Ασία 30/12/2013

«Ο φίλος του σήμερα, εχθρός του αύριο»

Ο λόγος που επέλεξε ο Gulen να φθείρει τον Erdogan και τους συνεργάτες του, αυτή τη χρονική στιγμή, ενδεχομένως να οφείλεται σε πιθανούς φόβους, που πηγάζουν από την ισχύ που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια και από τις αυταρχικές του πολιτικές. Το ίδιο, βέβαια, ίσως να συμβαίνει και από πλευράς του πρωθυπουργού.
Άσχημα φαίνεται πως τελειώνει το 2013 για τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας, Recep Tayyip Erdogan, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα σκάνδαλο διαφθοράς που συγκλονίζει τη γείτονα χώρα. Ως και τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές, περίπου 70 αξιωματικοί της τουρκικής αστυνομίας έχουν αποπεμφθεί απ’ τα αξιώματά τους, ως αντίποινα για τις έρευνες του σκανδάλου δωροδοκιών και μιζών. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της χώρας, Bulent Arinc, κρατούνται 52 άτομα με σκοπό να ανακριθούν, μεταξύ των οποίων και 3 γιοι, μελών του υπουργικού συμβουλίου και ο γενικός διευθυντής της Halkbank(κρατικής τράπεζας). Υποκινητής αυτών των ερευνών φημολογείται πως είναι ο Fethullah Gulen, παρότι ο ίδιος το αρνείται.

Ο Gulen είναι ένας αυτοεξόριστος κληρικός, που διαμένει στην Pennsylvania των Ηνωμένων Πολιτειών απ’ το 1999. Πέραν αυτού όμως, είναι και ηγέτης μιας κοινότητας, ενός δικτύου δηλαδή, του Hizmet, με άκρες τόσο στα υψηλά κλιμάκια της αστυνομίας όσο και στο δικαστικό σώμα. Στις τάξεις των υποστηρικτών του βρίσκονται, επίσης, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες.

 Με τον Erdogan διατηρούσε καλές σχέσεις, καθώς οι 2 τους διαθέτουν αρκετά κοινά, αναφορικά με τις αντιλήψεις τους για τη θρησκεία, όπου ένθερμα υποστηρίζουν το μετριασμό του Ισλαμισμού στο πολιτικό σύστημα. Στις εκλογές του 2007, ο Gulen υποστήριξε το κόμμα του Erdogan, διατηρώντας κοινό μέτωπο για την προστασία της δημοκρατίας από αυταρχικές επιθέσεις, αποδυναμώνοντας την κοσμική ελίτ και την επιρροή του στρατού στα πολιτικά δρώμενα της Τουρκίας.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι σχέσεις τους έχουν φτάσει στο χείριστο δυνατό σημείο. Με την επιρροή που ασκούν,  φαίνεται πως έχουν δημιουργήσει ένα δίπολο εντός των τουρκικών συνόρων με επίκεντρο τη μεταξύ τους διαμάχη. Αντικείμενο αυτής φαίνεται πως είναι η προσπάθεια της κυβερνήσεως να κλείσει τα ιδιωτικά σχολεία, των οποίων η πλειοψηφία βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Gulen και του κινήματος του. Τα ιδιωτικά σχολεία αποτελούν για αυτόν, σημαντική πηγή εισοδήματος, αλλά και επιρροής, καθώς επενδύει στο μέλλον φερέλπιδων νέων, για την επάνδρωση και ισχυροποίηση του κινήματος του.

Παρόλα αυτά, αυτή η προσπάθεια φαντάζει απλά ως η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι στις σχέσεις των 2 αντρών και αποτελεί κρίκο μιας αλυσίδας βαθύτερων αιτιών και πολιτικών, όπου συναντάμε διάσταση απόψεων μεταξύ τους.

Σχέσεις με το Ισραήλ+ Υπόθεση Mavi Marmara

Ίσως και το 1ο σημείο ρήξης μεταξύ των 2 αντρών. Εν έτει 2010, 1 στολίσκος της Τουρκικής οργάνωσης ΙΗΗ, περνά τη λωρίδα της Γάζας, χωρίς την επίσημη έγκριση του Ισραήλ. Το τελευταίο επιτίθεται με αποτέλεσμα 9 Τούρκοι ακτιβιστές να βρουν το θάνατο. Η στάση του Tayyip Erdogan δυσχέρανε τις σχέσεις των 2 κρατών, καθώς κατηγορούσε την κυβέρνηση του Ισραήλ για το συμβάν. Ο Fethullah Gulen, αντιθέτως, απέδιδε ευθύνες στο στολίσκο, καθώς δεν του χορηγήθηκε σχετική άδεια για μια τέτοια ενέργεια. Αυτή του η στάση, ενδεχομένως να οφείλεται στις πολύ καλές σχέσεις που διατηρεί ο κληρικός, με το Εβραϊκό λόμπι στην Αμερική.

Hakan Fidan

Φλεβάρης,2012. Τούρκοι εισαγγελείς διεξάγουν έρευνα για να θέσουν υπό κράτηση το Hakan Fidan, πρώην σύμβουλο του Tayyip Erdogan και νυν επικεφαλή των μυστικών υπηρεσιών, με το επιχείρημα πως παραβίασε το νόμο, ερχόμενος σε επαφή με μέλη του ΡΚΚ στο Όσλο. Ο Erdogan διέταξε το τέλος της έρευνας. Η ενέργεια των εισαγγελέων φημολογείτο πως ήταν απόρροια της επιρροής του Gulen στο δικαστικό σώμα.

Συρία

Ο Erdogan υποστήριξε τους αντάρτες στη γείτονα χώρα, για την ανατροπή του καθεστώτος Assad. Η Γκιουλενική κοινότητα ισχυρίζεται πως ποτέ δεν ενέκρινε τέτοια πολιτική.

Κατασκευαστικός τομέας

Στο πρόσφατο σκάνδαλο, η κυβέρνηση της Τουρκίας κατηγορήθηκε, πως μέλη της ανέθεταν σε εργολάβους της αρεσκείας τους κατασκευαστικά έργα, με το αζημίωτο φυσικά. Κάτι τέτοιο δυσανασχετούσε τους επιχειρηματίες της Γκιουλενικής κοινότητας, οι οποίοι ευελπιστούσαν να εκμεταλλευτούν τον τομέα των κατασκευών, με στόχο τη μεγιστοποίηση των κερδών τους.

Εκτός απ’ τον Gulen, όμως, ο Erdogan βρίσκεται αντιμέτωπος και με μία ακόμα πρόκληση: Τις εύθραυστες σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ, οι οποίες φαίνεται να ψυχράνθηκαν ακόμα περισσότερο μετά το σκάνδαλο. Μεταξύ των κρατούντων, βρίσκεται κι ο γενικός διευθυντής της Halkbank. Η συγκεκριμένη περίπτωση έχει ενδιαφέρον, καθώς  στην εν λόγω τράπεζα φαίνεται να υπήρχαν τραπεζικοί λογαριασμοί, των οποίων το περιεχόμενο προοριζόταν για το Ιράν, λόγω της συνεργασίας των δύο κρατών σε θέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτή η συνεργασία, αποδοκιμαζόταν από την πλευρά των ΗΠΑ, οι οποίες επιθυμούσαν τον περιορισμό του Ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Επίσης, τουρκικές εφημερίδες απαίτησαν, πρόσφατα, την έξοδο του Αμερικανού πρέσβη από τη χώρα. Αυτό συνέβη επειδή, φημολογείται πως αναφέρθηκε σε μια «πτώση αυτοκρατορίας», μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου. Ο ίδιος, με έγγραφη δήλωση, αρνείται πως ειπώθηκε από τα χείλη του τέτοια σχετική δήλωση. Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ο Λευκός Οίκος αποδοκίμασε τις δηλώσεις Erdogan, αναφορικά με την ανατροπή Morsi, στην Αίγυπτο και πως το Ισραήλ κρύβεται πίσω από αυτή.

Έχοντας ανοιχτά μέτωπα με σημαντικά τμήματα της χώρας (Κούρδοι, Κεμαλικοί, Αλεβίτες, Χιζμέτ), το τελευταίο πράγμα που θα επιθυμούσε ο Tayyip Erdogan, είναι να έρθει σε ρήξη με τις ΗΠΑ.

Ο λόγος που επέλεξε ο Gulen να φθείρει τον Erdogan και τους συνεργάτες του, αυτή τη χρονική στιγμή, ενδεχομένως να οφείλεται σε πιθανούς φόβους, που πηγάζουν από την ισχύ που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια και από τις αυταρχικές του πολιτικές. Το ίδιο, βέβαια, ίσως να συμβαίνει και από πλευράς του πρωθυπουργού. Φοβούμενος την εξάπλωση της επιρροής του Gulen στο εσωτερικό της χώρας, επιδιώκει να στείλει ένα μήνυμα στους αντιπάλους του, πολιτικούς και μη, για το ποιος είναι ο ισχυρότερος, μετατρέποντας τη μεταξύ τους διαμάχη σε παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Επίσης, επιχειρεί να αποπροσανατολίσει την προσοχή της τουρκικής γνώμης και του εκλογικού σώματος, δίνοντας έμφαση στην, σύμφωνα με τον ίδιο, παρέμβαση «πρακτόρων» και διεθνών ομάδων, με στόχο την αποδυνάμωση του κόμματος του. Επίσης θεωρεί και τις εξεγέρσεις του καλοκαιριού, αποτέλεσμα αυτής της παρέμβασης.  Σε όλα αυτά συνέβαλλαν, χωρίς αμφιβολία και οι επερχόμενες δημοτικές εκλογές του 2014.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε το ποιος θα υπερισχύσει σε αυτή τη διαμάχη, καθώς βρίσκεται εν εξελίξει. Αυτό θα το κρίνει ο χρόνος. Το μόνο σίγουρο είναι πως κανείς τους δε θα βγει αλώβητος.


http://www.usfc.sdsu.edu/~akuru/docs/AK_Party_and_Gulen.pdf
http://www.dw.de/power-struggle-weakens-erdogan/a-17314908
http://www.reuters.com/article/2013/12/23/us-halkbank-iran-idUSBRE9BM09A20131223
http://www.hurriyetdailynews.com/the-iran-gold-halkbank-triangle-.aspx?pageID=238&nID=59924&NewsCatID=396
http://www.hurriyetdailynews.com/erdogan-vs-gulen.aspx?pageID=449&nID=58586&NewsCatID=429
http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-us-avoid-major-crisis-but-ties-still-on-tightrope.aspx?PageID=238&NID=59984&NewsCatID=338
http://www.nytimes.com/2013/12/20/world/europe/growing-corruption-inquiry-hits-close-to-turkish-leader.html?pagewanted=2&_r=0
http://www.nytimes.com/2013/12/19/world/europe/turkey-graft-inquiry-political-rivalry.html
http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2012/3/turkey3835.htm
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση