Ιωάννα Κυρίτση- Τζιώτη: Μια "Καλοκάρδια" πένα για παιδιά!

Είναι τόσο παράλογο, φοβερό, άδικο αυτό που συμβαίνει γύρω μας. Παιδιά: ένα μεγάλο συγγνώμη.

Η Ιωάννα Κυρίτση- Τζιώτη είναι ένας γενναίος άνθρωπος. Δεν είναι γενναία επειδή είναι εκπαιδευτικός, ούτε επειδή κατάφερε να κερδίσει μάχες μέσα σε ένα επικίνδυνο πεδίο όπως είναι οι παιδικές ψυχούλες. Είναι γενναία κυρίως, επειδή τολμά να ζητήσει συγγνώμη από τα παιδιά όλου του κόσμου, για τον … Κόσμο μας που ενώ τα παιδιά ζωγραφίζουν πολύχρωμο, εμείς τον μουντζουρώνουμε διαρκώς…

A. T.  - Υπήρξατε εκπαιδευτικός σε παιδιά που ξεκινούν το ταξίδι στην μόρφωση. Πόσο δύσκολο είναι να διδάσκεις, να προσπαθείς να μεταδώσεις γνώσεις σε αυτές τις τρυφερές ηλικίες;

Ι.Κ-Τ:   Θα έλεγα πως είναι τόσο δύσκολο όσο και ενδιαφέρον αφού έχεις την δυνατότητα να παρατηρείς τη διαδρομή της σκέψης από την αφετηρία της. Εκείνο που πραγματικά θεωρώ απαραίτητο να έχει κάποιος που βοηθά τα παιδιά να ξεκινήσουν το ταξίδι τους στη μόρφωση είναι η βαθειά γνώση και συνεχής ενημέρωση πάνω στην επιστήμη της παιδικής ψυχολογίας και τη μεθοδολογία της. Τα νήπια αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους,  με τον δικό τους τρόπο με τις δικές τους αντιληπτικές ικανότητες. Ακριβώς πάνω σ’ αυτό το γεγονός πρέπει να βασιστείς για να τους διδάξεις όχι τόσο γνώσεις, αλλά κυρίως δεξιότητες. Δεξιότητες και στάσεις ζωής που θα τα ακολουθούν σε όλη τους τη ζωή, όσο κι αν φαίνεται υπερβολικό. Αν υπάρχει κάποιος χώρος που ο δάσκαλος πρέπει να ξεχνά πως είναι «δάσκαλος» με τη συνηθισμένη έννοια του όρου, αυτός  είναι κατ’ εξοχήν το νηπιαγωγείο. Το νηπιαγωγείο  που πρέπει να λειτουργεί σαν  εργαστήρι χαράς και δημιουργίας. Εκεί που εκπαιδευτικές μέθοδοι είναι  η δράση,  το παιχνίδι, το τραγούδι, η φαντασία, η ανακάλυψη, η κίνηση, η ευρηματικότητα. Κάθε τι που  στόχο έχει να κρατήσει  ζωντανό το ενδιαφέρον των μικρών μαθητών και να τους κάνει να μάθουν, πως θα μαθαίνουν.

A. T.  - Πόσο διαφορετική θεωρείται την διδασκαλία στα νηπιαγωγεία σήμερα από την εποχή που ξεκινήσατε εσείς; Ποια τα δυνατά της σημεία σήμερα και ποιες οι αδυναμίες της;

Ι.Κ-T:  Νομίζω πως τα παιδιά όλων των εποχών,  είχαν και έχουν τις ίδιες ανάγκες ανάλογα με την ηλικία τους. Τα παιδιά της πρωτοσχολικής ηλικίας πάντα θα έχουν μαγική- ανιμιστική σκέψη, θα θέλουν να  κινούνται, να εξερευνούν το περιβάλλον, να επενεργούν στα αντικείμενα. Το πρόγραμμα το νηπιαγωγείο και τότε που ξεκίνησα εγώ και τώρα , μεταξύ μας ίσως γιατί οι σχεδιαστές του δεν είχαν και σε μεγάλη υπόληψη το ρόλο της προσχολικής εκπαίδευσης , ευτυχώς  ήταν και συνεχίζει να είναι διαφορετικό από εκείνο του Δημοτικού Σχολείου. Βασιζόταν και βασίζεται σε δραστηριότητες και πάντα έδινε στις/ στους νηπιαγωγούς τη δυνατότητα να κινηθούν πιο ελεύθερα χωρίς να έχουν το άγχος «να βγει η ύλη του αναλυτικού προγράμματος. Δυστυχώς βέβαια και τότε  και σήμερα ο αριθμός των νηπίων ανά τμήμα είναι μεγάλος, με αποτέλεσμα ο/η εκπαιδευτικός να μη μπορεί να ακολουθήσει τον ρυθμό κάθε παιδιού και οι συνθήκες των σχολικών κτιρίων αν και κτά κανόνα είναι καλύτερες δεν είναι κατάλληλες για την εκπαίδευση μικρών παιδιών. Επειδή έχει τύχει να δουλέψω πολλά χρόνια σε ολοήμερο νηπιαγωγείο, είναι πολύ δύσκολο να λειτουργήσουν  τα παιδιά για τόσες ώρες στο χώρο της τάξης. Βρίσκω πως πλεονεκτήματα της σημερινής εποχής στην διδασκαλία είναι: οι δρόμοι που άνοιξε η νέα τεχνολογία. Μπορείς εύκολα να επικοινωνείς με άλλους εκπαιδευτικούς, μακρινές σχολικές μονάδες σε όλα τα μέρη της γης. Η ύπαρξη παιδιών από διαφορετικές εθνικότητες και πολιτισμούς στην τάξη που βοηθάει στη αποδοχή της διαφορετικότητας και στην πορεία προς την ενσυναίσθηση όχι μόνο για τα παιδιά αλλά και τους εκπαιδευτικούς . Αδυναμία θα έλεγα πως βρίσκω την τάση για «σχολειοποίηση» της εκπαίδευσης. Όλα πιέζουν τα παιδιά να μεγαλώσουν να γίνουν «μαθητές» όλο και από μικρότερες ηλικίες. Ο στόχος «να είναι έτοιμα για το δημοτικό» επηρεάζει συνήθως και τους/ τις νηπιαγωγούς με αποτέλεσμα το γνωστικό κομμάτι να υπερτερεί του ψυχοκινητικού τομέα (παιχνίδι, κουκλοθέατρο, δραματοποίηση, μουσική) που τόσο ανάγκη έχουν τα μικρά παιδιά για να εκτονώσουν την ενεργητικότητα τους.

A. T.  - Πείτε μου τρία στοιχεία που μπορούν να μεταδώσουν τα παιδιά σε έναν εκπαιδευτικό και να τον κάνουν να δει την ζωή διαφορετικά.

Ι.Κ. -T: Τρία μόνο; Θα τα βάλω με τη σειρά που μου έλειψαν εμένα όταν έφυγα από την τάξη. Η απόλυτη ομορφιά που εκπέμπουν τα φρέσκα προσωπάκια , τα λαμπερά μάτια των παιδιών, όταν σε κοιτάζουν. Η ξενοιασιά, η χαρά, οι ανεπανάληπτες ατάκες τους που σε παρασέρνουν και σε κάνουν να βάζεις τα γέλια ακόμα κι όταν είσαι χάλια ψυχολογικά. Η ζεστή αγκαλιά τους και φιλάκια που σου δίνουν απλόχερα, μόνο αν τα πείσεις πως πραγματικά αξίζεις την αγάπη τους.

A. T.  - Πάντα θεωρούσα πως όποιος έρχεται σε επαφή με παιδιά και νέους ανθρώπους γλυτώνει από τον δογματισμό. Τα παιδιά διαθέτουν κριτήριο και σίγουρα ισχυρή διαίσθηση. Τι την ενισχύει; Τι την αποδυναμώνει;

Ι.Κ.- T: Δίκιο έχετε που θεωρείτε πως είναι έτσι. Ειδικά όταν ασχολείσαι με τόσο μικρές ηλικίες, με παιδιά που δεν έχουν μάθει ακόμα να προσποιούνται για να γίνουν αρεστά στον δάσκαλο, είναι αληθινή δυστυχία να έχεις οποιοδήποτε είδους στερεότυπο και αγκύλωση στο μυαλό σου. Η ομάδα έχει τη δική της δυναμική.  Τα παιδιά έχουν έναν δικό τους μυστικό κόσμο που δε θα σε αφήσουν να τον ανακαλύψεις  αν δεν αποδείξεις πως είσαι άξιος της εμπιστοσύνης τους. Ένα ν κόσμο που άμα σου δώσουν την άδεια  να μπεις,  έχει πολλά να σου διδάξει και να σου ανατρέψει για τον τρόπο που μαθαίνουν. Το μαγικό κλειδί του πιστεύω πως είναι η ειλικρίνεια, η στήριξη στις αγωνίες, στους φόβους τους και η ικανότητα να μπορείς να τα βοηθάς να ανακαλύπτουν τη γνώση, χωρίς να μπαίνεις στον πειρασμό να τους προσφέρεις έτοιμες λύσεις .

A. T.  - Πως ξεκινήσατε να γράφετε;

Ι.Κ.-T:  Απ’ όταν έμαθα να γράφω, το γράψιμο ήταν και είναι για εμένα ο πιο αγαπημένος τρόπος επικοινωνίας. Θυμάμαι αλλά και μου λένε πως και τα παιχνίδια που επρόκειτο να παίξω μόνη ή με άλλα παιδιά, τα έγραφα με μορφή οδηγιών ή σεναρίου σε ένα χαρτί. Σαν έφηβη έγραφα όνειρα, σκέψεις, αγωνίες που τις καταχώνιαζα μακριά από τα μάτια όλων σε ημερολόγια και το πίσω μέρος των τετραδίων μου.  Όταν βρέθηκα στην τάξη οι ιστορίες μου έγιναν παραμύθια που μοιραζόμουν με τα παιδιά. Είχα βρει τον τρόπο να επικοινωνώ μαζί τους, με λίγα λόγια να τα «διδάσκω» χωρίς να βαριέμαι και κυρίως χωρίς να με βαριούνται. Και ξέρετε τα μικρά παιδιά όταν βαριούνται δεν έχουν τακτ. Δεν το κρύβουν από ευγένεια. Στο λένε απλά και κατάμουτρα.  

A. T - Ποια πρέπει να είναι η στάση των ενηλίκων απέναντι στην τάση του ρομαντισμού και της μαγείας που αναπτύσσεται σε αυτές τις ηλικίες; Είναι επικίνδυνο να μας αρέσουν τα παραμύθια; Ή μήπως είναι περισσότερο επικίνδυνο να μεγαλώνουμε κυνικούς ανθρώπους;

Ι.Κ.-Τ: Αν υπήρχε ένα μάθημα , κάποιο σεμινάριο, όπου οι ενήλικες θα μπορούσαν να εξασκηθούν στο να γυρνούν πίσω και να θυμούνται πως ένιωθαν όταν οι ίδιοι ήταν παιδιά, η απάντηση στην ερώτηση σας θα ήταν πολύ εύκολη. Είμαι σίγουρη πως και στους σημερινούς μεγάλους, άρεσαν οι ιστορίες με δράκους, λύκους, μάγους, καλούς,  κακούς, περιπέτεια, δράση, χιούμορ. Όλα εκείνα τα στοιχεία που  έχουν τα παραμύθια. Τα παραμύθια που όσο πιο φανταστικά , όσο πιο ουτοπικά είναι, τόσο περισσότερο μαγεύουν τα παιδιά και τα κάνουν να ταυτίζονται μαζί τους. Κατά τη γνώμη μου επικίνδυνο είναι να βγάλουμε τα παραμύθια από τις ζωές των παιδιών μας, αλλά και τις δικές μας. Εκείνα που με τις ανατροπές τους ψυχαγωγούν και μας κάνουν να ονειρευόμαστε. Ειδικά σήμερα στις πρωτόγνωρες καταστάσεις που ζούμε νομίζω πως μόνο άνθρωποι με φαντασία θα μπορέσουν να δώσουν λύσεις στα αδιέξοδα. Άλλωστε δεν το είπα εγώ αλλά ο σοφός των σοφών, Αϊνστάιν,  σε μια νεαρή μαμά όταν με αγωνία τον ρώτησε τι καλύτερο υπάρχει για να προσφέρει στο παιδί της. «Παραμύθια, να του διαβάζετε παραμύθια. Και τι άλλο τον ξαναρώτησε;  Μα σας το είπα. Πολλά παραμύθια» ήταν η απάντηση του.     

A. T.  - Σήμερα σε μια εποχή που τα πάντα αλλάζουν και διαρκώς τα παιδιά δέχονται νέα ερεθίσματα όχι πάντοτε θετικά, τι θα μας γλυτώσει από τον κίνδυνο να βυθιστούμε σε σκούρα χρώματα; Τι θα μας εμποδίσει να παγώσουμε την καρδιά μας και να νικήσουμε την … Βασίλισσα του Χιονιού;

Ι.Κ.-Τ:  Να μην θεωρούμε τίποτα δεδομένο και να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας να κάνουν το ίδιο. Να αποκτήσουμε ικανότητες προσαρμογής σε νέες καταστάσεις χωρίς να έχουμε στερεότυπα και εμμονές. Τα όμορφα λόγια περί ισότητας, δημοκρατίας, ισονομίας, προστασίας του πλανήτη να τα εφαρμόσουμε στην καθημερινή μας πρακτική αναγνωρίζοντας την ατομική ευθύνη μας και την ανάγκη για συλλογική δράση.

A. T.  - Δράκος Καλόκαρδος μέσα στο 2016. Μιλήστε μας λίγο για αυτό.

Ι.Κ.-Τ:  «Ο δράκος Καλοκάρδιος» μαζί με τον «Λίνο Παπαγαλίνο και το μυστήριο του μπλε κουβά» είναι τα πιο φρέσκα μου βιβλία που κυκλοφόρησαν πριν λίγες ημέρες από τις εκδόσεις : Κόκκινη κλωστή …δεμένη, με εικονογράφηση της Λήδας Βαρβαρούση. Ο δράκος Καλοκάρδιος είναι ένας δράκος διαφορετικός, ευαίσθητος και πάνω από όλα καλλιτέχνης, ζωγράφος αληθινός. Πρόκειται για έναν δράκο με καρδιά μικρού παιδιού που αγαπά την ομορφιά και που νικά τους φόβους των παιδιών. Η καλοσύνη του αλλάζει  την απόφαση του βασιλιά και το παράδειγμα του ημερεύει τους τρομερούς, κακούς δράκους της γενιάς του. Ελπίζω στην καρδιά που έχει στην  ουρά  του να βρουν χώρο  καρδιές των παιδιών που θα τον διαβάσουν και θα τον αγαπήσουν.   

A. T.  - Θα ήθελα να ολοκληρώσουμε αυτή την συνέντευξη με μια ευχή σας για τα παιδιά όλου του κόσμου και μια συμβουλή ίσως, για το πώς θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε στα μικρά παιδιά την αλόγιστη βία της τρομοκρατίας που δυστυχώς υπάρχει πλέον σε όλο τον κόσμο.

Ι.Κ.-Τ:  Να που εδώ χρειάζεται πάλι η φαντασία μιας και τίποτα από όσα υπάρχουν  δε με κάνει να αισιοδοξώ πως η ευχή μου θα πιάσει τόπο.  Φαντάζομαι και εύχομαι λοιπόν να υπάρξει ένας κόσμος πολύχρωμος  που όλα τα παιδιά θα μεγαλώνουν γερά, ασφαλή, χαμογελαστά και θα μπορούν να κάνουν ευτυχισμένα  όνειρα.  Όσο για μια συμβουλή κι ένα τρόπο; Τι να πω; Είναι τόσο παράλογο, φοβερό, άδικο αυτό που συμβαίνει γύρω μας που μάλλον δε βρίσκω τον τρόπο να το εξηγήσω στα παιδιά, αφού  κι εγώ η ίδια δε μπορώ να το καταλάβω. Τι να τους πω; Παιδιά:  ένα μεγάλο συγγνώμη.

Η Ιωάννα Κυρίτση –Τζιώτη είναι συγγραφέας Παιδικών –Εφηβικών βιβλίων. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πάντειο  Πανεπιστήμιο και Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας - Τμήμα Προσχολικής αγωγής. Μετεκπαιδεύτηκε στο διετές Τμήμα Επιστημών Αγωγής στην Προσχολική Εκπαίδευση. Έχει πτυχίο  Τ.Π.Ε  υπολογιστών, β’ επιπέδου και πτυχίο Γαλλικών του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών. Εργάστηκε  σαν νηπιαγωγός στην Δημόσια Εκπαίδευση,  σε Σπέτσες, Αρκαδία και μέλος  Παιδαγωγικής Ομάδας  Κέντρου  Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Από το 2000 έχουν κυκλοφορήσει σαράντα πέντε βιβλία της  για παιδιά και εφήβους.  Ένα από αυτά έχει μεταφραστεί στα Κορεάτικα και κάποια στα Αγγλικά. Τα κείμενα δυο βιβλίων της  «Η μπουγάδα του Αϊ- Βασίλη, εκδ. Παπαδόπουλος,  και «Η φώκια που τραγουδούσε» εκδ.  Ελ. Γράμματα, υπάρχουν στα βιβλία της Γλώσσας της Δ΄ και Ε΄ Δημοτικού. Συνεργάζεται και δημοσιεύει έργα της στο εκπαιδευτικό περιοδικό «Παράθυρο στην Εκπαίδευση».  Συμμετέχει στο σχεδιασμό και υλοποίηση  προγραμμάτων κάνοντας εισηγήσεις σε συνέδρια , εκδηλώσεις  σεμινάρια για παιδιά και ενήλικες που αφορούν τη φιλαναγνωσία και την δημιουργική γραφή. Οργάνωσε και λειτούργησε Λέσχη Ανάγνωσης του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ν. Στασινόπουλου, ΒΙΟΧΑΛΚΟ, στο Στάδιο Αρκαδίας για δυο χρόνια.  

Υλοποιεί για τέταρτη χρονιά εκπαιδευτικό πρόγραμμα με μαθητές των τάξεων Δ΄, Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού, στην Κεντρική Δημόσια βιβλιοθήκη Ναυπλίου , Παλαμήδης με θέμα : «Πως γεννιέται ένα βιβλίο, από το συγγραφέα στη βιβλιοθήκη».
Για το παιδαγωγικό και συγγραφικό της έργο έχει τιμηθεί με μετάλλιο από την  UNESCO «Τμήμα Πειραιώς και νήσων» .

Περισσότερα:
Εγγραφή στο newsletter του PoliticalDoubts.

YOUR OPINION

Το ΚΑΣ αποφάσισε να μην διατεθεί το μνημείο του Παρθενώνα για εκδήλωση οίκου μόδας:

Συμφωνώ. Η προστασία των μνημείων θα πρέπει να είναι απόλυτη
70.2%
Μάλλον διαφωνώ. Θα μπορούσαν να τεθούν αυστηρότεροι όροι.
8.7%
Διαφωνώ με την απόφαση. Δεν μπορεί να χάνονται ευκαιρίες προβολής της χώρας
14.9%
Συμφωνώ να μην διατεθεί ο Παρθενώνας. Δεν θα είχα αντίρρηση αν επρόκειτο για άλλον αρχαιολογικό χώρο
6.1%
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση