Ασία 15/09/2014

Το Νέο Χαλιφάτο

Με σημαία λοιπόν το Νέο Οθωμανισμό και τις ευλογίες του μεγαλύτερου μέρους του λαού του, ο Ερντογάν φαντάζει πραγματικά ως ένας πανίσχυρος «Σουλτάνος», τον οποίο δεν αγγίζουν οι διαμαρτυρίες και τα σκάνδαλα διαφθοράς που πρόσφατα έκαναν την εμφάνισή τους στην Τουρκία.
Με τον όρο Χαλιφάτο εννοούμε την μορφή διακυβέρνησης που επικρατούσε στο Ισλάμ μετά τον θάνατο του προφήτη Μωάμεθ το 632. Με κάποιες παραλλαγές η διακυβέρνηση αυτή συνεχίστηκε και κατά την περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όταν κι ο τίτλος του Χαλίφη έδωσε την θέση του  σε αυτόν του Σουλτάνου. Με την επικράτηση των Νεότουρκων του Κεμάλ και την ανατροπή του Σουλτάνου Μωάμεθ του ΣΤ’ το 1922 ο Κεμάλ κατήργησε το θεσμό του χαλιφάτου και εγκαθίδρυσε την Τουρκική Δημοκρατία της οποίας και διετέλεσε πρώτος πρόεδρος.
 
Ο Κεμάλ, είναι γεγονός, πως προσπάθησε να αναμορφώσει και να εκσυγχρονίσει την ενωμένη πια Τουρκία, εισάγοντας το λατινικό αλφάβητο και παραχωρώντας  δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες. Στόχος του ήταν να καταστήσει την Τουρκία ένα κράτος όσο γινόταν πιο ευρωπαϊκό, με μία σταδιακή αποκοπή της από το θεοκρατικό - ισλαμικό καθεστώς.

Εβδομήντα έξι ολόκληρα χρόνια από τον θάνατο του Κεμάλ, στα οποία δεν έλειψαν οι εντάσεις και οι προστριβές εντός Τουρκίας, όσο και με τους γείτονές της, φαίνεται ότι ο θεσμός του Χαλιφάτου βρίσκει πάλι τον χαμένο του κρίκο στο πρόσωπο ενός ανθρώπου, ο οποίος ποτέ δεν έκρυψε την πρόθεσή του να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο με στόχο την αναβίωση της μεγάλης Τουρκίας στα πρότυπα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο άνθρωπος αυτός δεν είναι άλλος από τον πρώην πρωθυπουργό και νυν πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Με πολιτικές νίκες στο πεδίο της οικονομίας, όπου κατάφερε να καταστήσει την τουρκική οικονομία μία από τις επτά ισχυρότερες του κόσμου, με πρωτοβουλίες υπέρ της ενίσχυσης του ισλαμισμού και των συμβόλων του στην ευρύτερη τουρκική κοινωνία, αλλά και την αντιπαράθεση και τελική επικράτησή του έναντι των Τούρκων στρατηγών-φυλάκων του Κεμαλικού καθεστώτος. Κατάφερε να αποκτήσει την φήμη ενός χαρισματικού και λαοφιλούς ηγέτη, κυρίως ανάμεσα στις πλατιές μάζες της Τουρκικής κοινωνίας, οι οποίες δυσανασχετούν με την όλο και μεγαλύτερη προσέγγιση με την δύση και την μετριοπάθεια που έχει επιβληθεί κυρίως στον θρησκευτικό τομέα. Επιπρόσθετα με τις κινήσεις του στον τομέα της διπλωματίας και της εξωτερικής πολιτικής θέλησε να δείξει, και σε μεγάλο βαθμό το έχει πετύχει, ότι η Τουρκία θα έχει λόγο και επιρροή σε όλα τα θέματα που ανακύπτουν στην περιοχή των Βαλκανίων, του Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής. Στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι το δόγμα περί μηδενικών προβλημάτων της Τουρκίας με τους γείτονές της, που είχε διακηρύξει η κυβέρνηση Ερντογάν μέσω του πρώην υπουργού εξωτερικών και νυν πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου, όχι μόνο δεν βρήκε εφαρμογή λύνοντας χρόνια προβλήματα της χώρας με τους γείτονές της, αλλά δημιούργησε νέες τριβές και ψυχρές σχέσεις με παραδοσιακούς συμμάχους της  όπως οι Η.Π.Α. και το Ισραήλ, ενώ τεταμένο παραμένει το κλίμα και στις σχέσεις  της με Ελλάδα και Κύπρο.

Με την πρόσφατη εκλογή του Ερντογάν στην προεδρία της Δημοκρατίας επιδιώκει να ενισχύσει τις αρμοδιότητες του προέδρου σε ένα ευρύ φάσμα τομέων της ασκούμενης πολιτικής. Ταυτόχρονα  παραγκώνισε τον μετριοπαθή πρώην προέδρο Αμπντουλάχ Γκιούλ, αποδεικνύοντας ότι στόχος του είναι η σκλήρυνση της στάσης της Τουρκίας έναντι των κρατών με τα οποία ανακύπτουν διαφορές και μία στροφή στον παραδοσιακό τρόπο ζωής ο οποίος είχε διαταραχθεί τα τελευταία χρόνια με την προοπτική της ένταξης στην Ε.Ε.. Προοπτική η οποία, χωρίς να έχει εκλείψει, τουλάχιστον έχει απομακρυνθεί και παγώσει προσωρινά.

Στις προθέσεις των νεοεκλεγέντων προέδρου και πρωθυπουργού είναι η μετατροπή της Τουρκίας, από ένα μετριοπαθές ισλαμικό κράτος με κοσμικό χαρακτήρα, σε ένα θεοκρατικό κράτος στα πρότυπα πιθανόν του Ιράν. Απώτερος στόχος του να αποκτήσει ηγετικό ρόλο ανάμεσα στα άλλα ισλαμικά κράτη της Μέσης Ανατολής και να είναι σε θέση να προστατέψει τα συμφέροντα των μουσουλμάνων, τόσο αυτών που διαβιούν στα Βαλκάνια και το ανατολικό Αιγαίο όσο και αυτών της περιοχής του Καυκάσου. Με σημαία λοιπόν το Νέο Οθωμανισμό και τις ευλογίες του μεγαλύτερου μέρους του λαού του, ο Ερντογάν φαντάζει πραγματικά ως ένας πανίσχυρος «Σουλτάνος», τον οποίο δεν αγγίζουν οι διαμαρτυρίες και τα σκάνδαλα διαφθοράς που πρόσφατα έκαναν την εμφάνισή τους στην Τουρκία. Το καθεστώς έχει βρει τον τρόπο να αντιπαρέρχεται τις δυσκολίες και τα εμπόδια που ανακύπτουν και προχωρά ακάθεκτο στον προγραμματισμό του. Εκμεταλλεύεται, από την μια την ρευστή κατάσταση στην Μέση Ανατολή με τις ταραχές και τις σφαγές Χριστιανών και Γιαζίντι από το ISIS στο Ιράκ και από την άλλη την οικονομική κρίση που πλήττει την Ελλάδα. Μια κρίση η οποία, σε συνδυασμό με την ατολμία και την νωθρότητα του ελληνικού ΥΠΕΞ, έχει περιορίσει την πίεση και την ευελιξία που πρέπει να χαρακτηρίζει την εξωτερική πολιτική της χώρας μας, ώστε να καλύψει τα κενά της στροφής που κάνει η Τουρκία προς ανατολάς, η οποία έχει δυσαρεστήσει κάποιους παραδοσιακούς της συμμάχους.  Η Ελλάδα θα μπορούσε στη φάση αυτή, να προσεγγίσει και να αποσπάσει μία θετική ανταπόκριση και πιθανή στήριξη στα άλυτα διμερή θέματά της με την Τουρκία. Δεν είναι κρυφό ότι η Τουρκία, περισσότερο από ποτέ, στηρίζει και χρηματοδοτεί με ταχείς ρυθμούς την ισλαμική εκπαίδευση και τα ισλαμικά σχολεία σε πολλές βαλκανικές χώρες. Πάγια επιδίωξή της είναι η ενίσχυση της βιομηχανικού και μεταποιητικού τομέα στις χώρες αυτές, με στόχο την μείωση της ανεργίας και την σταδιακή οικονομική εξάρτηση των χωρών αυτών από τα κονδύλια που τους παρέχει (οικονομικός επεκτατισμός). Επιπλέον, ακραίες ισλαμικές οργανώσεις χρηματοδοτούνται κάτω από το τραπέζι. Αυτό αποδεικνύεται από τα στοιχεία που καθημερινά βλέπουν το φως της δημοσιότητας, τα οποία δείχνουν ενεργό συμμετοχή της κυβέρνησης της Τουρκίας  στη χρηματοδότηση και παροχή υλικοτεχνικής υποδομής στους φονταμενταλιστές-χασάπηδες του ISIS. Η στάση του Ερντογάν, τόσο απέναντι στα φλέγοντα θέματα του Κυπριακού και των διαφορών Ελλάδας-Τουρκίας στο Αιγαίο, όσο και στο ανθρωπιστικό πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης, καταδεικνύει την αδιαλλαξία της Τουρκικής ηγεσίας η οποία παρουσιάζεται όσο ποτέ άλλοτε διεκδικητική και προκλητική απέναντι στην χώρα μας.  Με τη στάση της αυτή επιβεβαιώνει την άποψη που έχει διατυπωθεί πολλάκις, πως το δόγμα των μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονές της στηρίζεται στη βάση υλοποίησής τους  υπέρ της Τουρκίας. Σε αντίθετη περίπτωση μόνο προβλήματα θα ανακύπτουν με τα γειτονικά και όχι μόνο κράτη.

Τέλος, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως οι κορόνες του νέου προέδρου περί ευρωπαϊκής Τουρκίας και ένταξής της στη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια, είναι για τα μάτια του κόσμου. Απώτερο στόχο έχουν να μην δυσαρεστήσουν τα πιο ευκατάστατα στρώματα της τουρκικής κοινωνίας τα οποία έχουν «γλυκαθεί» από τις δυτικές αξίες και τον δυτικό τρόπο ζωής, τα οποία αντιδρούν με την βαθμιαία στροφή της Τουρκίας και την σταδιακή μεταβολή της σε ένα παραδοσιακό Ισλαμικό κράτος. Από τα παραπάνω λοιπόν γίνεται αντιληπτό ότι η κοσμική, δυτικότροπη και δημοκρατική Τουρκία όπως παρουσιαζόταν τα προηγούμενα χρόνια, άρχισε να βγάζει το προσωπείο του «καλού παιδιού» απέναντι στην δύση, διεκδικώντας πλέον, με τιμονιέρη τον Ερντογάν, μία νέα θέση στο ρευστό και διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό γίγνεσθαι, ανάλογη της γεωγραφικής και πληθυσμιακής της έκτασης. Μένει να δούμε αν θα το πετύχει και βέβαια κατά πόσον οι υπόλοιπες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, που τα συμφέροντά τους συμπίπτουν με αυτά της Τουρκίας σε καίριες περιοχές της Μέσης Ανατολής, του Καυκάσου, των Βαλκανίων και της ευρύτερης λεκάνης της νοτιοανατολικής Μεσογείου, θα παραμείνουν αδρανείς ή θα κινηθούν δυναμικά με διπλωματικούς και όχι μόνο χειρισμούς για την προστασία των συμφερόντων τους.
Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση