιμετωπιστεί ο σκληρός μαζικός τουρισμός και οι δυσμενείς κοινωνικές , περιβαλλοντικές και πολιτισμικές επιπτώσεις του . Αυτό που πρέπει να διευκρινισθεί είναι ότι οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού δεν είναι κάτι νέο . Από τις 90 μορφές που προσδιορίζει ο Boyd , υπάρχουν κάποιες των οποίων οι ρίζες χάνονται στην αρχαιότητα , όπως ο θρησκευτικός και ιαματικός τουρισμός , ενώ άλλες δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια .

Η βάση λοιπόν του εναλλακτικού τουρισμού είναι το “ταξίδι νόημα”, και όχι, το “ταξίδι φυγής”
Στις ειδικές και εναλλακτικές μορφές τουρισμού το ταξίδι αποτελεί μία συνέχεια της καθημερινής ζωής , καθώς τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ή οι κοινωνικές ανησυχίες , διαμορφώνουν τα χαρακτηριστικά του . Γίνεται η αιτία για διεύρυνση των ενδιαφερόντων των τουριστών και για μία πραγματική γνωριμία και άμεση επικοινωνία με τον τόπο υποδοχής , χωρίς βέβαια να υποβαθμίζεται η σημασία της αναψυχής . Η βάση λοιπόν του εναλλακτικού τουρισμού είναι το “ταξίδι νόημα” , και όχι , το “ταξίδι φυγής” .

Ανάλογα , με τα ειδικά χαρακτηριστικά που διαθέτει μία περιοχή , δηλαδή μία μικρή ή μεγαλύτερη ομάδα οικισμών ή μια γεωγραφική οντότητα χωρίς διοικητικά όρια , μπορεί να υπάρχον διαφορετικές μορφές εναλλακτικού τουρισμού . Ένα απλό παράδειγμα τουριστικής έλξης είναι και η τοπική αρχιτεκτονική κληρονομιά , ενώ ένα είναι ο έντονος γεωγραφικός χαρακτήρας λόγω καλλιεργειών που υπάρχουν στην περιοχή και των παραγόμενων προϊόντων . Τέλος , πόλος έλξης ενός τόπου μπορεί να αποτελέσει και η γεωμορφολογία του (ύπαρξη λιμνών , ποταμών , φαραγγιών κ.α.) , όπως είναι αρκετές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και Θράκης , που μπορεί να προσφέρει δυνατότητες ανάπτυξης και αθλητικών και άλλων οικοτουριστικών δραστηριοτήτων .

Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση